Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/28828 K.2013/23876

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davalı sendika Genel Başkanlığının 13.02.2012/433-19 A sayılı kararı ile ...

Şube Başkanlığının bazı işlemlerinin hukuka aykırı ve usulsüz olduğu iddiası ile yapılan inceleme ve merkez Denetleme Kurulu Raporu doğrultusunda şube zorunlu organlarının seçimi için onbeş gün içinde Olağanüstü Genel Kurulun toplanmasına, aksi halde Sendika Ana Tüzüğünün 42. maddesi hükmünce Şube olağanüstü Genel Kurulu İşlemlerinin Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından yerine getirileceğine karar verdiğini, mezkûr kararın hukuka ve kanuna aykırı olduğu ve iptali gerektiğini iddia ederek objektif kriterlerden uzak ve denetime elverişli olmayan Denetleme Kurulu Raporu esas alınarak tesis edilmiş bulunan Türkiye Harb-...

Sendikası Genel Başkanlığının olağanüstü genel kurula gitme kararının ve bu karar uyarınca yapılan olağanüstü genel kurulun iptaline karar verilmesini, genel kurulun iptal edilmemesi durumunda ise mevzuat hükümleri dikkate alınarak müvekkilinin ... şube başkanı olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; ...

Şube Başkanlığı Yönetim kurulunun bazı işlemlerinin hukuka aykırı olduğu iddiası ile Şube Mali Sekreteri tarafından 06.01.2012 tarihli müracaatı üzerine, merkez denetleme kurulunun göreve çağrıldığım, denetleme kurulunca yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda; bazı usulsüz ve hukuksuz işlemler tespit edildiğini, tespit edilen hususlar göz önüne alındığında sorumluluğu bulunan şube yönetim kurulunun görevine devam etmesinde hukuki sakıncalar olacağı ve ana tüzüğün 30/ç fıkrası gereğince ...

Şubesi zorunlu organlarının tamamının yenilenmesi amacıyla olağanüstü şube genel kurulunun yapılması ve takiben ilgili kişilerin disiplin kuruluna sevk edilmesi kararı verildiğini, aynı dönemde, şube yönetim kurulunca bazı usulsüzlükler yapıldığı yönündeki benzer iddialar ve üyelerin haklarının ihlal edildiği gerekçesi ile, Ana Tüzüğün 42. maddesi gereğince olağanüstü şube genel kurul yapılması talebiyle 30.01.2012 tarihinde 8-1 sayılı ...

Şube yönetim kuruluna ve 6.02.2012 tarihinde Genel merkeze 37 delegenin

imzasını taşıyan müracaatta bulunulduğunu, denetleme kurulu raporundaki tespitler sebebiyle mevcut şube yönetim kurulu ve diğer zorunlu organlarda görev alanların göreve devam etmesinin yasalara ve tüzüğe uygun olmaması, şube yönetim kurulunun görevi yerine getirmede açık kusurunun bulunması,

ileride telafisi imkansız sıkıntılar doğacak olması nedeniyle Genel Merkez Yönetim kurulunun 10.02.2012/29-1 sayılı kararı ile Ana Tüzüğün 42. maddesi gereğince ... şube organlarının yenilenmesi ve konunun Şube yönetim kurulu tarafından yerine getirilmesi ve olağanüstü genel kurulun onbeş gün içinde toplantıya çağrılması için, şube yönetim kuruluna yetki verildiğini, onbeş gün içinde gerekli işlemlerin başlatılmaması halinde Merkez Yönetim kurulunun tüzüğün 42. maddesi ve denetleme kurulu raporu doğrultusunda şubenin olağanüstü toplantıya çağrılacağının bildirildiğini,

... şube yönetim kurulu tarafından alınan kararla (21.02.2012/24 sayılı) şube olağanüstü genel kurulunun yapılmasının uygun olmayacağının bildirildiğini, bu sebeplerle, genel merkez yönetim kurulu tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, Harb-...

