Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/30993 K.2013/24704

Mahkeme, davayı yetki yönünden reddetmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı şirketin ... Cumhuriyet Hastanesi, ...Hastanesinde alt işverenlik yaptığını, davalı şirketin ...’daki işyerlerinin inşaat işkoluna, ... işyerinin genel işler işkoluna ve şirket merkezinin olduğu ...’deki işyerinin ise Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar işkoluna girdiğinin tespit edildiğini, oysa hastanelerde yapılan ve davalı şirket işçilerinin yaptıkları işlerin sağlık işi olduğu gibi işçilerin gerçek işverenlerinin ise hastaneler olduğunu, aralarında muvazaalı ilişki bulunduğunu iddia ederek ... ve ... Hastanelerinde yapılan işlerin sağlık işleri olması sebebiyle ... kolu tespit kararının bu yönleriyle iptaline karar verilerek bu yerlerde yapılan işlerin sağlık işkoluna girdiğinin tespitine hükmedilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili; işkolu tespit kararının yerinde olduğunu, ... Devlet Hastanesi ile ... Uygulama ve Araştırma Hastanesinde yapılan işlerin inşaat işkoluna girdiğinin bu iki işyerinin işletme olduğunun, ...Hastanesi’nde yapılan işlerin genel işler işkoluna, ... büro işyerinde yapılan işlerin ise büro işkoluna girdiğinin, bu işyerlerinin işletme kapsamı dışında kaldığının tespit edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ...-... Sendikası vekili, davanın işletme merkezinde açılmasının zorunlu olduğunu, davalı şirketin merkezinin ... olması sebebiyle davanın ...’da açılması gerektiğini, ayrıca davacı şirketin işyerlerinde yapılan işlerin sırasıyla temizlik, hasta bakım ve destek hizmetleri olduğunu, bunların ise genel işler işkoluna girdiğini ifade ederek öncelikle davanın yetki yönünden reddini, sonra esastan reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili; davanın dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 4 ve 60. maddeleri uyarınca açıldığını, şirket merkezinin ... Mah. ... Cad. No: 701/6-B ... adresi olduğunu, ... ilinde bulunan işyeri için ... ... Mahkemesinde, ...'da bulunan işyerleri için ise ...'da dava açılması gerektiğini, gerek yetki yönünden gerekse esasa yönelik olarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak; davalı işletmenin merkezinin bulunduğu yerin Bakırköy ... Mahkemesi yetki alanında kaldığı, yetkinin bu dava bakımından kamu düzenine ilişkin olduğu ve re'sen tetkiki gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işkolu tespitine itirazın hangi yer ... mahkemesine yapılması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 2821 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılır. ... tespit ile ilgili kararını Resmi Gazetede yayımlar. Kararın yayımını müteakip bu tespite karşı ilgililer ... davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemede onbeş gün içinde dava açabilirler. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. Kararın temyiz edilmesi halinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.” denilmiştir.

Dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu’nun 5. maddesinin 1. fıkrasında ise, “Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, tespit ile ilgili kararını Resmî Gazete’de yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, kararın yayımından itibaren on beş gün içinde dava açabilir. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. Kararın temyiz edilmesi hâlinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar.” Hükmüne yer verilmiştir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamasına göre işkolu tespitine itiraz, işyerine ilişkin bir tespit yapılmışsa işyerinin bulunduğu yerdeki ... davalarına bakmakla görevli mahkemeye, işletmeye ilişkin bir tespit söz konusu ise işletme merkezinin bulunduğu yerdeki ... davalarına bakmakla görevli mahkemeye yapılabilir. ... davalarına bakmakla görevli mahkemelerin yetkisi kamu düzenine ilişkin olup, bu husus taraflarca yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi, mahkemece de re'sen gözetilir.

Dosya içeriğine göre; davalı şirketin dört işyerine ilişkin işkolu tespiti yapıldığı görülmektedir. İşkolu tespitinde; ... Devlet Hastanesi ve ... Cumhuriyet Hastanesinde alınan işlerin bina, teknik donanım bakım ve onarımı işi olduğu ve inşaat işkolu girip bu işyerlerinin işletme oluşturduğu, yine Beyşehir Hastanesinde temizlik işi alındığı ve buradaki yapılan işin genel işler işkoluna girdiği, ...’deki şirket merkezi olduğu ifade edilen işyerinde ise bir kişinin çalıştığı ve burada yapılan işin büro işkoluna girdiği belirlenmiştir. Bu son iki işyerinin işletme kapsamı dışında kaldığı ayrıca ifade edilmiştir.

Somut olayda; davacının, davalı şirketin ... ve ...’da alt işveren olarak ... aldığı üç adet hastane işyerine ilişkin işkolu itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında;

1-İşkolu tespit kararında davalı şirketin alt işveren olarak ... aldığı ... ve ...’daki hastanelerde yapılan işlerin farklı işkollarında yer aldığı ve işletme oluşturmadığı belirlenmiştir. Davacı bu işyerlerinin sağlık işkoluna girdiği itirazında bulunmaktadır. Söz konusu işyerlerinin aynı işkoluna girdiğinin tespiti halinde bu yerlerin işletme oluşturacağı açıktır.

Aksi durumda söz konusu yerlerin farklı işkolunda yer aldığının tespiti halinde ise ayrı işkolunda yer alan işyerleri söz konusu olacaktır. Şu halde yetkili mahkemenin belirlenebilmesi öncelikle tespit kapsamındaki işyerlerinin girdiği işkolunun tespitine bağlıdır.

Bu itibarla mahkemece öncelikle yapılması gereken ..., tespit kapsamındaki işyerlerinin girdiği işkolunu netleştirmek ve davacının itirazı kapsamında ortada ... ve ... işyerlerini kapsayan bir işletme bulunup bulunmadığını açıklığa kavuşturmaktır. İşletme varsa işletmenin yönetildiği yer mahkemesinin yetkili mahkeme olacağı kuşkusuzdur. Bu şekilde bir belirleme yapılması halinde buna göre davranılması ve yetkili mahkemenin değerlendirilmesi gerekmektedir.

Şayet davacının iddia ettiği işyerlerine ilişkin ortada bir işletme yoksa davacının itiraz ettiği işyerlerinden birisi de ... işyeri olduğu için itirazın sonuçlandırılması gerekmektedir. Eksik incelemeye dayalı hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir.