Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/30920 K.2013/25649

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı Bakanlık avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, İstanbul 7. İş Mahkemesinde görülen 2011/588 esas sayılı dosyada adı geçen mahkemenin 30.06.2011 tarihli ve 4 nolu kararıyla müvekkili şirkete ait işyerlerinin girdiği iş kolunun belirlenmesi için verdiği mehil üzerine yapılan başvuruya müsteniden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 16.11.2011 tarihli ve 28114 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan iş kolu tespitinde şirketin merkezi ve bağlı iş yerlerinin bir bütün oluşturduğu dikkate alınmayıp şirket genelinde görülen her bir işin farklı iş koluna girdiği yönünde parçalı tespitte bulunulduğunu, buna göre şirketin inşaat, büro,

konaklama ve genel işler işkoluna giren işyerlerinin tespitinin yapıldığını, oysa tüm iş yerlerinin iş kolları tüzüğünün 28 sıra nolu "Genel İşler" iş kolunda yer aldığını, şirket bünyesindeki işyerlerinin bir iş organizasyonu kapsamında bir bütün olduğunu ve tüm işyerlerinin tek bir elden yürütüldüğünü beyan ederek davalı bakanlığın 16.11.2011 tarihli ve 28114 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan iş kolu tespitinin iptaline iş kolları tüzüğünün 28 sıra nolu genel işler iş kolunda yer aldığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili; davanın süresinde açılmadığını, mahkemenin yetkisiz olduğunu, İstanbul Mahkemesinin yetkili olduğunu, davacı şirketin sanat galerileri, tiyatro bölümü, inşaat yapım danışmalık bölümü, muhasebe ve idari işler bölümü, catering ve büfeler bölümü, kalite bölümü, web tasarım bölümü, park, refüj ve yeşil alanlar bölümü birimleri olduğunu, şirket bünyesindeki işyerlerinde yapılan işin niteliği ve çalışanların istihdam şekli farklı olduğu için işyerlerinin farklı iş kollarına tabi olduğu yolunda yapılan tespitin doğru olduğunu beyan ederek açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davacı şirketin yaptığı işin değerlendirilmesinde şirketin bütünsel yapısı dikkate alındığında yaptığı işlerin niteliği itibariyle “Genel İşler” işkoluna girdiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Beltaş Beşiktaş Belediye şirketi işyerlerinin hangi iş koluna girdiği noktasında toplanmaktadır. Öncelikle çözülmesi gerekli hukuki problem ise somut olayda işkolu tespitine itirazın hangi yer iş mahkemesine yapılması gerektiği, diğer bir ifadeyle mahkemenin yetkili olup olmadığıdır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 4. maddesinde, “Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılır. ... tespit ile ilgili kararını Resmi Gazetede yayımlar. Kararın yayımını müteakip bu tespite karşı ilgililer iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemede onbeş gün içinde dava açabilirler. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. Kararın temyiz edilmesi halinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.” denilmiştir.

Dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 5. maddesinin 1. fıkrasında ise, “Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, tespit ile ilgili kararını Resmî Gazete’de yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, kararın yayımından itibaren on beş gün içinde dava açabilir. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. Kararın temyiz edilmesi hâlinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.” hükmüne yer verilmiştir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamasına göre; işkolu tespitine itiraz, işyerine ilişkin bir tespit yapılmışsa işyerinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemeye, işletmeye ilişkin bir tespit söz konusu ise işletme merkezinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemeye yapılabilir. İş davalarına bakmakla görevli mahkemelerin yetkisi kamu düzenine ilişkin olup, bu husus taraflarca yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi, mahkemece de re'sen gözetilir.

Somut olayda; davacı şirketin merkezi ile tespit kapsamındaki bütün işyerlerinin İstanbul’da olduğu görülmektedir. Şu halde dosya kapsamına göre mahkemenin yetkisiz olduğu açıktır. Davanın yetki yönünden reddi gerekirken esasına girilerek karar verilmesi isabetsizdir.

Sonuç: