Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/15439 K.2012/20706

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili müvekkilinin en son ürün geliştirme şefi sıfatıyla 16/09/2011 tarihine kadar çalıştığını, davalı işverenin işyeri etkinliğinin arttırılması amacı ile organizasyonda yeniden yapılanmaya gidilmesi sebebine bağlı olarak müvekkilinin iş sözleşmesini haksız olarak feshettiğini, davacının başka birimlere kaydırılarak değerlendirilmesi ve iş sözleşmesinin feshinin son çare olması ilkesine uyulmadığını belirterek, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili, davacının iş sözleşmesinin alınan yeniden yapılanma kararı gereğince 3 şeflik pozisyonunun 1'e düşürülmesi ve son giren ilk çıkar ilkesi gereğince, davacının niteliklerine uygun başka bir iş de bulunmadığından feshin son çare olması ilkesine uyularak geçerli sebeple feshedildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının davalı işyerinde ürün geliştirme şefi sıfatıyla çalışırken, işyeri etkinliğinin arttırılması amacı ile organizasyonda yeniden yapılanmaya gidilmesi sebebi ile iş sözleşmesinin feshedildiği, yapılan fesih işleminde herhangi bir keyfilik olmadığı, tutarlılık, ölçülülük, en son giren önce çıkar ve feshin son çare olması ilkelerine uyulduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkânlarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini imkansız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma imkanlarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda, davacının en son görev yaptığı ürün geliştirme şefliği görev tanımı, işletmesel karar öncesi ve sonrası organizasyon şemaları dosya arasına alınarak; istihdamı engelleyen durum, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) ve özellikle davacının görev alabileceği başka bir pozisyon olup olmadığı, yapabileceği işler için yeni işçi alınıp alınmadığı,

başka bir görev teklif edilip edilmediği alanında uzman üçlü bilirkişi kurulundan yeniden alınacak rapor ile araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.