Sendikası Ana Tüzüğünün 22. maddesi ile 42. maddelerinde Olağanüstü Genel Kurulun ne şekilde yapılacağı açık olarak belirlenmiş olup şubeye kayıtlı üyelerin 1/5 inin istemleri üzerine merkez yönetim kurulunun onayı alınmak sureti ile olağanüstü toplantıya çağrılabileceği, yine şube yönetim kurulunca bu talebin reddi halinde olağanüstü genel kurul yapılmasına, genel merkez tarafından karar verilebileceği, işlemlerinde genel yönetim tarafından yerine getirilebileceği hükümlerinin yer aldığı, dosyamız içerisinde yer alan delillerde ... şubesine kayıtlı üyelerinin 1/5’inin talebi ile olağan üstü genel kurul istendiği,

şube yönetiminin olağanüstü genel kurulla yenilendiği, yenileme yapılırken Sendikalar Kanununa ve Ana Tüzük hükümlerine uygun olarak davranıldığı, her hangi bir usulsüzlük olmadığı bilirkişinin görüşünün kabul görmediği gibi yerinde olmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı sendikanın ... Şubesinin olağanüstü genel kurul yapmasına ilişkin kararının hukuka aykırı olup olmadığı, buna bağlı olarak 17.03.2012 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulun iptalinin gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır. Konu hakkında değerlendirme yapmadan önce hukuksal dayanakların ortaya konulması gereklidir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 83. maddesinde, “Toplantıda hazır bulunan ve kanuna veya tüzüğe aykırı olarak alınan genel kurul kararlarına katılmayan her üye, karar tarihinden başlayarak bir ay içinde; toplantıda hazır bulunmayan her üye kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her halde karar tarihinden başlayarak üç ay içinde mahkemeye başvurmak suretiyle kararın iptalini isteyebilir. Diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamaz. Genel kurul kararlarının yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı durumlar saklıdır.” denilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 12. maddesinde, “Olağanüstü genel kurul, yönetim kurulu veya denetleme kurulunun gerekli gördüğü hallerde yahut genel kurul üye veya delegelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine toplanır.” hükmü yer almıştır.

Dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu’nun 12. maddesinin 4. bendinde, “Olağanüstü genel kurul, yönetim kurulu veya

denetleme kurulunun gerekli gördüğü hâllerde ya da genel kurul üye veya delegelerinin beşte birinin yazılı isteği üzerine altmış gün içinde yazılı istekteki konuları öncelikle görüşmek üzere toplanır. Talep tarihi itibarıyla olağan genel kurul toplantı tarihine altı aydan az bir süre kalması hâlinde olağanüstü genel kurula gidilemez; ancak, isteğe konu olan hususlar olağan genel kurul gündemine alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yine aynı Kanun’un 15. maddesinin 2. ve 3. fıkralarında, “Bakanlık veya kuruluş ya da şubesinin üye ve delegeleri; kanun ve tüzük hükümlerine aykırı olarak genel kurul ve seçim yapılması veya seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük ya da kanuna aykırı uygulama iddiasıyla, bu işlemlerin veya genel kurulun iptali için genel kurul tarihinden itibaren bir ay içerisinde dava açabilir. Dava basit yargılama usulüne göre iki ay içerisinde sonuçlandırılır. Kararın temyizi hâlinde Yargıtayca on beş gün içinde kesin olarak karara bağlanır.

Genel kurulun veya genel kurulda yapılan organ seçiminin iptaline karar verildiği takdirde mahkeme; genel kurulu kanun ve tüzük hükümlerine göre en kısa zamanda toplamak, seçimleri yapmak ve yeni yönetim kurulu seçilinceye kadar kuruluşu yönetmekle görevli olmak üzere, 4721 sayılı Kanun hükümleri gereğince bir veya üç kayyım tayin eder ve görev sürelerini belirler.” hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan Sendika tüzüğünün 20. maddesinde, “Sendika Olağanüstü Genel Kurulu; a)Merkez Yönetim Kurulu kararı ile, b)Merkez Denetleme Kurulunun gerekli gördüğü hallerde, c)Genel Kurul delegelerinin 1/5’nin gerekçeli olarak yazılı istemleri üzerine, Merkez Yönetim Kurulunca olağanüstü olarak toplantıya çağrılır. Olağanüstü Genel Kurul isteminin delegelerin 1/5’i tarafından yapılması halinde gerekçenin haklı ve inandırıcı olması gerekir. Olağanüstü Genel Kurul gündemi her halde Merkez Yönetim Kurulunca düzenlenir ve Genel Kurul’da gündem değişikliği teklif edilemez.” hükmü yer alırken tüzüğün 22. Maddesinin 24. Bendinde, “Tüzük ve yönetmelik hükümleri gereğince şube olağanüstü genel kurulunun toplanmasına karar vermek yönetim kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.

Yine tüzüğün 30. maddesinin “ç” bendi uyarınca, “Merkez Yönetim Kurulunun çağrısı üzerine şubelerde gerekli denetimi yapar. Gerekli görürse Merkez Yönetim Kurulundan Şube Genel Kurulunun olağanüstü toplantıya çağrılmasını ister.” denilmiştir.

Nihayet tüzüğün 42. maddesinde ise, “Şube Olağanüstü Genel Kurulu, “Şube yönetim kurulu karan ile -şube denetleme kurulunun gerekli gördüğü hallerde, -üye ile genel kurul yapan şubelerin üyelerinin 1/5’nin, -delege ile genel kurul yapan şubelerin delegelerinin 1/5 nin gerekçeli olarak yazılı istemleri üzerine, -şube yönetim kurulunca, üye veya delegelerin başvuruları hakkında gerekli inceleme ve araştırma yapılmak ve merkez yönetim kurulunun onayını almak suretiyle olağanüstü olarak toplantıya çağrılır.

Olağanüstü genel kurul istemi, şube denetleme kurulu, yahut üyeler veya delegelerden gelmiş ise, genel kurulda öncelikle istem gerekçelerinin görüşmesi yapılır. Şube denetleme kurulu veya üye yada delegelerden gelen olağanüstü genel kurul isteminin şube yönetim kurulunca reddi halinde sendika genel merkezi tarafından olağanüstü genel kurul yapılmasına karar verilebilir.

Olağanüstü genel kurulun yapılmasına ilişkin işlemleri şube yönetim kurulunca yerine getirilmemesi halinde, işlemler merkez yönetim kurulu tarafından yerine getirilir” düzenlemesine yer verilmiştir.

Genel kurul sendikaların iradesini yansıtan nihai karar organıdır. Genel kurullar bakımından asıl olan ise olağan genel kuruldur. Olağan genel kurul, yasada ve daha kısa bir süre belirlenmesi koşuluyla tüzükte öngörülen sürelerde düzenli olarak yapılmak zorunda olunan ve yapılması için herhangi bir nedenin ortaya çıkması gerekli olmayan genel kuruldur. Olağanüstü genel kurul ise ancak genel kurulun olağanüstü toplanmasını gerektirir

nitelikte objektif, haklı ve ciddi nedenlerin bulunması halinde söz konusu olan istisnai nitelikteki genel kuruldur. Somut olayda çözülmesi gerekli problem de olağanüstü genel kurul neden ya da nedenlerin bulunup bulunmadığıdır.

Somut olayda denetim kurulu raporu ve delegelerin 1/5’inin yazılı isteği üzerine olağanüstü genel kurul kararı alındığı ve 17.03.2011 tarihinde bu genel kurulun yapıldığı anlaşılmaktadır. Öncelikle 37 delegenin imzasının bulunduğu olağanüstü genel kurul talebinden daha sonra sekiz tane işçinin vazgeçme dilekçesi verdiği görülmekle birlikte 117 delege bulunması sebebiyle 1/5 azınlık sayısı sağlanmış olmaktadır. Ancak genel kurul talebini içeren dilekçe imzalı değildir. Bu dilekçenin ekine delege listesi eklenmiş ve bu topluca imzalanmıştır. Bu sebeple talep ile imzalar arasında hukuken bir bağ kurulabilmesi mümkün değildir. Usulüne uygun talep söz konusu olmadığından 1/5 azınlığın olağanüstü genel kurula gidilmesi talebi usul yönünden yerinde değildir.

Öte taraftan denetim kurulu raporuna bakıldığında denetim kurulu üyeleri tarafından yapılan denetiminin idari ve mali olarak iki açıdan yapıldığı anlaşılmaktadır.

İdari denetimde yönetim kurulu kararı defterinde toplantı usulüne ilişkin yazılması gerekli bilgilerin yazılmadığı ve bu şekilde kararların eksik alındığı, mal bildirimlerinin yer almadığı ve deftere işlenmediği, gelen ve giden evrak defterinin yer almadığı, şube disiplin kurulu ile denetleme kurulunun toplantılarını yaptıklarına dair defterlerde kayıt olmadığı, bu organların kanunun emredici düzenlemesine aykırı olarak toplantılarını yapmadığı tespit edilmiştir.

Mali denetimde ise, 2011/Ocak dönemindeki bir harcamaya ilişkin sarf belgesinde eski mali sekreterin imzasının yer aldığı, 2011 Yılı Ocak ayında yapılan olağan genel kurul harcamalarının fahiş olduğu, sarf belgelerinin düzenli tutulmadığı, 17.06.2011 tarihli 150’TL’lik sarf belgesinde şube mali sekreterinin imzasının yer almadığı, bir tanesinde muhalefet şerhi olduğu, diğer nüshalarda ise olmadığı, bir tanesinde sadece şube sekreterinin imzasının yer aldığı, diğerlerinde ise şube başkanı ve şube başkan yardımcılarının imzasının yer aldığı tespit edilmiştir.

Görüldüğü üzere, denetleme kurulu raporundaki idari denetime ilişkin tespitler şube olağanüstü genel kurulu yapılmasını gerektirir nitelikte değildir. Özellikle bir önceki olağan genel kurulun 22.01.2011 tarihinde yapıldığı da dikkate alındığında şubenin işleyişine ilişkin bir kısım aksaklıklar olağanüstü genel kurul yapılmasını gerektirecek ağırlıkta değildirler. Ayrıca yöneticilerin mal bildirimi tespit tutanakları da dosyaya sunulmuştur.

Bu sebeple bu yöne ilişkin tespit de yerinde görülmemiştir. Mali denetim bakımından ise dosyada tespitlere ilişkin faturaların bulunduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca sahtecilik ya da güveni kötüye kullanma eylemlerinin gerçekleştirildiğine dair somut bir tespit olmadığı gibi Cumhuriyet Savcılığı’na şikayette bulunulduğu yönünde bir bilgi de yer almamaktadır.

Gelinen noktada sadece imza eksikliği sebebiyle usulüne uygun olmadığı tespit edilen iki tane harcama ve fahiş yapıldığı değerlendirilen bir önceki olağan genel kurulu harcaması söz konusudur. Denetim Kurulu özellikle 150 TL’lik yakıt harcaması üzerinde durmuştur. Oysa harcamanın yapıldığına dair fiş ibraz edildiği gibi harcamanın miktarı da çok düşüktür.

Bütün bu sebepler gözönüne alındığında şubenin işlevini yerine getiremeyecek durumda olması, şube yöneticilerine güvenin tamamen ortadan kalkması, şube yöneticilerinin görevlerine devamının yerinde olmaması ve bunların objektif olarak haklı görülmesi gibi olağanüstü genel kurulun yapılmasını gerektirir ölçü ve nitelikte haklı, ciddi ve objektif nedenlerin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

1-Yukarıda açıklanan gerekçelerle asıl davanın konusunu oluşturan davalı Sendikanın ... Şubesinin 17.03.2012 tarihinde olağanüstü genel kurula gitmesine dair genel yönetim kurulunun kararının iptal edilmesi gerekirken bunun yapılmayarak yazılı şekilde asıl

davanın reddine karar verilmesi hatalı olup, asıl davaya ilişkin verilen kararının bu sebeple BOZULMASINA,

2-Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Sendikanın ... Şubesinin 17.03.2012 tarihinde yaptığı olağanüstü genel kurulun iptaline ilişkin ... 8. ... Mahkemesinin 2012/247 esaslı dosyasında görülüp de asıl davayla birleşen olağanüstü genel kurulun iptaline ilişkin dava hakkında 6356 sayılı Kanun’un 15. maddesinin 2 ve 3. fıkrası uyarınca aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

Hüküm: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının olağanüstü genel kurulun iptaline ilişkin birleşen dava yönünden BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davalı Sendikanın ... Şubesinin 17.03.2012 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurulunun bütün sonuçlarıyla iptaline,

3-6356 sayılı Kanun’un 15. maddesinin 3. fıkrası uyarınca genel kurulu kanun ve tüzük hükümlerine göre en kısa zamanda toplamak, seçimleri yapmak ve yeni yönetim kurulu seçilinceye kadar kuruluşu yönetmekle görevli olmak üzere, 4721 sayılı Kanun hükümleri gereğince Türk Harb-... Sendikasının ... Şubesine kayyum atanmasına, kayyumun sayısı, görev süresi ile isimlerinin yargılamayı yapan mahkemece belirlenmesine,

4-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

5-Davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davacının yaptığı 461,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.320,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,