Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/17314 K.2012/22548

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

İş sözleşmesinin geçerli neden olmaksızın davalı işveren tarafından feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.

Davalı işveren vekili, davacının davalı işveren yetkililerince defalarca uyarıldığını ancak imzalamış olduğu Etik İlkeleri Taahhütnamesine uygun davranmadığını, davacı hakkında daha önce 04.09.2007 tarihinde teftiş kurulu raporu uyarınca kınama cezası verildiğini ve raporda belirtilen hususlara ilişkin davacının ikaz edildiğini, davacının iş sözleşmesinin 25.03.2009 tarihli teftiş kurulu raporu doğrultusunda 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II. maddesine göre haklı nedenle feshedildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davalı işveren tarafından feshe gerekçe gösterilen ve Banka Personel Yönetmeliğinin 100/13. maddesine dayandırılan fiillerden davacının bankada denetim görevini yerine getirmemiş olması ve şifre paylaşımı yapmış olması doğru ise de, şube içindeki bu olumsuz davranışların banka şubesinde hiyerarşik yapının zedelenmesi, mevzuata uymayan bir iş bölümünün oluşturulması, tüm bu uygulamaların alışkanlık haline getirilmesi, müşterilerin mevzuat dışı uygulamalara alıştırılması, güvenli bir çalışma ortamının sarsılması,

güvenlik görevlisi ...'e personel ve müşteriler nezdinde unvanının çok üzerinde yetki ve görevler verilmesi sonucunda oluşan sevk ve idare sorunundan kaynaklandığı, zira böyle bir çalışma ortamındaki personelin bankanın genel mevzuat politikasına uymasının beklenemeyeceği, davacının kendisi için menfaat temin etme amacının bulunmadığı, Banka şubesinde yaşanan tüm olumsuzlukların sevk ve idareden kaynaklandığı, davacının konumu itibariyle bu durumdan kısmi olarak sorumlu ise de işten çıkarma cezasını gerektirmeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli veya haklı nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı Kanun’un 18 ve devamı maddeleridir. 4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

4857 sayılı Kanun'un 18. maddesi bakımından işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler, işçinin aynı Kanunun 25/II. maddesinde öngörülen ve işverene derhal fesih yetkisi tanıyan haklı sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmayan, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlarıdır. İşçinin davranışı ancak işyerinde olumsuzluklara ... açması halinde geçerli sebep olabilir.

İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu işyerinde üretim ve iş ilişkisi sürecine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa geçerli sebep sayılamaz. Yargılama sırasında bu nedenlerin ağırlıkları her olayın özelliğine göre değerlendirilmelidir.

İşçinin iyiniyet ve ahlak kurallarına uymayan davranışı sonucunda iş ilişkisine devam etmek işveren açısından çekilmez hale gelmişse, diğer bir anlatımla güven temeli çökmüşse işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı doğar.

Buna karşılık, işçinin davranışı taraflar arasında bulunması gereken güven temelini çökertecek ağırlıkta bulunmamakla, iş ilişkisine devamı tam anlamıyla çekilmez hale getirmemekle birlikte, işin normal işleyişini bozuyorsa, işyerindeki uyumu olumsuz yönde etkiliyor ve işverenden bu nedenle iş ilişkisini yürütmesi normal olarak beklenemiyorsa 4857 sayılı Kanun'un 18/1. maddesi gereği geçerli fesih hakkı doğar.

4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davalı Bankanın Aksaray Şubesi'nde operasyon yönetmen yardımcısı olarak çalışan davacı işçinin, bağlı olduğu yöneticisinin görevi ile ilgili verdiği işlerde banka mevzuatına ve yasalara uygunluk açısından herhangi bir denetim yapmadığı, şube içerisinde etkin bir kontrol mekanizması oluşturmadığı, Banka genelge ve mevzuatına aykırı olarak, kendisine bağlı çalışan personelin yaptığı günlük işlemlerin rutin kontrollerini yapmadığı ya da şubede kontrol edilmesi için gerekli ve yeterli ortamı sağlamadığı, şubede operasyonel işlemlerin denetimini organize etmediği,

personel kullanıcı şifrelerinin başka personel tarafından kullanılmasını sağlayarak kullanılan bu şifrelerle usulsüz işlem yapılmasına sebebiyet verdiği ve sonuçta dava dışı Güvenlik Görevlisi ...’ün ve Gişe Yetkilisi ... özçelik’in, yolsuzluk yapmalarına elverişli bir ortamın doğmasına ... açtığı anlaşılmaktadır.

Bankacılık sektöründe güven ve itibarın çok önemli olduğu, banka çalışanlarının da piyasada işverenlerine duyulan güveni veya kazanılmış itibarı olumsuz anlamda sarsıcı ve zarar verici davranışlarda bulunmaktan kaçınması gerektiği, bankanın ekonomik zarar riski yanında, çalışanlarının eylem ve ihmalleri ile bankaya olan güvenin sarsılması ve itibarının zarar görmesi hallerinde buna sebep olan çalışanlarının eylemlerinden sorumlu tutulmaları gerekmektedir.

Davacının bu davranışları, iş akışını bozucu niteliktedir ve delil durumuna göre işyerinde olumsuzluk yaratmıştır. Artık işverenden iyiniyet kuralları çerçevesinde iş ilişkisini devam ettirmesi normal ölçülerde beklenemez. Fesih haklı sebep boyutuna ulaşmamış ise de, geçerli nedenle feshedildiğinin kabulü gerekir. Bu durumda, davanın reddi gerekirken yazılı şekilde kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.