Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/19004 K.2012/21953

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti: Davacı, iş kaybı tazminatının iadesine ilişkin kurum işleminin iptaline, borçlu olmadığının tespitine, haksız olarak tahsil edilen 1.397,60 TL’nin iadesine karar verilmesini istemiştir. Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi gereği ... tarafından 15.04.2005 tarihinde feshi üzerine davacının Bursa 2. İş Mahkemesinin 2005/615 esas sayılı dosyasıyla işe iade davası açtığını, karar üzerine davacının işverene süresi içinde başvurduğunu, dört aylık primlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmiş olduğunun tespit edildiğini, iş sözleşmesinin fesih tarihinin 15.04.2005 tarihi olarak kabul edilmesinin içtihatlar doğrultusunda kanuni olarak mümkün olmadığını, işveren tarafından işe başlatılmama tarihinin gerçek fesih tarihi olarak kabulü gerçeğinin ortaya çıktığını,

her ne kadar kurum tarafından dört aylık sürenin eklenmesiyle fesih tarihinin 15.08.2005 tarihine ötelendiği belirtilse de işe başlatmama tarihinin fesih tarihi olduğunun açık olduğunu, işe iade kararına istinaden davacının kuruma başvurusu olsaydı 15.04.2005 tarihindeki yapılan ilk feshin geçerli hale geleceğini, bu halde kurum tarafından sırf bu nedene dayanarak iade talebinin doğmayacağını,

ancak 4046 sayılı Kanun'un 21. maddesinin 2. fıkrasında yer alan bir yıl içinde iş sözleşmelerinin haklı sebep olmaksızın feshedilmesi şartının oluşmadığını ve davacının iş kaybı tazminatı alma hakkının da doğmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, davacıya fazla ödendiği belirtilen 12.992,21 TL iş kaybı tazminatının haksız ödenmiş olduğundan bahisle, kanuni faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkin davalı kurum kararının iptaline, davacının bu borçtan dolayı sorumlu olmadığının tespitine, davacının haksız olarak tahsil edilen 1.397,60 TL taksit ödemesinin iadesi talebinin kabulü ile, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermiştir. Temyiz: Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir. Gerekçe: 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri kapsamında olup,

19.04.2004 tarihinde özelleştirilen ...’a ait işyerinde çalışan ve özelleştirme sebebiyle iş sözleşmesi 15.04.2005 tarihinde feshedilen davacıya, davalı kurumca 16.04.2005 tarihinden 06.12.2005 tarihine kadar iş kaybı tazminatı ödenmiştir.

İş sözleşmesinin feshinden sonra davacının açtığı işe iade davası sonucunda; Bursa 3. İş Mahkemesinin 2008/615 sayılı dosyası ile feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiş, işverence işe başlatılmayan davacının, işe iade kararında belirlenen ve boşta geçen süreye ait en çok dört aylık ücret ve diğer hakları ödenmiş ve buna ilişkin olarak dört aya ilişkin ek bildirge ve bordrolar Sosyal Güvenlik Kuruma verilerek ait olduğu aylara ilişkin primler işveren tarafından ödenmiştir.

Davalı kurum, işe iade davasının sonucu olarak davacının işe başlatılmaması sebebiyle ödenen dört aylık ücret ve diğer hakları gerekçe göstererek, iş sözleşmesi 15.04.2005 tarihinde feshedilen davacının sözleşmenin fesih tarihini bu dört aylık süre sonu olan 15.08.2005 tarihi olarak belirlemiş ve 19.04.2004 tarihindeki özelleştirmeden itibaren 4046 sayılı Kanun'un 21. maddesinde öngörülen bir yıllık süre içerisinde iş sözleşmesinin feshedilmediğini gerekçe göstererek davacıya ödenen iş kaybı tazminatının iadesini istemiştir.

4046 sayılı Kanun'un 21. maddesinin 1. fıkrasında; özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların (iştirakler hariç) özelleştirmeye hazırlanması, özelleştirilmesi, küçültülmesi veya faaliyetlerinin kısmen ya da tamamen durdurulması, süreli ya da süresiz kapatılması veya tasfiye edilmesi sebebiyle; bu kuruluşlarda iş sözleşmesine dayalı olarak ücret karşılığı çalışanlardan iş sözleşmeleri tâbi oldukları iş kanunları ve toplu iş sözleşmeleri gereğince tazminata hak kazanacak şekilde sona ermiş olanlara, kanunlardan ve yürürlükteki toplu iş sözleşmelerinden doğan tazminatları dışında ilave olarak iş kaybı tazminatı ödeneceği, ikinci fıkrasında;

özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda iş kanunlarına tabi olarak çalışırken; bunların özelleştirmeye hazırlanmaları, özelleştirilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması veya tasfiye edilmesi sebepleriyle, bu kuruluşların sermayelerindeki kamu payının %50'nin altına düşmesinden, anonim şirket haline dönüştürülmeyenlerin ise devir-teslim tarihinden itibaren bir yıl içinde, iş sözleşmelerinin haklı sebep olmaksızın işveren tarafından feshedilmesi veya haklı sebeplerle kendileri tarafından feshedilmesi sonucu işsiz kalanlar bu kanunda belirtilen tazminat ve diğer hizmetlerden yararlanacağı düzenlenmiş olup.

Mahkemece kanunda öngörülen bir yıllık süre içinde, 15.04.2005 tarihinde iş sözleşmesi feshedilen davacının iş kaybı tazminatı ödenmesine hak kazandığına ilişkin kabul kararı yerindedir.

Ne var ki dört aylık süreye ilişkin olarak iş kaybı tazminatı ile birlikte işe iade davası sonucunda işe başlatılmayan davacıya 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesi hükmü uyarınca ödenen ücretin birlikte alınması, 4046 sayılı Kanun'un amacına aykırı olacağından, dört aylık süreye karşılık gelen iş kaybı tazminatının davalı kuruma iadesi gerekir. Dört aylık iş kaybı tazminatının dışında kalan miktar içn davanın reddi gerekir.

Açıklanan maddi ve hukuksal sebeplerle eksik araştırma, inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı gerekçelerle davanın tümden kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. O hâlde, davalı ...-Kur vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.