Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/9171 K.2012/28499

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı ... İl Özel İdaresi avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin özel idarenin ihalesini yaptığı, diğer davalı firmanın yüklenicisi olduğu okul inşaatında 03.01.2008-05.09.2008 tarihleri arasında çalıştığını firmanın bu döneme ilişkin ücretleri ödemediğini, alacaklarını ödenmesi için özel idare ve milli eğitime hak edişlerin ödenmesinden önce başvurduklarını, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca özel idarenin hak edişleri işçilik alacaklarını kontrol etmeden ödeyerek davacının ücretlerini tahsil edememesine sebebiyet verdiğini belirterek, ücret alacağının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı özel idare vekili, özel idareye husumet yöneltilemeyeceğini, son hak ediş ödemesinin 03.12.2008 tarihinde yapıldığını, son hak ediş öncesi dokuz, on ay yüklenici firmanın inşaatta çalışmasının olmadığını, eksikliklerin idarece tamamlandığını, bu sebeple davacının herhangi bir hakkının doğmadığını belirtmiştir

Diğer davalı HT ... İnşaat Ltd. Şti. Davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece dava konusu inşaatın ... il özel idaresi tarafından ihale yapılmak suretiyle diğer davalıya yapım işleminin verildiği davacının davalı HT ... İnşaat Ltd. Şti. işçisi olarak çalıştığı, bu sebeple davacıya ödenmeyen işçilik ücretlerinden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna karar verilmiştir.

Karar davalı il özel idaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacının ücret alacağı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 36. maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa ./..

müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hak edişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, belli şartlarla ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. İhale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise işçilerin her hak ediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Maddede sözü edilen ücret her hak ediş dönemi için “son üç aylık temel ücret” olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.

İhale makamı olan kamu kurumunun, her hak ediş dönemine ilişkin son üç aylık ücretten sorumluluğu, kanundan ... bir sorumluluktur. İşverenle ihale makamının birlikte dava edilmesi durumunda, müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmelidir. İhale makamının tek başına dava edildiği durumlarda, işçinin mükerrer yararlanmasını önlemek için işverence sözü edilen ücretlerin ödenip ödenmediği araştırılmalıdır.

Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre, anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde, kamu makamlarının fazla çalışma, hafta tatili ile ... ve genel tatili alacakları yönlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır

Somut olayda davacı ... İl Özel İdaresinin yaptırmış olduğu ... ... Anaokulu yapım işinde diğer davalı HT ... İnşaat Ltd. Şti. İşçisi olarak 03.01.2008-05.09.2008 tarihleri arasında çalıştığını ancak bu döneme ilişkin ücretinin ödenmediğini belirterek ücret alacağının ödenmesini talep etmiştir.

Davalı il özel idaresi ise anahtar teslimi ... yaptırdığını ve işin 15.12.2007 tarihinde bittiği, bu tarihten sonra ise taşeronun inşaatta herhangi bir çalışmasının olmadığını, son hak ediş ödemesinin ise 03.12.2008 tarihinde yapıldığını belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir. Dosya kapsamından davacının çalıştığını iddia ettiği inşaat işinin ...

İl Özel İdaresi tarafından 05.09.2007 tarihli tip sözleşme ile diğer davalı şirkete verildiği, işin bitim tarihinin 15.12.2007 olduğu ve 23.11.2007 ve 03.12.2008 tarihlerinde özel idare tarafından hak ediş ödemelerinin yapıldığı, ayrıca davacı tarafından özel idareye ücret alacağının ödenmesi için tarihsiz bir dilekçenin verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı tarafın işin 15.12.2007 tarihinde bittiğini iddia etmesi ve davacı tanıklarının da işyerinde 2007 yılının Ocak–Haziran ayları arasında çalıştıklarını belirtmeleri karşısında davacı yan ücret alacağının olduğu iddia ettiği dönem olan 03.01.2008-05.09.2008 tarihleri arasında her ne kadar hizmet döküm cetvelinde davalı HT ... İnşaat Ltd. Şti.‘nin sigortalı işçisi olarak gözükse de davalı işyerinde çalıştığını dosyaya sunulan delillerle ispatlayamamıştır.

Bu sebeple mahkemece öncelikli olarak yapılması gereken taraflara usulüne uygun verilecek süre ile yeniden delillerini sunmalarını sağlayarak, davacının ve dolayısıyla ihaleye alan şirketin 03.01.2008-05.09.2008 tarihleri arasında ana okulu inşaatında çalışmasının olup olmadığı, davacının ücretinin ödenip ödenmediği noktalarını açıklığa kavuşturmak ve çalıştığının ispatlanması durumunda ise sadece hak ediş dönemine göre son üç aylık ücretini hesaplayarak hüküm altına almaktır.

Açıklanan sebepler gözetilmeksizin eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.