Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/15799 K.2012/20570

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin 06.03.2007-07.03.2011 tarihleri arasında davalı işyerinde tıbbi mümessil olarak çalıştığını, davalı işveren yanındaki çalışması boyunca görevini en iyi şekilde yaptığını, davalı işyerinde objektif bir performans sistemi bulunmadığını varsa bile böyle bir sistemin davacıya tebliğ edilmediğini, müvekkilinin iş sözleşmesinin savunması alınmadan feshedildiğini, bu sebeplerle feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirket uygulaması gereğince her yıl belirlenen başarı değerlerine ulaşamayan çalışanların başarısız yani düşük performanslı sayıldığını, davacının performans düşüklüğü sebebiyle savunmasının istendiğini, davacının savunmasında satış kotalarını gerçekleştiremediğini kabul ettiğini, davacının iş sözleşmesinin performans düşüklüğü sebebiyle geçerli olarak feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacının iş sözleşmesinin performans yetersizliği iddiası ile feshedildiği ancak fesih öncesi performansı için savunma talebinin bulunmadığı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 19/2 maddesine göre haklı fesih halleri hariç işçinin verimine ve davranışlarına bağlı fesih öncesi savunmasının istenmesi gerekli olduğu ve bu şekil şartına uyulmamasının yapılan feshi geçersiz kıldığı, ayrıca davacının performansının düşük olduğu iddiasının ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı Kanun’un 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

Yetersizlikten kaynaklanan sebepler; işçinin ortalama benzer işi görenlere göre daha az verimli çalışması, gösterdiği niteliklerden beklenenden daha düşük performansa sahip olması, işe yoğunlaşmasının giderek azalması, işe yatkın olmaması, öğrenme ve kendisini geliştirme konusunda yetersiz kalması, sık sık hastalanması, çalışamaz duruma getirmemekle birlikte işini gerektiği şekilde yapmasını devamlı olarak etkileyen hastalığa yakalanması ve uyum yeterliliğinin azalması gibi işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen sebeplerdir.

Objektif bir performans değerlendirmesi için, personelin görev tanımı ve performans değerlendirme kriterleri önceden saptanmalı ve işçiye tebliğ edilmelidir. Değerlendirme çalışanın görev tanımına, verimine, işverenin kurumsal ilkelerine, uyulması gereken işyeri kurallarına uygun olarak objektif ve somut olarak yapılmalı ve buna yönelik performans değerlendirme formları hazırlanmalıdır.

İşyerine özgü çalışanların performanslarının değerlendirileceği, Performans Değerlendirme Sistemi geliştirilmeli ve uygulanmalıdır. Değerlendirmede işin gerektirdiği bilgi, beceri, deneyim gibi yetkinlikler, işyerine uygun davranışlar ve çalışandan gerçekleştirmesi beklenen iş ve kişisel gelişim hedefleri ile personelin bunları gerçekleştirme oranı esas alınmalıdır. Geçici nitelikte ve kısa süreli davranış ve sonuçlar değerlendirmede göz önünde bulundurulamaz.

Dosya içeriğine göre, davacının 06.03.2007-07.03.2011 tarihleri arasında davalı işyerinde tıbbi mümessil olarak çalıştığı, iş sözleşmesinin davranışları ve performansının düşüklüğü sebebiyle geçerli sebeple feshedildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, davacının görevlerini zamanında yapmadığı, toplantılara zamanında katılmadığı ve performansının düşüklüğü sebebiyle çeşitli zamanlarda şirket içi yazışmalarda uyarıldığı, bu konularda 08.01.2011-04.02.2011 tarihlerinde yazılı savunmalarının alındığı anlaşılmaktadır. Davacının son olarak hazırlaması gerekli raporları zamanında hazırlamadığından dolayı 02.03.2011 tarihinde yazılı savunmasının alındığı görülmüştür.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacının işini yapmakta süreklilik arzedecek şekilde aksaklık gösterdiği, katılması gerekli olan toplantılara geciktiği ve bu durumun şirket içi ilişkileri etkilediği, davacının muhtelif zamanlarda uyarılmasına rağmen işini gereği gibi zamanında yapmadığı anlaşıldığından fesih geçerli sebebe dayanmaktadır. Bu gerekçe ile davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.