Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/2742 K.2013/3239

İstemiştir. Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı ve Tayaş Gıda San. Tic. A. Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... San. Tic. A. Ş. işçisi olduğunu, iş sözleşmesinin, sendika üyeliğinden istifa etmemesi sebebiyle, geçerli ve haklı sebep olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, boşta geçen süre ücretinin tespitini ayrıca işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminatın iki yıllık ücretten az olmamak üzere belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... San. Tic. A. Ş. vekili, davacı işçinin 09.06.2005-19.01.2012 tarihleri arasında müvekkili şirket nezdinde çalıştıktan sonra, dahili davalı ... Temizlik ve Sosyal Hizmetler Tur. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.'nde çalışmaya başladığını, davacının fesih tarihi itibariyle müvekkili şirket çalışanı olmadığını, davacının imzaladığı ibranameden de anlaşılacağı üzere tüm yasal haklarını alarak işyerinden ayrıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Dahili davalı ... Temizlik ve Sosyal Hizmetler Turizm İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili, davacıdan kaynaklanan (performans ve verime dayalı) nedenlerle iş sözleşmesinin feshedildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacı işçinin, davalı ...

Ltd Şti tarafından yazılı fesih bildirimi ile verim alınamaması ve performans düşüklüğü gerekçe gösterilerek feshedildiği, ancak çalışanların performansını ölçmeye yönelik olarak uyguladığı bir prosedür olmadığı, performans öncesi savunmasının alınmadığı ve feshin geçerli nedene dayanmadığı, davacının feshinin sendikal nedene dayandığı iddia etmesine rağmen iş sözleşmesinin 14.02.2012 tarihli yazılı fesih bildirimi sonrası 15.02.2012 tarihli ibraname ile işvereni ibra ettiği bu nedenle davacının sendikal nedenle bir yıllık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı talep edemeyeceğinden, davalı ...

Tem. ve Sos. Hizm. Tur. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın husumet nedeni ile reddine, davalı ...Ş. gerçek işveren olmakla bu davalı yönünden davacının davasının kabülü ile davacının işe iadesine, işe başlatmama tazminatının beş aylık ücret tutarı olarak ve çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili ile davalı ... San. Tic. A. Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, Mahkemece muvazaa iddiasının kabulü ile feshin geçersizliğine ve davacının davalı ... San. Tic. A. Ş. nezdinde işe iadesine, diğer davalı hakkında davanın husumetten reddine karar verilmiş olması uygun olup, davalının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Davacının temyiz itirazına gelince;

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesinin 1. fıkrasında işe başlatmama tazminatının alt ve üst sınırları gösterilmiş olup; söz konusu tazminatın belirtilen sınırlar arasında işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmesi gerekir. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir.

2821 sayılı Kanun'un “sendikaya üye olup olmama hürriyetinin teminatı” başlıklı 31. maddesini üçüncü fıkrasına göre; işveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamaz; beşinci fıkrasına göre;

işçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin rızası ile iş saatleri içinde, işçi sendika veya konfederasyonlarının faaliyetlerine katılmalarından dolayı işten çıkarılamaz. Aynı maddenin altıncı fıkrasına göre ise; sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde ise, 4857 sayılı Kanunu’nun 18., 19., 20. ve 21. madde hükümleri uygulanır.

Ancak, 4857 sayılı Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat, işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz.

Somut olayda, davacı işçinin sendikaya üyelik tarihi, sözleşmenin feshine yakın tarihlerde işyerinde çalışan işçi sayısı, sendika üyesi olan, sendika üyesi olmayan, işten çıkarılan, işten çıkarılanlardan sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan, sendika üyeliğinden istifa ederek işyerinde çalıştırılan işçi sayıları, tanık anlatımları ve sair dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı işverenin feshinin sendikal nedene dayandığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, sendikal nedenle fesih olgusu kabul edilmesine rağmen, davacı işçinin, işvereni ibra etmesi nazara alınarak, sendikal nedenle bir yıllık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı talep edemeyeceği gerekçesiyle, işe başlatmama tazminatı işçinin kıdemine göre beş aylık ücret tutarında belirlenmişse de, muvazaa iddiası da kabul edildiğine göre, bahsi geçen 15.02.2012 imza tarihli davalı ... San. ve Tic. A.

Ş. tarafından düzenlenmiş ibranamede yer alan, işçinin hiçbir hak ve alacağının kalmadığına, işvereni ibra ettiğine yönelik ifadelere değer verilerek sonuca gidilmesi hatalı olmuştur. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshi halinde işverenin sorumluluğunun ağırlaştırılmasına yönelik düzenlemeler, işçi yararına kabul edilen özel düzenlemelerdir.

Söz konusu ibranamelerin varlığı, sendikal nedenle fesih olgusunu ortadan kaldırmayacağı gibi, işe başlatmama tazminatın 2821 sayılı Kanun'un 31. maddesine göre, işçinin 1 yıllık ücreti tutarı olarak belirlenmesine engel teşkil etmez. Anılan nedenle, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının, fesih sendikal nedene dayandığından, işçinin bir yıllık ücreti tutarı olarak belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.