Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/17798 K.2015/5088

Dava

Davacı-karşı davalı, iş güvencesi tazminatı, ücret alacağının ödetilmesini, davalı-karşı davacı ise transfer ücret alacağının tahsili davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı sebeplerle asıl davanın reddine, karşı davanın gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davacı-karşı davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27.01.2015 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalı adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat .... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı-karşı davalı işçi, iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini ileri sürerek, iş güvencesi tazminatı ile ücret alacağı talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı-karşı davacı işveren vekili, davacının iş sözleşmesini haksız olarak feshettiğini belirterek, işçinin açtığı asıl davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuş; ayrıca, karşı dava ile işçiye ödenen transfer ücretinin iadesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, asıl davanın reddine, karşı davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı-karşı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı-karşı davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı-karşı davalı işçiye ödenen transfer ücretinin işverene iadesi gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

./..

4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır. Kanunda ücretin ekleri düzenlenmemiş olsa da, 5754 sayılı kanunla değişik 32. maddede ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü ödemelerin banka hesabına yatırılması öngörülmüş olmakla, ikramiye ücretin eki olarak 4857 sayılı Kanun'da ifadesini bulmuştur.

Transfer ücreti, yapılan işin karşılığı olmayan transferi gerçekleştirmek isteyen işveren ile işçi arasında işçinin geçmişteki başarıları ve gelecekte işyerine yapacağı katkı gözönünde tutularak taraflar arasında serbestçe kararlaştırılan bir borçtur. Para borcunu ifade eder. İşçi için alacaktır.

İş karşılığı olan ücret ve ekleri ile transfer ücretinin hukuki nitelikleri farklıdır. Terim olarak transfer ücreti olarak belirtilmesi ona ücret özelliği kazandırmaz. Tazminatta verilen bir zararın giderimi söz konusudur. Ücret ise, bir hizmet karşılığı yapılan ödemedir. Bu farklılık; indirimlerde, haciz ve iflas uygulamasında da kendini gösterir.

Transfer ücreti anlık bir edim olup, işçinin belli bir süre çalışması karşılığı değildir. Bu itibarla, işçinin kararlaştırılan süreden önce işyerinden ayrılması halinde dahi transfer ücreti tam olarak ödenmelidir.

Somut olayda, taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinin 14/a maddesinde, “... işe başladığınız ilk ay sonundaki maaşınızla ödenecek sign-on bonus miktarınız 64.000,00 TL brüt olacaktır...” hükmü yer almakta olup, sign-on bonus/transfer ücretinin işçiye ödendiğine dair herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Öte yandan, anılan sözleşmede, transfer ücretinin iadesi ile ilgili herhangi bir hüküm de yer almamaktadır. Saptanan bu durum karşısında ve yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulduğunda, işverenin açtığı karşı davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, davacı-karşı davalı yararına takdir edilen 1.100,00 TL duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17.02.2015 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Davaya konu olayda sorun, başka bir işverene bağlı olarak çalışmakta iken transfer edilen, diğer bir deyişle ayartılan işçiyi ödenen transfer ücretinin, iş sözleşmesinin işçi tarafından haksız feshedilmesi halinde geri alınıp alınamayacağıdır. Çalışma hayatında nitelikli personelin çok önem arz ettiği sektörlerde bu tür işçilere ihtiyaç duyulduğu, buna karşın başarılı, nitelikli ve üstün yetenekli personelin temininde güçlükler yaşandığı, bu ihtiyacın transferlerle giderilmeye çalışıldığı bilinen bir gerçektir.

Transfer ücreti, başka bir işverene bağlı olarak çalışmakta olan nitelikli, yetenekli veya başarılı olduğu düşünülen bir işçinin, bu işinden ayrılarak transfer eden işverene bağlı iş yerinde verimli şekilde çalışması ve bu işyerine önemli katkılar sağlaması için ücretten bağımsız olarak ödenen bir paradır. Transfer ücreti, belli bir çalışmanın karşılığı olmasa ./..

da, belli bir süre çalışılması için ödenir. Diğer bir deyişle, transfer sözleşmesinde amaç, transfer edilen işçinin çalıştırılmasıdır.

