Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/5772 K.2012/27270

ikramiye ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 09.09.1977 yılında ...

Denizcilik İşletmeleri A.Ş.’de işe başladığını, 1977-1990 yılları arasında “silici”, 1991-1994 yılları arasında “...” ve 1994 yılından emekli olduğu 14.05.2005 yılına kadarda “gemi makinaları ...” (gemi adamı) olarak görev yaptığını, işe girişinden itibaren gerek yurtiçi gerek yurtdışı uzak yol gemilerinde 1 ay yıllık izin kullanıp 11 ay süreyle haftada 7 gün, günde 8 saatten az olmamak üzere fiilen çalıştığını, hafta tatili gününde de normal mesai günü gibi 8 saat çalıştığını,

bu çalışma şekline göre bir günlük ücretli izin bedeli ve hafta tatilinde çalıştığı için % 50 zamlı yani 1,5 günlük ücret olmak üzere toplam 2,5 günlük (8+8+4=20 saatlik) ücret ödenmesi gerekirken bugüne kadar yalnızca haftada 8 saat üzerinden fazla mesai ücreti verildiğini, neticede müvekkile çalışmaya başladığı günden bu yana haftada 1,5 günlük ücretinin eksik ödendiğini, müvekkilinin görevi gereği genel tatil günlerinde de ücretli izin haklarını kullanamadığını, bu çalışmasının karşılığı olan günlük ücretin iki katı tutarındaki ücretlerin kendisine ödenmediğini, Toplu ...

Sözleşmesine göre yıllık 30 gün ücretli izin ... bulunduğunu, 4857 sayılı ...

Kanunu gereği hafta tatili günlerinin yıllık izinden mahsup edilemeyeceğini, müvekkilin yıllık izinlerinde haftanın 7 gününün yıllık izin süresi içinde sayılarak her yıl 4-5 gün eksik izin kullandırıldığını, ayrıca yılda 3 maaş tutarında verilen ikramiyelerin 30 gün üzerinden verilmesi gerekirken 26 gün üzerinden verildiğini, böylece her yıl 12 günlük eksik ikramiye ödendiğini iddia ederek fazla çalışma ve hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti, eksik ödenen yıllık izin ücreti ve eksik ödenen ikramiye alacağının faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davacının gemi adamı olduğunu, gemi adamlarının ... sözleşmesinden ... alacaklarının bir yıllık zamanaşımına tabi olduğunu ve davacının alacaklarının

zamanaşımına uğradığını, ... ... Kanunu’na göre fazla çalışma ücretinin % 25 zamlı ödeneceğini, bu nedenle öncelikle % 50 zamlı ücret talebinin reddinin gerektiğini, davacının aylık fazla çalışma süreleri için ödenmesi gereken ücretinin TİS’in 116. maddesi ve ... ...

Kanunu’nun ilgili maddesine göre her ay muntazam olarak ödendiğini, bu ödemeler esnasında ya da sonrasında davacının ödemelere ilişkin bir itirazının bulunmadığını, hafta tatili ücretlerinin ödenmediği iddiasının da asılsız olduğunu, şirketin kamu kuruluşu olması nedeniyle böyle bir işlemin yapılmasına imkan olmadığını, davacının ücretinin maktu aylık ücret esasına göre TİS’in 107. maddesi uyarınca tespit edildiğini, TİS’in 113. maddesi ve ... ...

Kanunu’nun 42. maddesi çerçevesinde maktu aylık dışında gemi adamlarına hiçbir ... karşılığı olmaksızın aylık hafta tatili sayısı göz önüne alınarak ayrıca bir aylık kök ücretin 1/26’sı tutarında hafta tatili ücreti ödendiğini, genel tatil ücretlerinin de aynı şekilde ödendiğini, yıllık izinlerin TİS ve kanuna uygun olarak 30 takvim günü üzerinden kullandırıldığını, ikramiyenin de eksiksiz ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacı işçinin hafta tatili ve genel tatil çalışması ücret alacağı olduğu, bakiye ikramiye ve bakiye yıllık izin ücreti alacağının ise bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin hafta tatili ve genel tatil çalışması ücretlerinin ödenip ödenmediği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Hafta tatili ve ulusal ... ile genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi, norm kuramı uyarınca bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda yer alan hafta tatili ya da ulusal ... ile genel tatil ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılır. Bordroda ilgili bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde, işçi hafta tatilinde ve ulusal ... ile genel tatil günlerinde çalışma yaptığını her türlü delille ispat edebilir.

Hafta tatillerinde ve ulusal ... ile genel tatil günlerinde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak, sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinlettikleri tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir.

Hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil günleri çalışmalarının yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkân dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez. İmzalı ücret bordrolarında hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil günleri ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından daha fazla çalışıldığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin hafta tatili ile ulusal ... ile genel tatil günlerinde alacağının bordroda görünenden daha fazla olduğu yönünde bir ihtirazı

kaydının bulunması halinde, hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil günleri çalışmalarının ispatı her türlü delille yapılabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazı kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin bordroda yazılı olanın dışında hafta tatillerinde ve ulusal ... ile genel tatil günlerinde çalışmaların yazılı delille kanıtlaması mümkündür. Hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil günleri ücretlerinin tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazı kayıt yoksa ödenen tutarın dışında hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil günleri çalışması yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerekir.

Diğer taraftan 854 sayılı ... ... Kanunu bakımından da hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil çalışması ispatı ile ücretlerinin ödenmesi yukarıdaki esaslar genel olarak geçerli olmakla beraber ücret ödemesinin bu işe mahsus tutulan noter tasdikli ücret ödeme defteri ile de yapılabileceği göz ardı edilmemelidir.

Somut olayda; davacının hafta tatili ile genel tatil çalışmalarını kanıtladığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan dosyaya ibraz edilen fazla çalışma bordroları ve normal ücret bordrolarında hafta tatili ile genel tatil çalışması ücret tahakkuklarının da bulunduğu görülmektedir. Şu halde önem arz eden husus, söz konusu tahakkukların gereğinin işverence yerine getirilip işçiye hafta tatili ile genel tatil çalışmalarının karşılığı olan ücretlerin ödenip ödenmediğidir.

Bu noktada mahkemece, belirtilen ödemelerin yapılıp yapılmadığının gerek banka kayıtları gerekse varsa ücret ödeme defteri itibariyle araştırılması ve sonucuna göre davacının hafta tatili ile genel tatil ücretleri taleplerinin hüküm altına alınması gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.