Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/28961 K.2013/26695

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkili işçinin davalıya ait gemide gemi adamı olarak çalıştığını, ... sözleşmesinin haklı neden olmadan feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini beyanla, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri, asgari geçim indirimi ve iaşe bedeli alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının ... sözleşmesinin 854 sayılı Deniz ... Kanunu'nun 14. maddesinin III/a bendi uyarınca haklı nedenle önelsiz feshedildiğini, davacının ihbar tazminatına hak kazanmadığını, dava konusu ücret, asgari indirimi ve iaşe bedeli alacaklarının bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında, davacının ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, tespit edilen net miktardaki aylık ücretin brüt tutarının hesaplanması ve asgari geçim indirimi alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı noktalarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

854 sayılı Kanun'un 14. maddesinin III/a bendi uyarınca, geminin herhangi bir sebeple otuz günden fazla bir süre seferden kaldırılması halinde, işverenin, işveren vekilinin ve gemi adamının ... sözleşmesini derhal fesih yetkisi bulunmaktadır.

Somut olayda, davacının ... sözleşmesi, çalıştığı "Derbent" ünvanlı geminin otuz günden fazla bir süre seferden kaldırılması gerekçesine dayanılarak işverence feshedilmiştir. Mahkemece, ilgili Liman Başkanlıkları nezdinde yapılan araştırma neticesinden, anılan

geminin ... sözleşmesinin feshinden önceki son seferini 30.12.2009 tarihinde gerçekleştirdiği, geminin 06.04.2010 tarihinde dava dışı... Denizcilik ve Petrol Tic. San. Ltd. Şti'ye satıldığı, 30.12.2009 ila 06.04.2010 tarihleri arasında geminin sefer yapmadığı, 2010 yılındaki ilk seferinin dava dışı firmanın donatanlığında 12.04.2010 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Hal böyleyken, davalının savunması doğrulanmakta olup, fesih 854 sayılı Kanunun 14. maddesinin III/a bendine dayanmaktadır. Bu halde davacı kıdem tazminatına hak kazanmış ise de, ihbar tazminatına hak kazanmamıştır. Anılan nedenle, ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulü hatalıdır.

3- 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu İle 491 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 12. maddesinde, "Türk Uluslararası Gemi Sicilinde kayıtlı gemilerde ve yatlarda çalışan personele ödenen ücretler gelir vergisi ve fonlardan müstesnadır." hükmü düzenlenmiştir.

... Liman Başkanlığının 26.12.2011 havale tarihli cevabi yazısından, davacının çalıştığı "Derbent" ünvanlı geminin fesih tarihi itibariyle, Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Geminin anılan sicile hangi tarihte tescil edildiği hakkında bilgi ise dosya içeriğinde bulunmamaktadır.

Mahkemece, davacının aylık ücret miktarının fesih tarihi itibariyle net 2.200,00 TL miktarında olduğunun kabulü dosya kapsamına göre isabetlidir. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, net tutardaki aylık ücret miktarının brüt tutarının belirlenmesinde, 4490 sayılı Kanun'un 12. maddesi düzenlenmesi nazara alınmayarak, gelir vergisi ilavesi de yapılmıştır.

Bu halde, fesih tarihi itibariyle, geminin sicile kayıtlı olduğu ... olup, davacının bu tarihteki brüt ücret tutarının belirlenmesinde gelir vergisinin nazara alınması hatalı olmuştur.

Önceki dönem ücret miktarları açısından ise, davacının çalıştığı geminin Türk Uluslararası Gemi Siciline tescil tarihi araştırılmalı, sicile kayıtlı olduğu dönemler bakımından gelir vergisi muafiyeti bulunduğu nazara alınarak, asgari ücret oranlaması yoluyla tespit edilen önceki dönem net ücret miktarlarının brüt tutarları belirlenmelidir. Hüküm altına alınan kıdem tazminatı, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri bu yönden yeniden değerlendirilmelidir.

4- 5615 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesiyle, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mülga 32. maddesi başlığıyla birlikte yeniden düzenlenerek, asgari geçim indirimi uygulamasına geçilmiştir. Anılan düzenleme, 01.01.2008 tarihinden itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere 04.04.2007 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Asgari geçim indirimi uygulaması, gelir vergisine tabi ücret gelirleri için geçerlidir. Bu kapsamda gerçek usulde vergilendirilen ücret gelirleri için gerçek kişiler bu sistemden yararlanır.

Somut olayda, Mahkemece, davacının asgari geçim indirimi alacaklarının ödenmediği kabul edilerek, anılan alacak hüküm altına alınmıştır. Yukarıda (3) nolu bende ayrıntısıyla açıklandığı üzere, davacının çalıştığı geminin Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı olduğu dönemlerde, davacıya ödenen ücretler gelir vergisinden istisna tutulmuştur. Davacı, ücretinin gelir vergisinden istisna tutulduğu dönemlerde, asgari geçim indirimi alacağına hak kazanamaz. O halde, geminin Türk Uluslararası Gemi Siciline tescil tarihinin araştırılarak tespiti sonrasında bu yön nazara alınarak, asgari geçim indirimi alacağı bir değerlendirmeye tabi tutulmalıdır.

Yukarıda yazılı sebeplerden, eksik araştırma ve incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.