Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/5812 K.2012/18974

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının davalı şirket bünyesinde işçi olarak çalıştığını, davacının 28.02.2010 tarihinde hiçbir haklı neden gösterilmeksizin İş Kanunu'na aykırı olarak iş sözleşmesinin feshedildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakkının saklı kalmak kaydıyla, davacının davalı şirketteki işine iadesine, süresi içinde işe başlatılmaması halinde 8 aya kadar tazminat ve 4 aya kadar boşta geçen süre için ödenmesi gereken tazminatların yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, şirketin hisselerinin % 98'inin Fiskobirlik'e ait olduğunu, geriye kalan % 2 hissesinin ise ...ve ... Fındık Tarım Satış kooperatiflerine ait olduğunu, Fiskobirliğin son yıllardaki ekonomik durumu sebebiyle 2008 yılında da olduğu gibi işçi çıkarma yoluna gidildiğini ve masraf kalemlerinin azaltıldığını, ancak buna rağmen ekonomik kriz sebebiyle müvekkili şirketin zarar etmekten kurtulamadığını, iş sözleşmeleri feshedilen işçilerin tüm tazminat ve sosyal haklarının kendilerine ödendiğini, işçilere fesih nedenlerinin açık ve kesin bir şekilde belirtildiğini, fesih yoluna son çare olarak başvurulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dahili davalı ... Yağ Su ve Tarım Ür. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. vekili, davalı taraf ile aralarında zorunlu dava arkadaşlığı olmadığı için davalı sıfatı olmalarının mümkün olmadığını, ayrıca müvekkili firmaya karşı süresinde açılmış bir dava sözkonusu olmadığından bu davanın süre yönünden reddi gerektiğini, davacının iş sözleşmesinin davalı ... A.Ş. tarafından feshedildiği için müvekkili şirkete husumet yönetilmesinin söz konusu olamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile feshin geçersizliğine ve davacı işçinin ... Gıda Teks. Tar. Ür. Tic. ve San. A.Ş.'deki işe iadesine, işe başlatmama tazminatının feshin sendikal nedene dayanması sebebi ile bir yıllık brüt ücret tutarı olarak ve çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesine, kanuni haklarından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

Hüküm davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı işverence feshin geçerli sebebe dayandığı kanıtlanmadığından mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiş olması dosya içeriğine uygun olduğundan, davalıların bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Davalılar arasında düzenlenen İktisadi varlığın satış sözleşmesinin 4/1 maddesinde sözleşmede yer alan işlemlerin tamamlanmasının 05.02.2010 tarihine kadar bitirileceği belirlenmiştir. Dosyada dinlenen tanıkların beyanlarıyla fiili devrin Aralık 2009 ayında yapıldığı, iktisadi varlığın satış sözleşmesi ve tapu ve ticaret sicil kayıtlarıyla da 05.02.2010 tarihinde tüm taşınmazlar ve markaların devrinin tamamlandığı sabittir. İş sözleşmesi 28.02.2010 tarihinden itibaren feshedilmiştir.

Hem davacı hem davalı tanıkları , davacı işçinin devirden sonra fesih tarihine kadar davalı ... A. Ş. tarafından satın alınan ve yönetilen fabrikada çalışmaya devam ettiğini bildirmişlerdir. Devralan işverenin kendi bünyesinde çalışmaya devam eden işçilerin ücretlerini düşürecek ve sendikal kazanımlarını ortadan kaldıracak önerilerde bulunduğu, kabul edenlerin çalışmaya devam ettirildikleri, kabul etmeyenlerin iş sözleşmelerinin Ordu Yağ sanayi A.Ş. tarafından yapılan fesih bildirimiyle feshedildiği dosya içeriğiyle sübut bulmuştur.

İşçinin çalışmakta olduğu işyeri fiilen ve hukuken devralan işverene geçtikten ve işçiler onun nezdinde çalıştırıldıktan sonra devreden işverenin fesih yetkisinin kalmadığı açıktır. Devralan ve davacıyı çalıştıran davalı ... Gıda Teks. Tar. Ür. Tic. ve San. A.Ş. tarafından yazılı bir fesih bildiriminde bulunulmamış ise de, davacıyı çalıştırmamak suretiyle iş sözleşmesini eylemli olarak feshettiği kabul edilmelidir. İş sözleşmesi ... Gıda Teks. Tar. Ür. Tic. ve San. A.Ş. tarafından feshedildiğinden ve devralan Ordu Yağ San. A. Ş. 'nin işverenlik sıfatı kalmadığından Ordu Yağ San. A.Ş'nin sorumluluğuna karar verilmesi hatalı olmuştur.

Öte yandan 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesinin birinci fıkrasında işe başlatmama tazminatının alt ve üst sınırları gösterilmiş olup; söz konusu tazminatın belirtilen sınırlar arasında işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmesi gerekir. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. maddesindeki sendikal sebeplerle yapılan fesihlerdir. Anılan maddeye göre feshin sendikal sebeplere dayanması halinde işe başlatmama tazminatının işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenmesi gerekir.

Dosya içeriğine göre davacının sendikal neden iddiası bulunmadığı halde işe başlatmama tazminatının davacının bir yıllık ücreti tutarı olarak belirlenmesine karar verilmesi hatalıdır. Fesih sebebine ve davacının çalışma süresine göre davacının dört aylık ücreti tutarı olarak belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir. Ayrıca işyeri devrinden sonra iş sözleşmesini fesih yetkisi ortadan kalkan davalı ... A.Ş.'nin boşta geçen süre ücret ve diğer haklarından müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi doğru değildir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.