Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/23369 K.2013/22792

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

I. Asıl Dava

Davacı vekili; müvekkilinin 1997 yılından 2010 yılı Mart ayında emekli oluncaya kadar davalı belediyede çevre ve temizlik işlerinde başkontrolör olarak çalıştığını, çalışma süresinin hafta içi beş gün ve kırk saat olduğunu, çalışma sisteminin 06-16 şeklinde olduğunu, davacının son altı yıldır izinsiz her hafta sonu çalıştığını, 2009 Haziran’dan itibaren haftada bir gün izin kullandığını, her ay sekiz gün olan hafta tatili alacağının tam olarak ödenmediğini, davacının fiilen temizlik işlerinde çalışmasından dolayı koku yardımından yararlanması gerektiğini, davacının ulusal bayram genel tatillerde de çalıştığını,

son beş yıldır bunların ücretlerinin ödenmediğini, davacıya kıdem zammının ödenmediğini, ilave tediyeleri ve ikramiyeleri fesihle beraber ödendiğinden bu kalemden işlemiş faiz alacağı olduğunu, giyim yardımının da eksik ödenip ifa edildiğini, davacının fiilen çalıştığı tatillere ilişkin çalışmalarının eksik gösterilmesi sebebiyle yemek yardımını da eksik aldığını, aylık seksen bilet tutarında taşıt yardımını da almadığını, bir kısmının fesihle beraber ödenmesine rağmen ödemenin eksik olduğunu, yakacak yardımının da eksik ödendiğini,

keza kıdem tazminatının da geç ödenmesi sebebiyle işlemiş faiz alacağı olduğunu iddia ederek fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatili ücreti, kıdem zammı, ücret, ikramiye işlemiş faiz, kıdem tazminatı işlemiş faiz, koku yardımı, giyim yardımı, yemek yardımı, yakacak yardımı, yol yardımı alacaklarının 25.04.2010 temerrüt tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalı belediyeden tahsilini istemiştir.

II. Birleşen Dava

Davacı vekili; asıl davada talep edilmeyen bazı alacaklar ile işe iadeye rağmen başlatılmaması sebebiyle oluşan ve eksik ödenen bazı alacakların bulunduğunu ifade ederek hafta tatili ve akdi tatil işlemiş faiz alacağı, taşıt yardımı faiz alacağı, ulusal bayram genel tatili işlemiş faiz alacağı, yakacak yardımı faiz alacağı, vardiya zammı işlemiş faiz alacağı, giyim yardımı faiz alacağı, eksik ödenen promosyon alacağının en yüksek işletme kredisi faiziyle davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının 12.03.2010 tarihinde emekli olduğunu, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatili ücretlerinin her ay tahakkuk eden ücreti ile birlikte bordrolarına yansıtılıp ödendiğini, davacının maaş alacağı bulunmadığını, kıdem zamlarının ücret artış döneminde hesaplanarak tahakkuka esas yevmiyelerin buna göre tespit edildiğini, kıdem zammı alacağı bulunmadığını, davacı fiilen temizlik ve kanal işlerinde çalışmadığından koku yardımı ödenmediğini, talebin haksız olduğunu, 15.01.2005 tarihinden itibaren tüm toplu taşım kart ücretlerinin 4.470,19 TL olarak 31.03.2010 tarihinde davalının banka hesabına ödendiğini,

2005 yılı ve sonrası yıllar için yakacak yardımı olarak net 1.703,39 TL nin 31.03.2010 tarihinde davacının banka hesabına ödendiğini, ikramiye alacakları ve kıdem tazminatlarının da 30.03.2010 tarihinde davacının hesabına ödendiğini, ekli liste ile dökümünü sunduklarını, ödemelerin ihtiraz-i kayıtsız olarak kabul edildiğinden faiz talep hakkı bulunmadığını, giyim yardımlarının çalışma sırasında ve iş yeri sınırları içinde kullanılmak üzere verileceğinin toplu iş sözleşmelerinde düzenlendiğini, Yargıtay İçtihatlarına göre bunların dava konusu yapılamayacağını,

özel mülkiyete konu giyim yardımlarının birleştirilmiş sosyal yardım paketi içinde her ay maaşları ile birlikte ödendiğini, yemek yardımının her ay maaşı ile birlikte ödendiğini, ayrıca davacının talep ettiği alacakların talebinde beş yıllık zamanaşımı süresinin geçerli olduğunu ve zamanaşımının dikkate alınmasını, davacının talep ettiği faiz alacaklarının ödeme sırasında ihtiraz-i kayıt düşülmeksizin kabul edildiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının taleplerinde kısmen haklı olduğu ve alacakları bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçinin koku yardımına hak kazanıp kazanmadığı noktasında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davacı temizlik işlerinde başkontrolör olarak çalışmıştır. Koku yardımı toplu iş sözleşmelerinin 61. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, koku yardımı fiilen temizlik ve kanal işlerinde çalışan işçilere verilmektedir. Koku yardımı fiilen temizlik ve kanal işlerinde çalışıp, yaptıkları iş sebebiyle kötü kokuya sürekli maruz kalan işçilerin katlandıkları külfet ve zorluğu dengeleme amacıyla yapılan bir ödemedir. Davacı fiilen temizlik ve kanal

işlerinde çalışan bir işçi değildir. Bu sebeple koku yardımından yararlanamaz. Mahkemece davacının bu talebinin hüküm altına alınması hatalıdır.

3- Hükme esas alınan bilirkişi raporunda işlemiş faizlere ilişkin talepler hesaplanırken dikkate alınan oranların nasıl elde edildiği anlaşılamamaktadır. Bu noktada bilirkişi raporu denetime elverişli değildir. Dosya kapsamında bankalardan alınmış bilgi ya da veriler bulunmamaktadır. Diğer taraftan Dairemiz uygulamasına göre karar tarihinde yürürlükte bulunan mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 61. maddesinde belirtilen “en yüksek işletme kredisi faizini” uygulayan tek banka Türkiye Kalkınma Bankası olduğundan en yüksek işletme kredisi faizi oranı bu bankadan sorulmalıdır. Kararın bu yönlerden bozulması gerekmiştir.

4- Hafta tatili, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 46. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükme göre, “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir…” İşçi hafta tatilinde çalışmış ise çalıştığı sürenin ücreti ayrıca kendisine ödenir. Öte taraftan işçinin çalışması 4857 sayılı Kanun’un 41. maddesi kapsamında fazla çalışma oluşturuyorsa çalıştığı sürenin ücreti kendisine yüzdeelli zamlı olarak ödenir. Bu itibarla hafta tatili ücret talebi ile fazla çalışma ücret talebinin birbirine karıştırılmaması gereklidir.

Somut olayda toplu iş sözleşmelerinin 66. maddesinde (bazı toplu iş sözleşmelerinde 67, 68 veya 69. maddelerde) hafta tatilinde çalıştırılan işçiye iki yevmiye ödeneceği kararlaştırılmış olup, bu yevmiyelerin ödendiği bilirkişice tespit edilmiştir. Çözülmesi gereken problem ise hafta tatilinde yapılan çalışmaların fazla çalışma oluşturup oluşturmadığı ve buna göre davacının ilave yarım yevmiyeye daha hak kazanıp kazanmadığıdır.

Yukarıda açıklandığı şekilde hafta tatilinde yapılan çalışma 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesi anlamında fazla çalışma oluşturuyorsa, bir başka ifadeyle hafta tatilinde yapılan çalışmayla haftalık kırkbeş saatlik çalışma aşılıyorsa hafta tatilinde yapılan çalışma aynı zamanda fazla çalışma oluşturacağından davacı bu çalışması karşılığında toplamda ikibuçuk yevmiyeye hak kazanacaktır.

Aksi taktirde davacının hak kazanacağı ücret toplamda (çalışma karşılığı olan ve olmayan) iki yevmiye ile sınırlı olacaktır. Dosya kapsamının bu esaslar dahilinde değerlendirilmesi ve bu değerlendirme sonucuna göre davacının hafta tatili ücretleri talebi hakkında karar verilmesi gerekmektedir. Hüküm bu yönüyle hatalı görülmüştür.