Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/1794 K.2013/2436

...-...

İHBAR OLUNAN

DAVA

Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı ... Bakanlığı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin 4857 sayılı Kanun kapsamında asıl işveren davalıya ait hastane işyerinde 01.02.2001 tarihinden itibaren Radyoloji kliniğinde sekreter olarak alt işveren nin kadrosunda çalışmakta iken kanuna aykırı biçimde ve haksız olarak 01.09.2009 tarihinde eylemli olarak işten çıkartıldığını, feshin yazılı olarak yapılmadığını, ... sözleşmesinin feshinin geçersizliğine ve davacının işe iadesine ve iadeye kadar geçen dört aylık ücreti ile diğer haklarının ödenmesine, davalının işe iade kararına uymaması halinde ödeyeceği kıdemine göre dört ay ile sekiz ay arasındaki ücreti tutarındaki tazminatın belirlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı YNR ... Ltd. Şti. vekili; davanın tarafı olmadığını, Taksim İlk Yardım Hastanesinin işlerini geçici olarak görmek üzere geçici sözleşme düzenlendiğini ve işe başlandığını, taşeron firma olarak 01.08.2009-31.08.2009 tarihleri arasında bir ay süre ile yaptığını, diğer davalı hastanenin işlerini uzun yıllardır ihale sureti ile alan ortakları aynı olanŞti. ile Ltd.

Şti. olduğunu, ... taşeronun ihale konusundaki sorunlarını hallederek 01.09.2009 tarihinden itibaren Taksim İlk Yardım Hastanesi ile sözleşme akdettiği daha öncesi olan ... ilişkisi üst işveren taşeron firma şeklinde devam ettiğini halen de bu firmanın hastane bünyesinde kendi işçilerini çalıştırdığını belirterek öncelikle davanın ihbarı ile kendi aleyhine davanın reddi yolunda hüküm kurulmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davalı Bakanlık vekili; bakanlığın ihale makamı konumunda olduğunu, hastane yönetiminin bilindiği üzere uğraş konuları olan ... işleri dışındaki hizmetleri kamu ihale yasasına göre uzman firmalara ihale ederek yaptırdığını, 506 sayılı Kanun'un 87. maddesi anlamında asıl işveren olmayıp ihale makamı konumunda olduğunu beyan ve savunmuştur.

İhbar EdilenŞti. vekili; Davacının müvekkili şirket bünyesinde 01.01.2006-31.08.2007 ve 01.01.2008-31.....2008 tarihleri arasında belirli süreli ... sözleşmesi ile çalıştığını, davacının daha sonra ihaleyi kazanan şirket bünyesinde çalışmasını sürdürdüğünü, davacının çalışma süresi boyunca ... Bakanlığının işçisi olarak çalıştığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davalı Turizm Hizm. ve İşl. Tic. .... aleyhine açılan davanın husumetten reddine, ... Bakanlığı aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren; bir ... yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda ... alan ve bu ... için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu ... yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin ... aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan ... kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı ... Kanunu'nun .... maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır.

Kanun'un .... maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır.

Alt İşverenlik Yönetmeliğinin .... maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda; davacının davalı Turizm Hizm. ve İşl. Tic. ....'nin kadrosunda davalı ... Bakanlığına bağlı Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 01.02.2001-01.09.2009 tarihleri arasında sekreter olarak çalışmakta iken davalı şirket tarafından ... sözleşmesinin haklı veya geçerli bir sebep olmaksızın feshedildiği ileri sürülmektedir. Ancak mahkemece davacının çalışma süresi tespit edilmemiştir.

Dosya içerisinde sadece Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği ile Tur.Hiz.ve İşl. Tic. .... arasında imzalanan 28.07 2009 tarihli (01.08.2009-31.08.2009 tarihleri arasında geçerli olan) Veri Giriş ve ... Hizmetleri Alımı Sözleşmesi bulunmakta olup, davalı ... Bakanlığına bağlı Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği ile davacının çalışmış olduğunu iddia ettiği süreler içerisinde alt işverenlerle imzalanan hizmet alım sözleşmeleri dosya içerisinde bulunmamaktadır.

Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir. Öncelikle davacının ... Kurumu hizmet dökümünün dosya içerisine celp edilmesi, davacının hizmet süresinin tespit edilmesi, davacı tarafından iddia edilen çalışma sürelerinde hangi alt işverenlerle davalı Bakanlık arasında hizmet alım sözleşmelerinin yapıldığının, davacının hangi süreler içerisinde hangi firmalarda çalıştığının işyeri kodları da tespit edilerek, davacının en son çalıştığı ve ... sözleşmesini fesheden firmanın belirlenmesi gerekmektedir.

Davalılar arasında 4857 sayılı Kanun'a uygun asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu sebeple mahkemece davanın asıl işveren yönünden kabulüne, alt işveren yönünden ise reddine karar verilmesi hatalıdır. Davacı en son hangi alt işverenin işçisi ise o işyerine iadesine karar verilmelidir.

...