Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/27208 K.2013/24698

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacı şirketin T.C. Sağlık Bakanlığı ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği ile arasında mevcut veri giriş ve kontrol hizmetleri alımı işini ihale yoluyla üstlendiğini, ... Sağlık ... Sendikasının ... kolu tespiti talebine binaen T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan inceleme neticesinde haksız olarak davacı şirketin ihale ile hizmet verdiği her ihaleye ayrı bir ... kolu kararı verildiğini, tespit kararında ... Ltd.

Şti. ile ... ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği arasında imzalanan sözleşme gereğince işyerinde yapılan büro, bilgi işlem, veri giriş, hasta karşılama, destek hizmeti, temizlik işlerinin niteliği itibarı ile ... kolları tüzüğünün 24 sıra numaralı sağlık ... kolunda yer aldığının tespit edildiğini, oysa asıl işin genel işler işkoluna giren temizlik işi olduğunu ... kolu tespitinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; yetki itirazında bulunduklarını, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, ... Sağlık ... Sendikasınca 27.04.2012 tarihinde 903 sayılı yazı ile Sağlık Bakanlığı ... ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde faaliyet gösteren davacı şirketin ... kolunun tespiti başvurusunda bulunulduğunu, bakanlıkça yapılan incelemede davacı şirketin hastane veri giriş ve kontrol hizmetleri sözleşmesi kapsamında hasta kabul, sekreterlik, tahakkuk, hasta dosya takibi ve muayene-randevu kayıt gibi işlerin yapıldığını ve yapılan işlerin hastanede yapılan işlere yardımcı işlerden olduğu bu sebeple ... Kolları Kanunu'nun 60. maddesine göre çıkartılan ... kolları tüzüğünün 24 sıra numaralı Sağlık ... kolunda yer aldığının tespit edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davacı şirketin yaptığı işin Sağlık Bakanlığına ait hastanenin sağlık işine yardımcı ... olarak, işyerinin ve yapılan işin ... kolları tüzüğünün 24. sırasında yer alan sağlık ... kolunda kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, tespit kapsamındaki işyerinde yapılan işin hangi işkoluna girdiği noktasında toplanmaktadır.

2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 4. maddesinde, “Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tespit ile ilgili kararını Resmi Gazetede yayımlar. Kararın yayımını müteakip bu tespite karşı ilgililer ... davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemede onbeş gün içinde dava açabilirler. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. Kararın temyiz edilmesi halinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.” denilmiştir.

Aynı Kanun'un 60. maddesinde “işçi ve işveren sendikalarının kurulabilecekleri işkolları aşağıda belirtilmiştir.” denilerek 24 sıra numarasında “Sağlık” ve 28 sıra numarasında ise “Genel işler” ... kollarına yer verilmiştir. Bununla birlikte yine aynı maddede “Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin dahil olduğu işkolundan sayılır. Bir işkoluna giren işlerin neler olacağı, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü de alınarak ve uluslararası normlar da göz önünde bulundurularak bir tüzükle düzenlenir…” hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca 2821 sayılı Kanun’un 60. maddesi ile atıfta bulunulan ... Kolları Tüzüğü’nün 2. maddesinde ... kollarına giren işlerin neler olduğunun ekli listede gösterildiği belirtilmiştir.

Ekli liste 24. sıra numarası sağlık ... koluna ilişkin olup, buna göre sağlık işleri “Hastaneler, sanatoryumlar, bakım ve dinlenme evleri, doğum ve çocuk bakım evleri, kreşler, doktor muayenehaneleri klinikler gibi sağlık kuruluşları, diş klinikleri, röntgen muayenehaneleri ve benzerleri ile hayvan bakım evlerinde yapılan her türlü sağlık işleri” olarak açıklanmıştır.

Ekli listenin 28. sıra numarası ise genel işler ... koluna ilişkin olup, buna göre genel işler “Belediyelerin 24 sıra numaralı sağlık işkoluna giren işleri dışındaki belediye hizmetlerine ilişkin işlerle bu Tüzükte yer almayan işlerde, Sendikalar Kanununa göre işçi niteliği taşıyanlarca yapılan işler.” şeklinde belirtilmiştir. Yine İşkolları Tüzüğünün 17. sıra numarasında, “Ticaret, Büro, Eğitim ve ...” işkolu düzenlenmiştir.

Bu işkoluna giren işler ise, “Her türlü mali kuruluşlar, ticaret borsaları, ticaret ve sanayi odaları, birlikleri, kooperatifler, kredi esham ve tahvil borsaları, her türlü büro ve benzeri kuruluşlar ile dernekler, noterler, işçi ve işveren kuruluşları, her türlü sınai, tarımsal, kimyasal ve hayvansal maddelerin ve ürünlerin alımı ve satımı, eğitim kurumları, sahne, perde ve benzeri gösteri sanatları, müzik, resim, heykel, dekorasyon, edebiyat ve benzeri güzel sanatlarla ilgili işler.” olarak ifade edilmiştir.

