Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/28151 K.2013/19593

Dava

Taraflar arasındaki, icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra, inkar tazminatının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı sebeplerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 24.09.2013 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına kimse gelmedi. Karşı taraf adına Avukat ..... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı işveren, eğitim giderleri tahsili için icra takibine karşı davalı işçi tarafından yapılan itirazın iptali ve takibin devamı ile %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevabında; davacı şirkette çalışmaya devam ederken zorla ve imzalamadığı takdirde işten çıkarılacağı tehdidiyle kendilerine eğitimde verileceği söylenerek 21.08.2008 tarihli iş sözleşmesinin imzalatıldığını, müvekkilinin bu şirkette ağır çalışma şartları içerisinde çalıştırıldığını, iş yükü de artınca haftanın yedi günü, günde 16-18 saat çalışma temposuna dayanamayan davalının işyerinden ayrılmak zorunda kaldığını, müvekkilinin hiçbir şekilde eğitime tabi tutulmadığını bu yüzden eğitim bedeli adı altında davacı işyerinin herhangi bir talepte bulunmasının mümkün olamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davalının, davacı işyerinde çalışırken şirket tarafından davalıya eğitim verildiği yapılan anlaşma gereğince eğitimin bitmesinden itibaren iki yıl içerisinde davacı işyerinden ayrılmaması gerektiği halde süresinden evvel iş sözleşmesini haksız olarak feshettiği anlaşıldığından, bilirkişi tarafından verilen 20.04.2012 tarihli raporun (b) bendindeki tutar nazara alınarak itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İşçiye işverence verilen eğitim, işçinin işyerinde mal ve hizmet üretimine katkı sağlaması sebebiyle işveren yararına olmakla birlikte, verilen eğitim sayesinde işçi daha nitelikli hale gelmekte ve ileride daha kolay iş bulabilmektedir. Bu sebeple işçiye masrafları işverence karşılanmak üzere verilen eğitim karşılığında, işçinin belli bir süre çalışmasının kararlaştırılması mümkündür. İşçinin de verilen eğitim karşılığında işverene belli bir süre iş görmesi işverene olan sadakat borcu kapsamında değerlendirilmelidir. Verilen eğitimin karşılığında yükümlenilen çalışma süresinin de eğitimin türü ve masrafları ile uyumlu olması gerekir. İş sağlığı ve güvenliği önlemleri kapsamında verilmesi gereken eğitimlere ait giderler istenemez.

İşçiye verilen eğitimin karşılığında işverence yapılan masraflar o işçiye özgü olmalı ve yazılı delille ispatlanmalıdır. İşverenin toplu olarak verdiği eğitimler sebebiyle yapmış olduğu giderlerin işçi başına düşen tutarı, aynı dönemde eğitim alan işçi sayısına bölünmek suretiyle belirlenir. İşçiye verilen eğitim ile ilgili olduğu belirlenmeyen giderlerden işçi sorumlu olmaz.

İşyerinin devri halinde de işçinin eğitim gideri karşılığında belli bir süre çalışma yükümü devam eder. Bu konuda yükümlülüğün ihlali halinde devralan işverenin de eğitim giderlerini talep hakkı bulunmaktadır.

İşçinin geçici iş ilişkisi kapsamında çalıştırıldığı süre de eğitim karşılığı yükümlü olduğu çalışma süresinden sayılır.

İşverence işçi adına yapılan eğitim giderlerinin tamamı yerine, işçinin çalıştığı ve çalışması gereken sürelere göre oran kurularak indirildikten sonra kalan miktarının tahsiline karar verilmesi gerekir. Gerçekten işçi, eğitimden sonra çalışmayı yükümlendiği sürenin bir kısmında çalışmış ise işverene bu konuda katkı sağlamış olmaktadır. İşçinin yükümlü olduğu sürenin tamamında çalışılmış olunması halinde ise işverence eğitim giderleri istenemez.

Somut olayda, davacının çalışamaya devam edilirken sonradan imzalatıldığı iddiasında bulunduğu sözleşmenin “EK-1 Fiber Optik Kablo ve Tüm Birleşenleri Öğretisi ile İlgili Özel Ders Kat'i Sözleşmesi” başlıklı ekinde eğitim değerinin 30.000,00 € ve altı ay kesintisiz olduğu, eğitim sonunda işyerinde belirlenen ücretle iki yıl çalışma zorunluluğunun getirildiği bu süreden önce işten ayrılması durumunda 30.000,00 €'nun peşin ödenmesinin taahüt edildiği davacının bu süreden önce işyerinden ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece bilirkişinin taraflar arasındaki sözleşmenin eğitim giderine ilişkin olduğu yönündeki görüşüne itibar edilerek, olayda işçinin çalıştığı ve çalışması gereken sürelere göre oran kurularak eğitim giderinden indirim yapılmak suretiyle belirlenen göre karar verilmiştir.

İşveren eğitim giderini davalı işçiye veya davalının da içinde bulunduğu guruba yönelik olarak yapıldığını ve giderlerini yazılı delille ispat etmesi gerekir. Dosyada eğitim gideri delili olarak sunulan belgeler ile verildiği iddia edilen eğitim arasında bir bağlantı kurulamadığından gerektiğinde bu konuda (işyerinin faaliyet konusunda) uzman bilirkişi incelemesi de yaptırılarak, verildiği iddia edilen eğitim faaliyetine ait eğitimin hangi tarih ve saatlerde kim tarafından nerede verildiği, davacının verilen eğitim içerisinde yer alıp almadığına dair işyeri kayıtları getirtilip birlikte değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi hatalı olup bozma sebebidir.