Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/5702 K.2012/25729

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, 04.01.1996 tarihinden 27.12.2008 tarihine kadar çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız fesh edildiğini, günlük 20 TL yevmiye ile çalıştığını, aylık ... maaşının 600 TL olduğunu belirterek; kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, zamanaşımı definde bulunarak, davacının çalışmaya başladığını belirttiği 1996 yılında 12 yaşında olduğunu, bunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kesintisiz bir iş sözleşmesine bağlı olarak çalışmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece davacının davalıya ait işyerinde kayıt dışı olarak çalıştırıldığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiği belirtilerek alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalının zamanaşımı defi de dikkate alınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hükmü davalı temyiz etmiştir.

İddia savunma ve dosya içeriğine göre; taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı ile davalı arasında iş sözleşmesi bulunup bulunmadığı, başka bir anlatımla davacının davalıya ait işyerinde geçtiğini iddia ettiği çalışmasının iş sözleşmesine dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı, davalı ait işyerinde iş sözleşmesi ile çalıştığını iddia etmiş, buna karşılık davalı savunmasında, davacının iddia ettiği işe giriş tarihinde 12 yaşında olduğunu, 12 yaşında bir çocuğun hamallık yapmasının mümkün olmadığını, daha sonra piyasa hamalı olduğunu ve ihtiyaç olduğunda hamallık yaptığını, iş sözleşmesine dayanan ilişki bulunmadığını ... sürmüştür.

Davacı tanıklarının anlatımlarından davacının davalıya ait işyerinde hamal olarak çalıştığı anlaşılmakta ise de davalı tanıkları davacının işyerinde sürekli çalışmadığını, önceleri at arabası ile taşımacılık yapan babasının yanında gelip gittiğini ve ihtiyaç olduğunda işyerinde çağrıldığını bildirmişlerdir. Taraf tanıklarının anlatımlarına göre davacının hamallık yaptığı tartışmasızdır.

Uyuşmazlık davacının piyasa hamallığı mı yoksa tüm çalışmasını davalıya ait işyerine hasreden hamal mı olduğu yönünde toplanmaktadır. Tanık anlatımları arasında çelişki bulunduğundan davacı ile davalı arasındaki ilişkinin iş sözleşmesine dayanıp dayanmadığı, iş sözleşmesine dayanan ilişki varsa bunun iddia edilen tarihler arasında kesintisiz biçimde devam edip etmediği yönleri dosya içeriğinden kesin olarak anlaşılamamaktadır.

Somut olayda doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle tanık beyanları arasındaki çelişki giderilmeli, davacının kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan hamal mı yoksa davalıya ait işyerinde sürekli çalışan hamal mı olduğu açıklığa kavuşturulmalı, böylece iş sözleşmesinin bağımlılık, zaman ve ücret unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediği, duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmeli, davacının çalışmasının iş sözleşmesine dayandığının anlaşılması halinde tam süreli mi yoksa kısmî süreli mi çalıştığı ve işyerinde yaz ve kış mevsimlerinde işin yoğunluğunda değişiklik meydana gelip gelmediği,

çalışmasının aralıklı mı yoksa devamlı mı olduğu yönleri araştırılıp açıklığa kavuşturulmalı ve bundan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Açıklanan tüm bu yönler mahkemece göz önünde tutulmadan, eksik ve yetersiz araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.