Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/12202 K.2014/19792

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait mal bakım şube müdürlüğünde şoför olarak çalıştığını, 15.05.2003 tarihinde işe girdiğini, işyerinde 01.03.2007-28.02.2009 ve 01.03.2009- 28.02.2011 süreli toplu iş sözleşmeleri akdedildiğini, ...

Sendikasına 09/01/2007 tarihli üyeliğin derhal işverene bildirildiğini, toplu iş sözleşmelerinde 01.03.2005 tarihi baz alınarak önce işe giren işçilere EK 1/A, daha sonra işe girenlere EK/1 B cetvellerinin uygulanmasının düzenlendiğini, ancak ücretinin 1/B cetveline göre hatalı belirlendiğini, daha önce işe girdiğinden gündeliğin 1/A cetveleni göre tespiti gerektiğini, bu sebeple ücretin yanı sıra yapranma primi, ikramiye ve ilave tediyelerinin eksik ödendiğini, hatalı uygulamanın 2007/Mart ayından 2010/Haziran'a kadar devam ettiğini, daha sonra işverenin hatadan dönerek 1/A skalasına göre ödeme yaptığını,

ancak belirtilen dönem için fark alacakların ödenmediğini ileri sürerek alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Zamanaşımı def'i ileri sürmüş, davacının ... Sendikasına 09.01.2007 tarihinde üye olduğunu, ücretinin 01.03.2005'ten sonra işe ilk defa alınacak işçilere uygulanan Ek 1/B skalasında belirlendiğini, davacı geçici işçi ve 01.03.2005 tarihinden sonra ... Sendikasına üye olduğundan bu tarihten önce işe girenlere uygulanan 1/A skalasından yararlanamayacağını, 2010/Haziran ayından itibaren yapılan uygulamanın delil teşkil etmeyeceğini, talep edilen bedellerin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Toplu iş sözleşmesinin kademe ilerlemesi başlıklı 98. maddesinde;

“En az bir yıl iş sözleşmesi ilişkisi bulunmak, bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmak, bulunduğu derecede ilerleyeceği kademe bulunmak, değerlendirme fişinde kişisel davranış bakımından en az 7 puan almak ve toplam 60 puan almak şartıyla her yıl Şubat ayı içerisinde işçilere bir kademe ilerlemesi yaptırılır ve izleyen Mart ayı başından itibaren uygulanır.

Bir işçinin kişisel davranış puanı, işçinin Disiplin Kurulu'na girmiş veya ceza almış olması halinde 7 puandan aşağıya düşürülebilir.

Mazeretinden dolayı, iş sözleşmesi devam etmekle beraber, işinden ayrı kalan işçinin kademe ilerlemesi yapabilmesi için yukarıdaki şartlara ilaveten, o yıl içinde tatiller dahil, bulunduğu kademe terfii tarihinden geriye doğru toplam 90 gün çalışması gerekir.

İşe ilk defa veya tekrar alınan işçilere, bu maddedeki şartlarla kademe ilerlemesine hak kazandıklari takdirde; bir yılını doldurduğu tarihle, izleyen Mart ayının birinci günü arasındaki süre içinde, bulunduğu kademe ile ilerleyeceği kademe arasındaki ücret farkı tutarı, bir defaya mahsus olmak üzere sözu edilen Mart ayı içinde ödenir. Bu ödeme başka ödemeleri etkilemez. İşçinin kademesinde ilerleme sayılmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yine toplu iş sözleşmesinin derece terfi başlıklı 99. maddesinde;

“İşçilerin çok dereceli pozisyonlarda, alt derecelerden üst dereceye terfii edebilmeleri için;

a) Bulunduklari derecede 2 yıl çalışmış olmaları,

b) Kademe ilerlemesine hak kazanmaları,

c) Bir onceki yıl kademe ilerlemesi yapmış olması ve son yıla ait değerlendirme fişinde de en az 70 puan almış olması,

d) Terfii edebilecegi üst derece olması şarttır.

Derece terfii, kademe ilerlemesi yapıldıktan sonra ve kademe ilerlemesine hak kazanacığı dönemlerde yaptırılır.

Derece terfii ile işçi ancak bir üst dereceye yükselebilir.

Derece terfiine hak kazanan işçi, kademe ilerlemesi yaptırıldıktan sonra bulunacak gündeliğine, bulunduğu derece ile yükseltilecegi derecenin birinci kademe gündelikleri arasındaki fark ilave edilmek suretiyle bulunacak rakam, yükseltileceği derecenin kademeleri arasında mevcutsa bu kademeye, değilse bu rakama en yakın lehte kademeye intibak ettirilir.

Derece terfiine esas tarihler ve derece terfiine esas teşkil eden kademeye 103. maddeye göre tesbit edilen 1 Mart günü esas teşkil eder.” hükmü yer almaktadır.

Toplu iş sözleşmesinin 98. ve 99. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde işyerinde daimi olarak çalışan işçilerin kademe ve derece ilerlemeleri nesnel koşullara bağlanmıştır.

Toplu iş sözleşmenin 17. maddesinde 01.03.2005 tarihinden önce işe giren işçilere Ek 1/A, sonra işe girenlere Ek 1/B skalasının uygulanacağı açıkça belirtilmiştir. Davacının geçici işçi olarak 01.03.2005 tarihinden önce işe girdiği ve Ek 1/A skalasından yararlanacağı tartışmasızdır. Ancak davacının daimi kadroya atanmadan önce geçici işçi olarak davalı işveren bünyesinde çalıştığı sabittir.

Toplu iş sözleşmesinin 98. ve 99. maddeleri nazara alındığında davacının geçici işçi olarak çalıştığı dönemler dikkate alınarak toplam kıdemine göre kademe ve derece ilerlemesi yaptırılamaz. Bu durumunda davacının yevmiyesi Ek 1/A skalasının kendisine uyan kısmının en alt derecesine göre tespit edilerek varsa fark ücret, ikramiye, ilave tediye ve yıpranma tazminatı alacakları hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır.

Davacının geçici işçi olarak çalıştığı toplam süre dikkate alınarak derece ve kademesi tespit edilerek buna uygun Ek 1/A skalasına göre talep edilen işçilik alacaklarının hüküm altına alınması hatalıdır.