Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/28024 K.2013/25762

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... Genel Müdürlüğünün yardımcı işlerini üstlenen diğer davalı şirketin işçisi olarak çalışmakta iken, ... sözleşmesinin feshi üzerine açtıkları dava sonucunda feshin geçersizliğine karar verildiğini, süresi içinde yaptığı başvuruya rağmen işe başlatılmadığını ileri sürerek, işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti ile birlikte fark ihbar ve kıdem tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili, davacının alt işveren olan diğer davalı şirketin işçisi olduğunu, alt işveren tarafından davet edilmesine rağmen işe başlamadığını, başvurusunun süresinde yapılmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. vekili, davacının başvurduğu tarihte Kırklareli'nde işyerlerinin bulunmadığını, zorunlu olarak davet edildiği ... ve ...’daki işyerlerine gitmemek suretiyle işe başlatılma başvurusunda samimi olmadığını gösterdiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1- Somut olayda, davacının feshin geçersizliğine karar verilmesi istemiyle açtığı davanın lehine sonuçlandığı ve kararın kesinleştiği tartışmasızdır. Davacının kesinleşen kararın kendisine tebliğinden sonra işe başlatılmak için süresi içinde başvurusunu yaptığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Davalı ... ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti., işe başlatılma başvurusunun tebliğinden sonra bir aylık süre içinde gönderdiği ihtarname ile

... herhangi bir işyerlerinin bulunmadığını belirtilerek, ... sözleşmesinin 4. maddesi gereğince bir kısım işçilere ... (... Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi) ve bir kısım işçilere de ...’daki (... İdaresi Genel Müdürlüğü) işyerlerinde işe başlaması gerektiğini belirtmiştir. Davacı vekili gönderdiği cevabi ihtarnamede, yapılan işe davetlerin hakkaniyete aykırı olduğunu bildirerek, işçilerin Kırklareli'nde bir işyerinde işe başlatılmalarını, aksi halde tazminatlarının ödenmesini ihtar etmiştir.

İşçinin işe başlatılma başvurusu ile işverenin işe daveti ciddi ve samimi olmalıdır. İşverenin işe başlatma amacı olmadığı halde, sırf başlatılmamaya bağlı mali sonuçların doğmasını engellemek için yaptığı ..., “ciddi ve samimi olma” unsurlarını taşımaması sebebiyle gerçek bir işe başlatma daveti olarak değerlendirilemez. Öte yandan, işe davet sırasında daha önceki işyerinin kesin ve sürekli olarak kapanmış olması halinde davacının varsa diğer işyerlerine davet edilmesi gerekir.

Davalı işveren, davacının daha önce çalıştığı işyerinin kapandığını, bu sebeple ... ve ...'daki işyerlerine davet edildiğini ileri sürdüğüne göre öncelikle ... işyerinin kesin ve sürekli biçimde kapatılıp kapatılmadığı açıklığa kavuşturulmalı, daha sonra davalı işverence yapılan davetin samimi olup olmadığının belirlenmesi için davalı ... ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti.'nin ... ve ... dışında ülke genelinde ve özellikle Kırklareli'nde başka işyerinin bulunup bulunmadığı, ... ve ...'da bulunan işyerlerinde çalışma imkânının mevcut olup olmadığı araştırılmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

2- Kabule göre de, kıdem tazminatı faiz başlangıç tarihi, işe başlatmama tazminatına uygulanması gereken faizin türü ve davacının daha önce çalıştığı dava dışı işverenlerce kıdem tazminatı ödemesi yapılıp yapılmadığı hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 120. maddesi hükmü uyarınca kıdem tazminatını düzenleyen 1475 sayılı ... Kanunu'nun 14. maddesi halen yürürlüktedir. Anılan 14. maddenin 11. fıkrası hükmüne göre kıdem tazminatının gününde ödenmemesi durumunda mevduata uygulanan en yüksek faize karar verilmelidir. Buna göre faiz başlangıcı fesih tarihidir.

İşe iade davası sonrasında işçinin süresi içinde başvurusuna rağmen işverence işe başlatılmadığı tarih fesih tarihi olmakla, kıdem tazminatı bakımından faiz başlangıcı da, işçinin işe alınmayacağının açıklandığı tarih ya da bir aylık işe başlatma süresinin sonudur.

Öte yandan, işe başlatmama tazminatı niteliği itibarıyla tazminat olmakla uygulanması gereken faiz, kanuni faiz olmalıdır.

Somut olayda, davacının dava dışı ... Tem. A.Ş.'nin işçisi olarak çalıştığı dönemlere ilişkin bu işverence kıdem tazminatı ödemesi yapılıp yapılmadığı araştırılmadan karar verilmesi; kıdem tazminatına, davacının işe alınmayacağının açıklandığı tarih yerine geçersiz sayılan fesih tarihi olan 31.12.2006 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi ve işe başlatmama tazminatına en yüksek banka faizi uygulanması da doğru olmamıştır.