Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/19956 K.2012/18816

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkili sendikanın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına başvurarak Trabzon’da bazı sağlık kuruluşlarında şirket elemanı olarak çalışan işçilerin yaptıkları iş itibariyle sağlık iş koluna girdiklerini belirterek iş kolu tespiti talebinde bulunduğunu, davalı bakanlığın 2010/96 sayılı kararı ile anılan sağlık kuruluşlarında çalışan bir kısım şirket işçilerinin “24 nolu sağlık iş koluna” girdiği, bir kısmının ise “28 numaralı genel işler iş koluna” girdiğinin kabul edildiğini, bu tespitin 30.12.2010 tarih ve 27801 sayılı Resmi Gazete'de yayınlandığını, yapılan iş kolu tespitinde, ...

Temizlik Şirketi’nin ... Devlet Hastanesi Komple Temizlik işlerinde çalışan işçilerin yaptıkları işlerin ağırlıklı olarak temizlik işi olduğundan bahisle İş Kolları Tüzüğü'nün “28 numaralı genel işler iş kolunda” yer aldığının belirtildiğini, tespitin yanlış olduğunu, ...

Devlet Hastanesinde çalışan şirket işçilerinin ihale edilen işin temizlik işi olmasına karşın ağırlıklı olarak sağlık hizmeti verdiklerini, yaşlı, çocuk ile hastalara yardım ettiklerini ve hastaların ihtiyaçlarına yardımcı olduklarını, dolayısıyla söz konusu işçilerin “24 numaralı sağlık iş kolunda” yer alması gerektiğini iddia ederek davalı bakanlıkça yapılan iş kolu tespitinin iptaliyle dava konusu işyerinin “24 numaralı sağlık iş koluna” girdiğinin tespitini talep etmiştir.

Davalı bakanlık vekili; ... Devlet Hastanesi'nin temizlik işinin 2010-2011 yılları için Temizlik Şirketi'ne sözleşmeyle verildiğini ve bu kapsamda temizlik şirketi işçilerinin hastanenin temizlik işlerini yerine getirdiklerini, hastanenin kapasitesi ve hastane personeli içerisinde temizlik işiyle görevli personel bulunmaması hususları göz önünde bulundurulduğunda yapılmakta olan asıl işin temizlik faaliyeti olduğunu ve söz konusu işyerinin "Genel İşler" iş kolunda yer alması gerektiğini, bakanlıkça yapılan tespitte bir hata olmadığını savunarak devanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan kanıtlara, yapılan keşfe ve alınana bilirkişi raporuna dayanılarak, ihale sözleşmesi gereğince isyerinde çalışan temizlik elemanlarının ağırlıklı olarak hasta bakımı ve tedavisine yardımcı olur nitelikte işler yaptıkları, fiilen yapılan işlerin iş kolları tüzüğünün 24 sıra numarasında belirtilen "Sağlık" İş koluna girdiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık tespit kapsamındaki iş yerinde yapılan asıl işin genel işler mi yoksa sağlık işleri mi iş koluna girdiği noktasında toplanmaktadır.

2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 4. maddesinde, “Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılır. ... tespit ile ilgili kararını Resmi Gazete'de yayımlar. Kararın yayımını müteakip bu tespite karşı ilgililer iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemede onbeş gün içinde dava açabilirler. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. Kararın temyiz edilmesi halinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.” denilmiştir.

Aynı Kanun'un 60. maddesinde “işçi ve işveren sendikalarının kurulabilecekleri işkolları aşağıda belirtilmiştir.” denilerek 24 sıra numarasında “Sağlık” ve 28 sıra numarasında ise “Genel işler” iş kollarına yer verilmiştir. Bununla birlikte yine aynı maddede “Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin dahil olduğu işkolundan sayılır. Bir işkoluna giren işlerin neler olacağı, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü de alınarak ve uluslararası normlar da göz önünde bulundurularak bir tüzükle düzenlenir…” hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca 2821 sayılı Kanun’un 60. maddesi ile atıfta bulunulan İş Kolları Tüzüğü’nün 2. maddesinde iş kollarına giren işlerin neler olduğunun ekli listede gösterildiği belirtilmiştir.

