Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/11753 K.2013/13571

Mahkeme, davayı yetki yönünden reddetmiştir. Hüküm süresi içinde davalı T. Çimsa-İş Sendikası avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; güncel çalışan sayısının doğru tespit edilmediğini, uyuşmazlığa 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun uygulanması gerektiğini, işletme bazında çalışan işçi sayısının 222 olmadığını, sendikanın üye kayıt fişlerini kendilerine göndermediğini, sendikanın çoğunluğu sağlayıp sağlayamadığının doğrulanamadığını iddia ederek yetki tespiti kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı vekili; açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, davanın koşullarının yerine getirilmediğini, yetki tespitinin doğru olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sendika vekili; davanın usulüne uygun açılıp açılmadığı konusundaki itiraz haklarını saklı tuttuklarını, itirazın somut delillere dayanmaması nedeniyle incelenmeksizin reddi gerektiğini, mahkemenin esasa girmeksizin davayı kesin olarak sonuçlandırabileceğini, davacının çalışan sayısı ve üye sayısına ilişkin itirazlarının haksız ve usulsüz olduğunu, davanın kötüniyetle açıldığını, davada yetkili mahkemenin işletme merkezinin bağlı olduğu görevli makamın bulunduğu İstanbul İş Mahkemesi olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan kanıtlara dayanılarak, davaya konu işlemi yapan Çalışma Genel Müdürlüğü olup bağlı bulunan makamın Ankara’da olması sebebiyle Ankara İş Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı Sendika vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Olumlu yetki tespitine itiraz niteliğindeki somut uyuşmazlıkta yetkili mahkemenin tespiti çözülmesi gerekli hukuki problemi oluşturmaktadır.

Dava tarihinden önce yürürlüğe girmiş olan 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 79. maddesinde; “Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar iş davalarına bakmakla görevli ve yetkili mahkemelerde görülür. Ancak yedinci ila on birinci bölümlerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar için, görevli makamın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.” denilmiştir.

Yukarıdaki hükmün yollamada bulunduğu aynı Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrasının “c” bendinde de Görevli Makamın; “İşyeri toplu iş sözleşmesi için işyerinin, işletme toplu iş sözleşmesi için işletme merkezinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünü, aynı Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün yetki alanına giren işyerleri için yapılacak grup toplu iş sözleşmelerinde bu işyerlerinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünü, birden fazla Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün yetki alanına giren işyerlerini kapsayacak grup toplu iş sözleşmesi için ise Bakanlığı” ifade edeceği belirtilmiştir.

Somut olayda, bir işletme toplu iş sözleşmesi için yetki başvurusu mevcut olup davacı şirketin tespit kapsamında iki işyeri söz konusudur. Bunlardan ilki Büyükdere Cad. No:38/1 Mecidiyeköy/İstanbul adresinde faaliyet gösterirken ikincisi ise Papazpınar Mevkii Evrencik Köyü Vize/Kırklareli adresinde faaliyette bulunmaktadır.

Mahkemece davaya konu işlemin Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından yapıldığı ve söz konusu birimin bağlı olduğu makamın Ankara’da olduğu gerekçesiyle Ankara İş Mahkemesine yetkisizlik kararı verilmiştir.

İşletme toplu iş sözleşmesine ilişkin yetki itirazlarında, yetkili mahkemenin tespitinde belirleyici olan işletme merkezidir. Bu nedenle öncelikle davacı şirketin ticaret sicili kayıtları ile işletme merkezini belirlemeye yaracak diğer belgeler dosya kapsamına dahil edilmelidir. Bundan sonra mahkeme tarafından işletme merkezinin, yani tespit kapsamındaki işletmenin idare edildiği yerin neresi olduğu belirlenmelidir.

Bu tespite göre de işletme merkezinin bağlı olduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün görevli makam olarak tanımlandığı göz önünde bulundurularak yetkili mahkeme olunup olunmadığı değerlendirilmelidir. Eğer yetkili mahkeme olunmadığı değerlendirilecek olunursa yetkili mahkemenin neresi olduğu tespit edilerek dava yetki yönünden reddedilmelidir.

Mahkemece bu esaslara aykırı olarak eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.