İşçi transfer sözleşmeleri, başka bir işverene bağlı olarak çalışan bir işçinin, çalıştığı yerden ayrılmasını sağlamak, örneğin o işyerini nitelikli personelinden mahrum etmek ya da başarılı bir işçinin işyerine transferiyle transfer eden işyerinin itibarını artırmak gibi amaçlarla yapılmaz. Benzer şekilde işçi transferi, sadece bir işletmenin herhangi bir servisinde veya işyerinin herhangi bir kadrosunda çalışan işçinin sahip olduğu bilgi, tecrübe, yetenek ve performansından kendi işletmesinde faydalanmak amacıyla da gerçekleştirilmez. İşçiyi transfer eden veya ayartan işveren, aynı zamanda transfer ettiği işçinin müşteri çevresini de kazanmak isteyebilir.

İşçi transferi, transfer edilen işçinin çalışmakta olduğu işyerine zarar vermek amacıyla da gerçekleştirilmez. Örneğin; profesyonel futbolcu sözleşmeleri, profesyonel futbol takımı kurma şartlarını yerine getirmiş ve profesyonel futbolcu istihdam etmeye ehil olan kulüplerle bu kulüplerde sözleşme ile futbol oynamayı kabul eden sporcular arasında akdedilmektedir. Tam iki taraflı olan bu sözleşme, her iki tarafa haklar sağladığı gibi bir kısım borçlar da yükler. Futbolcu, imzaladığı sözleşme ile kulübü için futbol oynamayı taahhüt ederken, oynaması ve antrenmanlara çıkması karşılığında kararlaştırılan alacağı almaya da hak kazanır.

Bir işin karşılığı olarak ödenen ücret ve ekleri ile transfer ücretinin hukuki nitelikleri birbirinden farklıdır. Transferin karşılığı olarak yapılan ödemeye ücret denilmesi, ona iş hukuku anlamında işçi ücreti özelliğini kazandırmaz. Transfer ücreti, karşı tarafın zararını giderme amacını gütmediği için de tazminat olarak nitelendirilemez.

Transfer ücreti anlık bir edim olup, işçinin belirlenen veya iş sözleşmesinde bu yönde bir hüküm yoksa makul bir süre çalışması karşılığında ödenir. Sağlıklı bir transfer sözleşmesinde sözleşmenin süresi, ödenecek olan transfer ücreti, ödeme şekli ve zamanı, tarafların karşılıklı yükümlülükleri, iş tanımı ve varsa cezai şartlar gibi hususlar ayrıntılı şekilde düzenlenir.

Sözleşmede üstü örtülü hususların bulunması veya hakların elde edilmesi ile yükümlülüklerin yerine getirilmesinde yoruma ihtiyaç duyulması halinde tarafların iradeleri ve sözleşmenin amacı göz önünde bulundurulur. Transfer sözleşmesi, bir işçiyi çalışmakta olduğu işyerinden ayırmak, ona veya çalıştığı işyerine zarar vermek ya da transfer ile açık veya gizli reklam amacıyla yapılmaz.

Hayatın olağan akışına göre bir işçi, çalışmakta olduğu işyerinden kıdem tazminatından mahrum kalacak şekilde ayrılmaz. Dolayısıyla işçinin amaç ve beklentisi daha iyi koşullarda çalışmak, transfer eden işverenin amacı da almış olduğu işçiyi çalıştırarak işyeri veya işletme performansı ile rekabet gücünü artırmaktır.

Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı, işçinin 1,5 ay gibi bir süre çalışıp haklı olmayan bir nedenle iş sözleşmesine son vermesi halinde transfer ücretine hak kazanması düşünülemez. Transfer edilen işçinin işe başladıktan bir veya iki gün gibi kısa bir süre sonra haksız nedenle işten ayrılması halinde transfer ücretine hak kazanacağını söylemek hakkaniyete de uygun değildir. Söz konusu ücret çalışmanın karşılığı olarak taahhüt edilmese de işçinin çalışması için verilmektedir. Transfer ücretinin veriliş amacı da salt işçinin mevcut işini terk etmesi veya transfer eden işverenle iş sözleşmesi imzalaması olmayıp işçinin yetenek, tecrübe, bilgi ve performansından yararlanmaktır.

Somut olayda hakkaniyet, transfer ücretinde belli bir miktar indirim yapılmasını veya işverene iadesini gerektirir. Anılan nedenlerden dolayı sayın çoğunluğun Bozma görüşüne katılamıyorum. 17.02.2015