Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/1914 K.2013/4091

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı iş sözleşmesinin davalı belediye tarafından geçerli bir nedene dayanmadan haksız olarak feshedildiğini iddia ederek, işe iadesine ve işe başlatmama durumuna ilişkin haklarının belirlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı belediye 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun gereğince beş belediyenin birleşmesi sonucu kadro fazlalığı oluştuğunu, personel giderlerinin artmasından dolayı personel sayısının azaltılmasının zorunlu hale geldiğini, bu fazlalığın ortadan kaldırılmasında öncelikle emekliliğe hak kazananların iş sözleşmelerinin feshi yönüne gidildiğini, genel ve objektif uygulama yapıldığını bildirerek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme sonucunda feshin geçersizliğine dair verilen karar davalının temyizi üzerine Dairemizin 19.01.2012 tarih 2011/4931 esas, 2012/257 karar sayılı ilamıyla araştırma ve incelemeye yönelik olarak bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu değerlendirilerek özetle; davacının kendi kadrosunun norm kadro fazlalığı olmasına yönelik belirlemelerin bulunmadığı, sadece norm kadro fazlasının sayısal tespitinin yapıldığı, iş sözleşmesinin feshinden sonra davalı belediyenin ihtiyaç duyduğu iş gücünü hizmet alımı yoluyla temin ettiği, davacının ihtiyaç duyulan ve nitelikli olmayan kadrolarda değerlendirilebilir olduğu ve başka bir bölümde değerlendirilmesi yönünde herhangi bir işlem yapıldığına dair delil bulunmadığı, davacının objektif seçim kriterlerine uyulmadığı, feshin son çare olması ilkesine uyulmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bozma sonrası yapılan araştırma ve inceleme sonucunda elde edilen deliller ve dosya içeriğine göre davalı belediyede norm kadro çalışması yapıldığı ve norm kadro fazlası personel bulunduğu, davacının iş sözleşmesinin personel fazlalığının giderilmesi amacıyla yapılan uygulama kapsamında feshedildiği anlaşılmaktadır. Norm kadro tespitinin söz konusu olduğu durumlarda işletme bünyesindeki her bir hizmet biriminin ihtiyacı olan eleman sayısı kadar kadro tespiti yapılmaktadır.

Davalı belediyede de norm kadro tespitinin bu esasa uygun olarak yapıldığı anlaşılmıştır. Davalı belediye bu fazlalığın giderilmesinde öncelikle emekliliğe hak kazanmış olanların iş sözleşmelerinin feshi yönüne gidildiğini bildirmiştir. Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bu gibi hallerde genel ve objektif olarak uygulanması halinde emekliliğe hak kazanma iş sözleşmesinin feshi için geçerli sebep olarak kabul edilmektedir.

İstihdam fazlalığının söz konusu olduğu bir işletme bünyesinde her bölümde fazlalık bulunması halinde fazlalığın başka bir bölümde değerlendirilmesi imkanının olup olmadığının araştırılması gerekmez. Öte yandan bir kısım işlerin alt işverene verilmiş olması da feshin geçersizliği için bir gerekçe oluşturmaz. Mahkemece, bozma sonrası oluşturulan gerekçe bu yönlerden doğru görülmemiş ve varılan sonuç açıklanan nedenlerle isabetli bulunmamıştır.

Davacının emekliliğe hak kazandığı, dosyadaki bilgi ve belgelerle sabit bulunduğuna göre davalı belediyeden öncelikle davacının çalıştığı bölümde norm kadro fazlası bulunup bulunmadığı ve genel olarak norm kadro fazlası personelden emekliliğe hak kazananların işten çıkartılıp çıkartılmadıkları, personel fazlalığının giderilmesi amacıyla bu uygulamanın genel ve objektif olarak yapılıp yapılmadığı sorulup tespit edilmeli, gerekirse salt bu yönlerin işveren kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılarak tespit edilmesi yönüne gidilmeli,

norm kadro fazlası personelden emekliliğe hak kazananların hizmet sözleşmesinin feshedildiğinin tespit edilmesi halinde davacının işe iade isteğinin reddine, aksi halde davacının emekliliğe hak kazandığı yönü de dikkate alınarak bir değerlendirme yapılmak suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece yukarıda açıklanan yönler dikkate alınmadan karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.