Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/1800 K.2012/16612

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalının davacının iş sözleşmesini tek taraflı ve geçerli bir sebebe dayanmaksızın feshettiğini, 2010 yılı Şubat ayı itibariyle davacı ile beraber 33 işçinin Türk Metal Sendikasına üye olduklarını, sendikanın yetkisinin 2011 yılı Ocak ayı başlarında kesinleştiğini, davacının sendikaya üye olduğu günden beri işveren tarafından psikolojik ve maddi anlamda baskıya maruz kaldığını, diğer üyeleri de sendikadan istifaya zorladığını, bu hususun ilk üye olan otuzüç kişi tarafından tutanak altına alındığını ve sendika temsilcisine teslim edildiğini, maaşlarının gecikmeye başladığını,

işverenin sendikadan istifa eden çalışanların maaşlarına zam yapacağını söyleyince geçim sıkıntısı çeken ve baskı altında kalan sendikanın da o tarihlerde yetkisinin kesin olmadığını öğrenince inanıp topluca sendikadan istifa ettiklerini, davacı ile birlikte birkaç çalışana diğer işçileri ayarttıklarını söyleyerek işlerine son vereceğini söylediğini, nihayetinde de işten çıkarttığını, yerlerine de ilanla yeni işçiler alındığını belirterek müvekkilinin işe iadesine ve kanuni haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının işyerinde kalite bölümünde çalışmakta iken bölüm amirinin çalışmada verimli olmadığı yönünde beyanı üzerine kendisi ile görüşme yapıldığını, iş verimini arttırması talebinde bulunulduğunu, bu durumda kanuni haklarının ödenmesi şartı ile iş sözleşmesinin feshini kabul etmesi üzerine de iyi niyetli davranan müvekkilinin kanuni tazminatlarını ödediğini ve iş sözleşmesinin müvekkili davalı tarafından feshedildiğini, sendikal faaliyetlerden dolayı iş sözleşmesii feshi iddiasının doğru olmadığını, sendikanın yetkisi kesinleştikten sonra da işçilerin sendika üyeliğinden istifa etmeye devam ettiklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamı dinlenen tanık beyanları, sendika cevabı yazılarına göre davacının sendikal nedenlerle işten çıkarıldığının sübuta ermediği, ancak davalı işverenin herhangi bir sebep bildirmeden iş sözleşmesini feshettiği, savunmasında gösterdiği fesih sebeplerini de ispat edemediği gerekçesiyle feshin geçersizliğine, işe iadeye ve işe başlatmama tazminatının dört aylık ücret seviyesinden belirlenmesine karar verilmiştir.

Hüküm, her iki taraf vekilince temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun "Sendikaya üye olup olmama hürriyetinin teminatı" başlıklı 31. maddesini üçüncü fıkrasına göre.

"İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamaz;" beşinci fıkrasına göre.

"İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin rızası ile iş saatleri içinde, işçi sendika veya konfederasyonlarının faaliyetlerine katılmalarından dolayı işten çıkarılamaz." Aynı maddenin altıncı fıkrasına göre ise. "Sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde ise, İş Kanununun 18, 19, 20 ve 21'inci madde hükümleri uygulanır.

Ancak, İş Kanununun 21'inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz." denilmektedir.

Dosya içeriğine göre fesih için geçerli bir sebebin varlığı davalı işverence kanıtlanmadığından mahkemece feshin geçersizliğine karar verilmiş olması isabetlidir. Ancak feshin sendikal sebebe dayanıp dayanmadığı hususunda yapılan araştırma ve inceleme yetersizdir.

Dosya arasında bulunan belgelerden, sendikanın yetki tespiti başvurusunda bulunup bulunmadığı ve yetki alıp almadığı ile işyerinde fesih tarihi itibari ile çalışan, sendikaya üye olan, üyelikten çekilen, üyelikten çekilenlerden çalıştırılan, iş sözleşmesi feshedilen, işten çıkarılanlardan sendikalı olan ve sendikalı olup da işyerinde çalışması devam eden işçiler olup olmadığı dosya içeriğinden anlaşılamamaktadır.

Feshin sendikal sebebe dayanıp dayanmadığı hususunun kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulması için belirtilen yönlerden gerekli araştırmaya gidilmeli ve toplanacak deliller dosya içeriği ile yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.