Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/28033 K.2013/24786

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin 2004 yılı 8. ayında temizlik işçisi olarak çalışmaya başladığını, 19.04.2011 tarihine kadar çalıştığını, ... sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, 850 TL maaş aldığını belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsili talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının 02.01.2008 tarihinde geçici işçi olarak işe alındığını, 24.04.2008 tarihinde sigorta işlemlerinin başlatıldığını, sürekli işçi kadrosuna atanamayan işçilerin kanuna göre altı aydan az süre ile çalıştırıldığını, altı ay sonunda ... sözleşmesinin askıya alındığını, 2011 yılında tekrar işe alınması için bildirim yapıldığını ancak davacının işe gelmeyi reddettiğini, mevsimlik işçi olduğundan yıllık izin hakkının bulunmadığını, yasal sürelerde çalıştığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı temyiz etmiştir.

1-Taraflar arasında davacının hizmet süresi bakımından uyuşmazlık bulunmaktadır. Davacı 2004 yılı Ağustos ayından 19.04.2011 tarihine kadar davalı belediyede çalıştığını beyan etmiştir. Davalı taraf ise davacının 02.01.2008 tarihinde geçici işçi olarak çalışmaya başladığını, 24.04.2008 tarihinde sigorta işlemlerinin başlatıldığını, davacının çalışma süresinin sigorta hizmet cetvelinde belirtildiği gibi olduğunu ileri sürdü. Davacı sigorta hizmet cetveline göre 24.04.2008-14.07.2010 tarihleri arasında davalı belediyede sigortalı çalıştığı anlaşılmakta. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının hizmet süresi tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamına göre talep gibi kabul edilerek 01.08.2004-19.11.2011 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilmiştir. Davacı tanıklarının davalı

işyerine karşı davaları bulunduğu ve bu nedenle husumeti oldukları anlaşılmakta. Hal böyle olunca davacının hizmet süresinin tespiti bakımından dönem bordrolarında ismi geçen tanıklardan davalı belediyeye husumeti olmayanların tanık olarak dinlenmeli ve buna göre tüm deliller yeniden değerlendirilerek davacının hizmet süresinin tespit edilmesi gereklidir.

2-Taraflar arasında, davacının fazla çalışma ile hafta tatili ücreti alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını, hafta tatili günlerinde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Fazla çalışma yapıldığının,hafta tatillerinde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak, sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda, tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bununla birlikte, işyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de, anılan çalışmaların olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ile hafta tatili ücretinin ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin anılan çalışmalar karşılığı alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Somut olayda temizlik işçisi olarak davalı belediyede görev yapan davacının çalıştığı işyerinin kamu kurumu olduğu, kamu kurum ve kuruluşlarında tüm faaliyetlerin ve özellikle de ücret ödemelerinin kayıt ve belgeyle yapılmasının zorunlu olduğu kuralı nazara alınarak davacının görev yaptığı çalışma gün ve saatlerine ilişkin tüm kayıtlar getirtilerek dosya kapsamına alınmalı bundan sonra dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilerek işyeri kayıt ve belgelerine göre davacının iddia ettiği fazla mesai ve hafta tatili günlerinde çalışmasının olup olmadığı araştırılıp belirlenmeli, işyeri kayıt ve belgelerine değer verilmez ise bunun dayanakları gösterilerek gerekçelendirilmeli ve bundan sonra tüm deliller yeniden bir değerlendirilmeye tabi tutularak hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.

3-Taraflar arasındaki diğer uyuşmazlık noktasını ise işçiye ödenen aylık ücretin miktarı oluşturmaktadır.

... sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta primi ödenmesi amacıyla zaman zaman, ... sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. İmzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı ... bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut olayda, davacı aylık 850 TL ücret aldığını ileri sürmüştür. Davacı tanıkları, davacının ücrete ilişkin bu iddiasını doğrulamışlardır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık beyanlarına göre davacının ücreti net 850 TL kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Mahkemece emsal ücret araştırması yapılmamıştır. Davacı tanık anlatımlarına göre davacının ücretinin talep gibi mahkeme kabulü hatalıdır. Öncelikle yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda emsal ücret araştırması yapılmalı, davacının görevi, işyerindeki çalışma süresi ve tanık beyanları bütün halinde değerlendirmeye

tabii tutularak, sonucuna göre aylık ücret miktarı belirlenmelidir. Karar bu yönü ile de eksik incelemeye dayandığından, bu husus ayrı bir bozma sebebi olarak kabul edilmiştir.

4-Yıllık izin alacağı bakımından ise hizmet süresi tespit edildikten sonra davacının fiili çalışma süreleri toplanarak yıllık izin alacağı talebinin değerlendirilmesi gereklidir.