Ekli liste 24. sıra numarası sağlık iş koluna ilişkin olup, buna göre sağlık işleri “Hastaneler, sanatoryumlar, bakım ve dinlenme evleri, doğum ve çocuk bakım evleri, kreşler, doktor muayenehaneleri klinikler gibi sağlık kuruluşları, diş klinikleri, röntgen muayenehaneleri ve benzerleri ile hayvan bakım evlerinde yapılan her türlü sağlık işleri” olarak açıklanmıştır.

Ekli listenin 28. sıra numarası ise genel işler iş koluna ilişkin olup, buna göre genel işler “Belediyelerin 24 sıra numaralı sağlık işkoluna giren işleri dışındaki belediye hizmetlerine ilişkin işlerle bu Tüzükte yer almayan işlerde, Sendikalar Kanununa göre işçi niteliği taşıyanlarca yapılan işler.” şeklinde belirtilmiştir.

Dosya içeriğine göre, mahkemece yapılan keşifte hakimin görgü ve bulgularını, uyuşmazlıkla ilgili olan tespitlerini tutanağa geçirmediği anlaşılmaktadır. Bunun dışında dosya içinde hizmet alım sözleşmesinin olmadığı, ... Devlet Hastanesi’nde çalışan asıl işveren personel sayısı, bu personelden kaç tanesinin temizlik işini, kaç tanesinin hasta bakım işini yaptığına dair belgeler ile alt işveren olarak gözüken İl-Ke Temizlik şirketinin hizmet alım sözleşmesi kapsamında kaç tane temizlik işçisinin hastanede çalıştığına ve bunların görevlerinin ne olduğuna dair belgelerin dosya içinde yer almadığı görülmektedir.

Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

1-Dava dışı İl-Ke şirketinin temizlik işçilerinin hastanenin temizlik, çöp toplama işlerini yaptıkları gibi, hastaların taşınması, bakımı, tahlil örnekleri ve sonuçlarının getirtilip götürtülmesi gibi işleri de yaptıkları anlaşılmaktadır. Ağırlıklı olan işin bir başka ifadeyle asıl işin belirlenmesi uyuşmazlığın çözümü bakımından gereklidir. Bu amaçla, yukarıda değinilen eksiklikler giderildikten sonra kaç işçinin ... Temizlik Şirketi ile yapılan hizmet

alım sözleşmesi kapsamında ...

Devlet Hastanesi’nde temizlik işçisi olarak çalıştığı, hastanenin temizlik işiyle görevlendirilen kendi personeli bulunup bulunmadığı, .... temizlik Şirketi’nin temizlik işçisi olarak gözüken işçilerden kaç tanesinin ve hangilerinin aynı zamanda sağlık iş koluna giren işleri de yaptığı, bunların yaptıkları işlerin neler olduğu, hastanenin temizlik işçilerinin yaptığı sağlık işlerinde çalışan kendi personelinin kaç tane olduğu ve söz konusu işler için sayılarının yeterli olup olmadığı,

hastanenin temizlik işinin kaç işçi ile görülebileceği, bu noktada hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan İl-Ke temizlik şirketi işçilerinin sayısının yeterli olup olmadığı, bu işçilerin sağlık işlerine ne kadar vakit ayırdığı, temizlik işi açısından zaman kalıp kalmadığı, bu işçilerin yaptıkları sağlık işleri açısından bir eğitim verilmesinin gerekip gerekmediği, gerekiyorsa bu eğitimin işçilere verilip verilmediği ve bunlara bağlı olarak gerek tek bir işçi bakımından gerekse ....

Temizlik Şirketi ile yapılan hizmet alım sözleşmesi kapsamındaki bütün temizlik işçileri bakımından ağırlıklı olan işin sağlık işi mi yoksa temizlik işi mi olduğu net bir şekilde ortaya konulmalıdır. Söz konusu hususlar yeterince aydınlatılmadan eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Dava iş kolu tespitine itiraz davası olup tespiti yapılan iş kolunda yer alan sendikaların ve işverenin, dava sonucundan etkilenecek olmaları nedeniyle davaya edilmesi gereklidir. Mahkemece tespit kararından etkilenecek işyerlerinde örgütlenmiş veya işkolu tespit kararında işyerinin girdiği işkolu olarak gösterilen işkolunda faaliyet gösteren sendikaların ve işverenin davaya dahil edilerek göstereceği deliller ve karşı deliller toplanıp birlikte bir değerlendirme yapılmalıdır. Bunun yapılmayarak davanın sadece bakanlığa karşı görülmesi hatalıdır. Bu sebeple de kararın bozulması gerekmiştir.