Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/30916 K.2013/23883

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkili sendika üyelerinden 3124 üye işçinin bakanlık kayıtlarından düşürüldüğünün tespit edilmesi üzerine, 02.07.2012/4613 sayılı yazı ile bakanlığa başvurulduğunu, akabinde ... sözleşmeleri işveren tarafından sonlandırılan ve işsizlik ödeneği almaya başlayan üye işçilerinde aynı şekilde üyeliklerinin düşürüldüğü tespit edilerek 04.07.2012/4664 sayılı yazı ile bakanlıktan sorulduğunu ve uygulamanın yanlış olduğunun bildirildiğini, davalı bakanlığın 31.07.2012/9746 sayılı yazısı ile,

üye silme işleminin Yargıtay’ın 11.05.1998 tarihli kararına dayanılarak yapıldığının bildirildiğini, Bakanlık uygulamasının Anayasa ve sendikalar kanunu hükümlerine uygun olmadığını, özellikle ... sözleşmesi askıda olan mevsimlik işçilerin üyeliklerinin düşürülemeyeceğini, bakanlığın re'sen yaptığı işlemin Anayasanın 51. maddesini ihlal ettiğini, Sendikalar Kanununda üyeliğin nasıl sona ereceğinin açıkça düzenlendiğini, bunun dışında herhangi bir şekilde sendika üyeliğinin ortadan kaldırılmasının söz konusu olamayacağını, sendika üyeliğine kabul ve sendika üyeliğinden çıkma eylemlerinin şahsa sıkı sıkıya bağlı haklardan olup,

davalı bakanlığın kendisine kanunlarla verilmemiş bir yetkiyi kullanması Anayasanın 6. maddesine aykırılık olduğunu belirterek davalının hukuka aykırı olarak yapmış olduğu müvekkili sendikaya üye işçilerin üyeliklerini silme işleminin geçersizliğine, üyeliği silinen 3124 sendika üyesi işçinin sendika üyeliklerinin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; dava konusu edilen hususlarla ilgili olarak cevap verildiğini, bakanlıkça bir yıldan fazla işsiz kalan işçilerin sendika üyeliklerinin düşürüldüğünü, kendi iradeleri dışında işveren tarafından ... akdi sona erdirilen ve işsizlik ödeneği alanların üyeliklerinin düşürülmediğini, bu konuda herhangi bir işlem yapılmadığının bildirildiğini, iddiaların hiçbirinin hukuki dayanağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı bakanlık tarafından işten ayrılan ve ayrıldıktan sonra bir yıldan fazla süre çalışmayan işçilerin sendika üyeliğinin sendikalar kanununun 24/son maddesi gereğince sona erdirildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç :

Somut olayda, davacı sendika, davalı bakanlık tarafından kayıtlarındaki 3124 üyenin üyeliğinin düşürülmesi işlemi yapıldığını, bunun hukuka aykırı olduğunu ve işlemin geçersizliğinin tespiti ile söz konusu üyelerin üyeliklerinin devamına karar verilmesini istemiştir.

Davada öncelikle tartışılması gereken konunun davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olup olmadığıdır. Davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartlarından olup, mahkemece davanın her aşamasında hukuki yararın bulunup bulunmadığı kendiliğinden gözetilir. Ayrıca hukuki yarar yokluğu taraflarca da yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir. Bununla birlikte tespit davalarında hukuki yarar özel olarak düzenlenmiştir.

Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 106. maddesinin 2. fıkrasında, “tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.” şeklinde ifade edilmiştir. Bu itibarla tespit davalarında kanunda öngörülen istisnalar dışında davacının dava açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararın bulunduğunu açıkça ortaya koyması gereklidir.

Öte taraftan sendika üyeliği, sendika ile üye arasındaki özel hukuka dair bir hukuki ilişkiyi ifade eder. Dolayısıyla davalı bakanlığın üyeliğin kazanılmasında ya da sona ermesinde inşai bir işlemi söz konusu olamaz. Davalı bakanlığın kayıtlardan üyelerin düşürülmesi işlemi Kanun’un davalı bakanlığa verdiği yetki tespiti ile işkolu istatistiklerini hazırlama işlemlerinde esas alınacak üye sayılarının belirlenmesinde önem arz eder.

Bu işlemlere karşı ise yetki tespitine itiraz ile işkolu istatistiğine itiraz kanun yolları ayrıca ve özel olarak 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu’nda düzenlenmiş bulunmaktadır. Davacının talebi dikkate alındığında özellikle işkolu istatistiğine itiraz davasında davacının iddialarının ileri sürülebileceği anlaşılmaktadır.