Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/10022 K.2013/11434

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı Ege Üniversitesi Rektörlüğü avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının 15.09.2005 tarihinde davalı üniversitede temizlik elemanı olarak çalışmaya başladığını, 12.01.2012 tarihinde emeklilik nedeniyle işten ayrıldığını belirterek kıdem tazminatı, fazla mesai alacağı ile ulusal bayram ve genel tatil alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı SGA İnş. Güv. Hizm. Ltd. Şti. vekili, davacının müvekkili işyerinde 01.03.2009-30.01.2011 tarihleri arasında kısa süre çalıştığını, müvekkili şirketin davacının taleplerinden sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Ege Üniversitesi ise davalı idarenin ihale makamı konumunda olduğunu, yüklenici firma ile idare arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının kıdem tazminatı ile fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücret alacağı olduğunu ispatladığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı Ege Üniversitesi temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma ve ulusal bayram çalışması yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda davacı işçinin davalı üniversitede alt işveren işçisi olarak çalıştığı ve iş sözleşmesinin emeklilik nedeniyle sona erdirildiği anlaşılmaktadır. Davacı tanıkları davacının davalı işyerinde 07:00-16:00 saatleri arasında haftanın altı günü çalıştığını bildirmişlerdir. Mahkemece bilirkişi tarafından tanık beyanları esas alınarak yapılan hesaplamaya itibar edilerek davacının fazla mesai yaptığı ve ücretinin ödenmediği kabul edilerek sonuca gidilmiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki davalı üniversite bir kamu kuruluşu olduğundan tüm işlemlerin kayıt ve belge altına alınması esas alınmıştır.

Bu esas göz önünde bulundurularak davacının günlük ve haftalık çalışma saatini belirtir nöbet çizelgeleri, işyeri puantaj kayıtları ve varsa imzalı devam defterleri ve ayrıca davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ve eki niteliğindeki şartnameler getirtilmeli, ayrıca asıl işveren olan Ege Üniversitesinin alt işverenin yaptığı işe yönelik olarak yaptığı düzenleme bulunup bulunmadığı araştırılmalı ve varsa belgeleri getirtilmeli,

hak ediş evrakları dosya kapsamına alınmalı ve tüm deliller birlikte bir değerlendirmeye tabi tutularak davacının fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücret alacağı olup olmadığı yönünde bir karar verilmelidir. Davacı tanıklarının beyanlarına göre yapılan hesaplamaya itibarla hüküm kurulması hatalı olup bu husus bozmayı gerektirmiştir.