Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/4374 K.2012/28210

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, ... sözleşmesinin haksız şekilde davalı işçi tarafından feshedildiğini ileri sürerek, eğitim gideri ve sözleşmedeki cezai şartın ödenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacı sözleşmedeki cezai şartın tek taraflı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı ve davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. ... sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartın koşullarının oluşup oluşmadığı ve indirim hususu taraflar arasında uyuşmazlığı oluşturmaktadır.

Cezai şart öğretide, mevcut borcun ifa edilmemesi veya eksik ifası halinde ödenmesi gereken mali değeri haiz ayrı bir edim olarak tanımlanmıştır.

Cezai şartın işçi ve işveren hakkında ve iki taraflı olarak düzenlenmesi gereği, işçi aleyhine kararlaştırılan cezai şartın işveren aleyhine kararlaştırılandan daha fazla olmaması sonucunu da ortaya koymaktadır. Başka bir anlatımla işçi aleyhine olarak belirlenen cezai şartın, koşulları ve ceza miktarı bakımından işverenin sorumluluğunu aşması düşünülemez. İki taraflı cezai şartta işçi aleyhine bir eşitsizlik durumunda, cezai şart hükmü tümden geçersiz olmamakla birlikte, işçinin yükümlülüğü işverenin sorumlu olduğu miktarı ve halleri aşamaz.

İşçiye verilen eğitim karşılığı belli bir süre çalışması koşuluna bağlı olarak kararlaştırılan cezai şartın tek taraflı olarak değerlendirilemez. İşçiye verilen eğitim bedeli kadar cezai şartın karşılığı bulunmakla eğitim karşılığı cezai şart hükmü belirtilen ölçüler içinde geçerlidir.

Belirli süreli ... sözleşmesinin süresinden önce feshi koşuluna bağlı cezai şartın sonuç doğurabilmesi için öncelikle taraflar arasındaki ... sözleşmesinin belirli süreli olup lmadığının tespiti gerekir. Bundan başka asgari süreli ... sözleşmelerinde aynı türde hükümler konulması mümkündür.

Mahkemece, davalı yararına öngörülen eğitim giderine hükmedilirken davacının çalıştığı süre ile oranlanarak kıstelyevm hesabına göre belirlenen miktara hükmedilmesi yerindedir. Ancak sözleşmenin feshi halinde ödenmesi gereken cezai şatın geçerli olabilmesi ve talep edilebilmesi için sözleşmenin belirli süreli ya da asgari süreli olarak düzenlenmiş olması gerekmektedir. Davacı ile davalı arasındaki ... sözleşmesi ise belirsiz süreli olarak düzenlenmiş olduğundan, davacının fesih nedeni ile aylık brüt ücretin 3 katı tutarında cezai şart talep etmesi mümkün değildir. Bu durumda davacının cezai şart talebinin reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 13.12.2012 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dosya içeriğine göre taraflar arasında yapılan ... sözleşmesinde, sözleşmenin 13.07.2007-13.07.2010 tarihleri arasında geçerli olduğu, sözleşme süresinin bitiminden önce haklı neden olmadan sözleşmeyi fesheden tarafın diğer tarafa fesih tarihindeki brüt aylık ücretin üç katı tutarında cezai şart ödeyeceği kararlaştırılmıştır. ... sözleşmesi davalı işçi tarafından 02.11.2009 tarihi itibariyle haklı neden olmadan feshedilmiştir. Davacı işveren süresi bitmeden sözleşmeyi haksız olarak fesheden davalı işçiden sözleşmede öngörülen cezai şartın hüküm altına alınmasını istemiş, mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.

Her ne kadar sözleşme süreli olarak yapılmış ise de, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 11.maddesi uyarınca sözleşmenin belirli süreli olmasını gerektiren objektif koşullar bulunmadığından sözleşmenin başından itibaren belirsiz süreli olarak kabulü gerekir. Ancak, sözleşmenin belirsiz süreli olarak kabul edilmesi öngörülen cezai şartın geçersizliği sonucunu doğurmamalıdır. Aksi durumda sözleşmede kararlaştırılan tüm hususların geçersiz olması gibi bir sonuç ortaya çıkar.

Objektif şartların bulunmaması sadece tarafların süre konusundaki belirlemelerini geçersiz kılar ve sözleşmeyi belirsiz hale dönüştürür. Sözleşmenin belirsiz süreli olması cezai şart kararlaştırılmasına engel değildir. Bu nedenle objektif şartların yokluğu nedeniyle belirsiz süreli sayılan sözleşmedeki cezai şartın geçersiz olduğunu kabul etmek mümkün değildir.

Başka bir anlatımla belirli süreli olarak yapılan sözleşmenin belirsiz süreli olduğu kabul edilse bile sözleşmede öngörülen süre bitmeden haksız olarak sözleşmeyi fesheden taraftan diğer tarafın cezai şart talep ... korunmalıdır.

Bu nedenle dosya içeriğine, usul ve kanuna uygun mahkeme kararının onanması gerektiği görüşü ile sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne katılamıyoruz.13.12.2012