Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/18822 K.2012/23745

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı işçi, iş sözleşmesinin davalı işverence geçerli bir neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine karar verilmesini, buna bağlı işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesi isteğinde bulunmuştur.

Davalı vekili belediyedeki personel sayısının yasal sınırın çok üstüne çıkmış olması, işçi sayısının yasal nedenlerle azaltılması zorunluluğu, ve belediyenin içinde bulunduğu mali zorluklar nedeni ile İş Kanunu’nun 17. maddesi gereği gereğince geçerli nedenle feshedildiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece davacının iş sözleşmesinin haklı ve geçerli sebeplerle feshedildiğini ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı Kanun’un 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini

sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Dosya içeriğinden davacının davalı belediyede 2000 yılından beri çalışmaya başladığı, belediyenin değişik birimlerinde görev yaptığı en son halkla ilişkiler sorumlusu olarak çalıştığı, iş sözleşmesinin davalı ... tarafından 04.08.2009 tarihli fesih bildirimi ile belediyenin içinde bulunduğu mali zorluklar ve işçi sayısının yasal sınırın üstüne çıkmış olması nedeniyle İş kanunu’nun 17. maddesi gereğince feshedildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda davacının işçi fazlalığı ve mali zorluklardan dolayı işten çıkardığının ileri sürüldüğü görülmekle; davalı belediyeinin norm kadroya göre çalıştırması gereken işçi sayısı ile mevcut işçi sayısına dair kayıtlar ile fesih tarihi itibariyle Belediyenin mali durumunu gösteren kayıtların getirtilerek fesih gerekçesinin yerinde olup olamadığının değerlendirilmesi gerekir.

Bu değerlendirme kapsamında Belediyenin uzun süreden beri çalışan bir işçiyi fazlalık gerekçesi ile çıkarırken, norm kadronun yürürülüğe girdiği ve mali durumun olumsuza geçtiği tarihten sonra yeni işçi alıp almadığı konusunun aydınlatılması , işlemin keyfilik nedeniyle gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini, objektif bir uygulama olup olmadığını göstermesi açısından gereklidir.

Belediyenin fesih gerekçesi yaptığı yasal işçi sınırının üzerinde işçi çalıştırdığı dönemlerde ve mali olumsuzluğa rağmen yeni işçi alımı yaptığının belirlenmesi durumunda feshin tutarlı olduğu söylenemez.

Öte yandan davacının en son hakla ilişkiler sorumlusu görevi için yeni istihdam yapılıp yapılmadığı, bu göreve kimin getirildiği de araştırılarak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir..