Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/26990 K.2012/28118

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının davalı işverene ait işyerinde çalıştığını, ... sözleşmesinin 4857 sayılı ... Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca davalı işverenlikçe feshedildiğini, davacıya hak etmiş olduğu kıdem ve ihbar tazminatları ile 2 aylık ücret ve 4 adet ikramiyesinin ödenmediğini, davacının en son 640,00 TL ... aylık ücret aldığını, işyerinde yılda 4 maaş tutarında ikramiye uygulaması olduğunu, yemek ve servis uygulaması ile yılda 3 kez erzak yardımı olduğunu belirterek müvekkilinin ihbar ve kıdem tazminatı, ücret ve ikramiye alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, ... sözleşmesinin 4857 sayılı Kanun'un 17.maddesi uyarınca feshedildiğini, davacının ücretinin bordrolarda yer alan miktarda olduğunu, işyerinde ikramiye uygulaması bulunmadığını, aylık 19,5 TL yemek, 39,00 TL servis ve 10,00 TL erzak yardımı yapıldığını, davacıya ihbar süresi tanındığını, bu sürede üretim olmamasına rağmen davacının hak ettiği tüm ücretlerin çalışmış gibi ödendiğini, kıdem tazminatının da taksitler halinde ödendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki ... sözleşmesinin işverence 4857 sayılı Kanun'un 17.maddesi uyarınca feshedildiği konusunda ihtilaf bulunmadığı, davacının ücret alacağının olmadığı, işyerinde ikramiye uygulaması bulunmadığı gerekçesiyle ikramiye alacağı reddedilmiş, diğer talepler hüküm altına alınmıştır.

Karar, her iki taraf vekilince temyiz edilmiştir.

1)Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının temyiz itirazları yerinde değildir.

2)Davacının temyizine gelince; taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanun'da 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir ... karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanun'un 8 ve 37. maddelerinin işverene bu konuda bazı yükümlülükler de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, ... sözleşmesinin taraflarının ispat yükümüne yardımcı nitelikte olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir.

Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır.

Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmiş olması, ... yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında taraflar delillerinin değerlendirilmesi sırasında, işverence düzenlenmesi gereken bu tür belgelerin düzenlenmiş olup olmamasının da gözetilmesi gerekir.

... sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı durumlarda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı ..., işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı ... bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalıdır.

Somut olayda, sunulan ücret bordroları asgari ücretten düzenlenmiştir. Davacının kıdemi ve vasıflı işçi olduğu dikkate alındığında ve yargılama sırasında dinlenen tanıkların beyanları değerlendirildiğinde, asgari ücretin üzerinde bir ücretle çalıştığının kabulü dosya içeriğine daha uygundur. Mahkemece ayrıca davacının kıdemi ve yaptığı işe göre ilgili meslek kuruluşlarından ve yukarıda belirtilen mercilerden uyuşmazlık konusu dönemde alabileceği emsal ücret seviyesi belirlenmeli ve dava konusu alacaklar buna göre hesaplatılmalıdır. Yazılı şekilde asgari ücretten yapılan hesaplamaya göre karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.