Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/18787 K.2012/21570

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin 07.09.1999-01.06.2011 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığını, müvekkilinin hatalı üretim yaptığı iddiasının doğru olmadığını, işveren tarafından benzer sebeplerle çok sayıda işçinin iş sözleşmesinin feshedildiğini, gerek daha önce çıkarılan işçilerin gerek müvekkilinin iş sözleşmesinin sendikal sebeplerle feshedildiğini, işverenin baskılar sonucu elli civarında sendika üyesi işçinin sendikadan istifa ettiğini, bu sebeplerle davacının işe iadesine, feshin sendikal sebepten yapıldığından işe başlatmama tazminatı olarak bir yıllık ücreti tutarında tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesi isteğinde bulunmuştur.

Davalı işveren, müvekkili şirket yetkilerinin işyerinde çalışanların hangilerinin sendikalı olup olmadığı bilme şanslarının olmadığını, davacının iş sözleşmesinin sendikal sebeplerle değil, üretim sürecinde yapmış olduğu hatalar ve geçmişe dönük benzer üretim hataları sebebiyle feshedildiğini, uyarılar almasına rağmen özensiz ve dikkatsiz çalışmaya devam ettiğini, davacı işçinin vardiyasındaki üretimde yapılan kontrollerde üretilen fitilin kısa geldiğinin fark edildiğini ve ikiyüz adet fitilin reddedildiğini, bu duruma ilişkin tutanak düzenlendiğini, davacının savunmasının alındığını,

davacının savunmasında hatanın kendisinden değil makineden kaynaklandığını belirttiğini ancak makineye gerekli ayarların girilmesi ile üretimin sorunsuz devam ettiğini, davacının bu hatasının ilk olmayıp aynı mahiyette hatayı tekrarladığını, bu hataların müvekkili şirketin piyasadaki güvenir imajını zedelediğini, işyerinden çıkartılan işçiler arasında sendikalı işçiler olduğu gibi sendikasız işçilerinde olduğunu feshin geçerli sebebe dayandığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, fesihle sonuçlanan cezalandırmanın objektif ölçüt sınırlarını aşıp davacı tarafından ağır bir yaptırıma dönüştüğü, feshin son çare olduğu ilkesinin göz önünde bulundurulmadığı, ayrıca fesih yazısında bahsi geçen benzer üretim hatası olarak adlandırılan hurdaya ayrılma ile sonuçlanan davacı eyleminin gerçekleştiği tarihte feshe gerekçe yapılmadığı, aradan zaman geçtikten sonra fesih gerekçesi yapılmasının da doğru olmadığı bu haliyle davalı işverenlikçe davacı işçinin iş sözleşmesinin geçersiz sebeplerle sonlandırıldığı anlaşılmış olup, feshin sendikal sebebe dayandığı gerekçesi ile isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun "Sendikaya üye olup olmama hürriyetinin teminatı" başlıklı 31. maddesini üçüncü fıkrasına göre.

"İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamaz;" beşinci fıkrasına göre.

"İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin rızası ile iş saatleri içinde, işçi sendika veya konfederasyonlarının faaliyetlerine katılmalarından dolayı işten çıkarılamaz." Aynı maddenin altıncı fıkrasına göre ise. "Sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde ise, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18, 19, 20 ve 21 inci madde hükümleri uygulanır.

Ancak, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz." denilmektedir.

Dosya içeriğine göre, davacının davalı işyerinde 07.09.1999-01.06.2011 tarihleri arasında işçi olarak çalıştığı, davacının iş sözleşmesinin hatalı üretime sebep olması gerekçesiyle feshedildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, fesih için geçerli bir sebebin varlığı davalı işverence kanıtlanmadığından mahkemece feshin geçersizliğine karar verilmiş olması isabetlidir. Ancak feshin sendikal sebeple olduğu hususuda ispatlanamamıştır.

Şöyle ki; davacının hatalı üretim yaptığına ilişkin savunmasının alındığı, davacı savunmasında hatalı üretim makineden kaynaklandığını geçmişte de aynı şekilde makineden kaynaklı hatalı üretimlerin olduğunu ve makinenin bakımı için iş emirlerinin açıldığını belirtmiştir. Dosya kapsamında davacının üretiminde 07.07.2010 tarihinde yüzaltmışbeş profilin hurdaya ayrıldığı, 26.05.2011 tarihinde de yirmisekiz adet profilin uygunsuz olduğu anlaşılmıştır.

Davacıdan kaynaklı üretimde bir hatanın sözkonusu olduğu ortadadır ancak bu durum iş sözleşmesinin feshini gerektirecek nitelikte değildir. Bu husus gözönüne alındığında davacının iş sözleşmesinin sendikal sebeplerle feshedilmediği ortadadır. Davalı işverence yapılan fesih geçerli sebebe dayanmamakla birlikte sendikal fesihde değildir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.