Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/15477 K.2013/4413

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı Başbakanlık ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ... Tur. Taah. Proj. Müh. Müş. ve Tic. Ltd. Şti.'ne, diğer davalı Başbakanlık ... tarafından ihale olunan Ankara ve Malatya-Darende Toplu Konut Projesi İnşaatlarında 04.09.2007-21.07.2008 tarihleri arasında çalıştığını, işyerinde fazla çalışma yaptığını, ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışmaya devam ettiğini hak kazandığı yıllık izin ücretlerinin ödenmediğini, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız feshedildiğini ve ödenmeyen ücret alacaklarının bulunduğunu ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı ... Tur. Taah. Proj. Müh. Müş. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; davacının müvekkili şirkete bağlı olarak, asgari ücret ile 21.09.2007-09.05.2008 tarihleri arasında çalıştığını, hak kazandığı işçilik alacaklarının ödendiğini, davacının iş sözleşmesini haklı sebebe dayanmaksızın feshetmesi sebebi ile kıdem ve ihbar tazminatı talep edemeyeceğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı vekili; davacının çalıştığı Ankara ve Malatya-Darende Toplu Konut Projelerinin diğer davalı olan yüklenici firmaya ihale edildiğini, ihale makamı olması sebebi ile sorumluluğun 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ve davacının ücret alacaklarının hak edişlerden kesilerek ödenmesi hususunda müvekkiline başvuruda bulunmadığın ileri sürerek davanın reddine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

Mahkemece, iş sözleşmesinin davacı işçi tarafından feshedildiği ve davacının çalışma süresinin bir yılın altında olduğu gerekçesi ile kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücret alacağı talepleri reddedilmiştir. Davacının fazla mesai, ulusal bayram genel tatil günleri çalışma iddiasını tanık beyanları ile ispatladığı, ödenmeyen ücret alacaklarının bulunduğu ve davalı Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığının 4857 sayılı Kanun'un 36. maddesi gereğince her hakediş dönemi için üç aylık işçilik alacaklarından sorumlu bulunduğu gerekçesi ile fazla mesai, ulusal bayram genel tatil günleri çalışma karşılığı ücret ve bakiye ücret alacağına ilişkin talepler yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Her iki davalından bu alacakların müteselsilen tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.

Kararı davalı Başbakanlık ... vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir .

2- İhale makamının işçilik alacaklarından sorumluluğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 36. maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir.

Bu düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, belli şartlarla ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. İhale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, işçilerin her hak ediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Maddede sözü edilen ücret her hak ediş dönemi için “son üç aylık temel ücret” olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.

Yargıtayın kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre, anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde, kamu makamlarının fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatili alacakları yönlerinden de sorumluluğu bulunmamaktadır.

Somut olayda, ihale makamı olan Başbakanlık ..., 4857 sayılı Kanun'un 36. maddesi gereğince her hak ediş dönemi için ücret alacaklarının üç aylık tutarından sorumlu ise de; kabulüne karar verilen fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil günleri çalışma karşılığı ücret alacaklarından sorumlu tutulması hatalıdır.