Diğer taraftan dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun 4. maddesinde, “İşkolları bu Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde gösterilmiştir. Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır.

Bir işkoluna giren işler, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü alınarak ve uluslararası normlar göz önünde bulundurularak Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmeliklebelirlenir.” denilirken aynı Kanun'un 5. maddesinde ise “Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, tespit ile ilgili kararını Resmî Gazetede yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, kararın yayımından itibaren on beş gün içinde dava açabilir. Mahkeme iki ay içinde kararını verir.

Kararın temyiz edilmesi hâlinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.” İfadesine yer verilmiştir. İlgili madde gereğince dava tarihinden sonra yürürlüğe giren işkolları yönetmeliğine göre, “Sağlık ve Sosyal Hizmetler” işkolu 17 numaralı ... kolu olarak düzenlenirken “Genel İşler” işkolu 20. sırada yer almış, “Ticaret, Büro, Eğitim ve ...” işkoluna ise 10 numaralı işkolu olarak yer verilmiştir.

Dosya içeriğine göre, davalı Bakanlıkça yapılan ... kolu tespitinde; davacı şirket ile Sağlık Bakanlığı ... ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi arasında imzalanan “Hastane Veri Giriş ve Kontrol Hizmetleri Alımı” sözleşmesi kapsamında hasta kabul, sekreterlik, tahakkuk, hasta dosya takibi ve muayene-randevu kayıt gibi işlerin yapıldığı ve yapılan işlerin hastanede yapılan işlere yardımcı işlerden olduğu bu nedenle İşkolları Tüzüğü’nün 24 sıra numaralı “Sağlık” işkolunda yer aldığının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Yine dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, hizmet alım sözleşmesinin veri giriş ve kontrol hizmetlerini konu aldığı, teknik şartnameye göre de hastane bilgi ve yönetim sisteminin işletilmesi içim gerekli olan veri giriş ve kontrol elemanı teminin söz konusu olduğu, davacı tarafından bildirilen işçi listesinde ise kayıt ve birimlerin sekreterlik işlerinin yapıldığının ifade edildiği görülmektedir.

Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

1-Öncelikle alt işverenlerin işyeri ya da işyerleri coğrafi olarak asıl işverenin işyeri içinde yer alsa bile hukuken ayrı işyeri ya da işyerleri niteliğindedir. Alt işveren, asıl işverenden ayrı olarak işveren sıfatına sahiptir. Alt işveren işyeri ya da işyerleri için yapılacak işkolu tespitinin asıl işverenin işyeri ya da işyerlerinden bağımsız yapılması gerektiği açıktır. Mahkemece davacı şirketin hizmet alım sözleşmeleri kapsamında işyerinde yaptığı tüm işlerin asıl işverenin sağlık işkoluna giren işlerine yardımcı ... olarak kabul edilip davanın reddedilmesi hatalıdır.

Yine ... kolu tespit talebinde ... Sağlık İşçileri Sendikası tarafından davacı şirketin ihaleyle ... aldığı hastanelerde çalıştırdığı işçilerin hangi adla çalıştırılırsa çalıştırılsın doğrudan sağlık işkoluna giren işleri yaptıkları iddia edilmektedir. Bu sebeple işçilerin fiilen yaptıkları işin belirlenmesi noktasında, uyuşmazlık konusu işkollarında yapılan işler bakımından uzman bilirkişilerle işyerinde keşif yapılmalı ve bilirkişilerden rapor alınmalıdır. Sadece hukukçu bilirkişiden rapor alınarak sonuca gidilmesi de doğru olmamıştır.

Öte taraftan davacı şirketin işyerinde yapılan ağırlıklı ... belirlenirken de işçilerin hangi işleri yaptıkları, birden fazla ... yapılıyorsa işçilere göre istatistiksel verilerin nasıl olduğu, bir işçi birden fazla ... yapıyorsa ayrı ayrı zamanının ne kadarını söz konusu işlere ayırdığı, yaptığı işler bakımından eğitim almasının gerekip gerekmediği, gerekiyorsa bu eğitimin verilip verilmediği, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan alt işveren işçilerinin üstlenilen işleri yapmak için yeterli olup olmadıkları, asıl işverenin kendi işçilerinin bu işlerde çalışıp çalışmadıkları gibi kriterler dikkate alınmalıdır. Bütün bunlar yapıldıktan sonra ulaşılan sonuca göre karar verilmelidir.

2-Dava ... kolu tespitine itiraz niteliğinde olup, tespiti yapılan ... kolunda yer alan sendikaların dava sonucundan etkilenecek olmaları sebebiyle davaya dahil edilmesi gereklidir. Mahkemece tespit kararından etkilenecek işyerlerinde örgütlenmiş veya işkolu

tespit kararında işyerinin girdiği işkolu olarak gösterilen işkolunda faaliyet gösteren sendikaların davaya dahil edilerek göstereceği deliller ve karşı deliller toplanıp birlikte bir değerlendirme yapılmalıdır. Bunun yapılmayarak davanın sadece bakanlığa karşı görülmesi hatalıdır.

Sonuç: