Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/29867 K.2015/655

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin 2006 yılından beri davalı işyerinde işçi olarak çalıştığını, davalı işyerinde yetkili sendikanın önce Belediye-İş sendikası iken daha sonra ...

Sendikasının yetkili olduğunu, müvekkilinin her iki dönemde yetkili sendikanın üyesi olarak ve halen ... sendikasının üyesi olarak çalıştığını, her iki dönemde de yetkili sendika ile davalı belediye arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinde sendika üyesi işçilere aile ve çocuk yardımı yapılması hususunda anlaşmaya varıldığını, her iki dönemi de kapsayan toplu iş sözleşmesinin ilgili maddesinde "toplu iş sözleşmesinden yararlanan evli işçilere devlet memurlarına yapılan esas ve usule göre belirlenen miktarda aile ve çocuk yardımı yapılır.

Eşlerden her ikisi de çalışıyorsa bu yardım eşlerden sadece birisine yapılır" düzenleme yapıldığını, müvekkiline aile ve çocuk yardımının başlangıçta aylık ücretiyle birlikte ödendiğini ancak daha sonra haksız bir şekilde geri alma yoluna gidildiğini, davalının müvekkili hakkında eşinin çalıştığını bildirmediği ve hak etmediği halde aile ve çocuk yardımı almayı sürdürdüğü iddiasıyla disiplin işlemi başlattığını, müvekkilinin eşinin çalıştığını ancak bu yardımdan yararlanmadığını gösterir belgeyi de ibraz ederek itiraz ettiğini belirterek aile ve çocuk yardımı alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının müvekkil kurumda 2003 tarihinden itibaren işçi olarak çalıştığını, toplu iş sözleşmesi 30/C maddesinde söz konusu yardımların geçerli esas ve usule göre yapılabileceğinden eşi çalışan işçilere aile yardımının ödenmediğini, bu nedenle gerekli şartları taşımayan işçilere aile yardımının ödenmediğini, ödenmiş olan yardımlarında geri tahsil edildiğini, yapılan işlemlerde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının aile yardımından faydalanıp faydalanmayacağına ilişkindir.

Davacı taraf davalı kurumun haksız olarak başlangıçta ödenen aile ve çocuk yardımının geri alınması yoluna gittiğini belirtmiştir. Davalı kurum ise Toplu İş sözleşmesinin 30/C maddesinde Devlet Memurları Kanun'un 202. maddesine atıf yapıldığını, ilgili kanun esas ve usulleri gereğince eşi çalışan işçilere aile yardımı ödenmeyeceğini, gerekli şartları taşımayan işçilere her nasılsa ödenen yardımların geri tahsil edildiğini beyan etmiştir.

Uyuşmazlık konusu alacağı ilişkin olarak Toplu İş Sözleşmesinin 30/C maddesinde, "Toplu İş Sözleşmesinden yararlanan evli işçilere Devlet Memurlarına yapılan esas ve usule göre belirlenen miktara göre aile çocuk yardımı yapılır. Eşlerden her ikisi de çalışıyorsa bu yardım eşlerden sadece birine yapılır." hükmü düzenlenmiştir. Son cümlede sözü edilen yardım çocuk yardımıdır.

Toplu iş sözleşmesinin atıf yaptığı ilgili 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 202. maddesinde ise "Evli bulunan Devlet memurlarına aile yardımı ödeneği verilir. Bu yardım memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eş için 1500, çoçuklarından herbiri için de 250 gösterge rakamının (72. ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) katsayı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenir. Eşlerden birine iş sözleşmesi veya toplu sözleşme gereği çocukları için yapılan aile yardımı ödeneği daha düşük ise, yalnızca aradaki fark ödenir. Bu fıkrada yer alan gösterge rakamlarının üç katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir."hükmü düzenlenmiştir.

Dosya kapsamına göre davacının eşinin çalıştığı sabittir. Toplu iş sözleşmesinin ilgili maddesinin atıf yaptığı Devlet Memurları Kanunundaki düzenleme dikkate alındığında davacının talep ettiği aile yardımından yararlanamıyacağı anlaşılmakla bu gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerekli iken mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.