Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/31878 K.2013/24300

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkili işçinin ... sözleşmesinin geçerli ve haklı sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacı işçinin ... sözleşmesinin işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan geçerli sebeple feshedildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, feshin geçerli sebebe dayanmadığı gerekçesiyle feshin geçersizliğine ve davacı işçinin işe iadesine karar verilmiştir. Karar, davalı vekilinin temyizi üzerine, Dairemizce araştırmaya yönelik bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Somut olayda, ... sözleşmesi davalı işveren tarafından, işveren ... Paz. ve .... Ltd. Şti.'nin yönetim ve denetiminin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından devralındığı, şirketin faaliyet konusundaki ... hacminin % 90'ının yine TMSF tarafından yönetim ve denetimi devralınarak yakın bir geçmişte satışı yapılan grup şirketi olan ... Alkollü İçecekler San. Tic. A.Ş.'nin üretmiş olduğu ürünlerin pazarlaması ve dağıtımı olduğu, TMSF tarafından grup şirketi ...

Alkollü İçecekler San. Tic. A.Ş.'nin ihale yoluyla satışından sonra, ... Pazarlama ve .... Ltd. Şti. için artık pazarlaması ve dağıtımı yapılacak ürün kalmadığından şirketin ekonomik olarak kötü bir duruma düştüğü, şirket yönetim kurulunun yukarıda belirtilen ekonomik sebepler başta olmak üzere, bu sebeplerden kaynaklanan yapısal bazı değişiklikler de yapmak zorunda kalındığı gerekçeleri gösterilerek 07.10.2009 tarihi itibariyle feshedilmiştir.

Dairemizin 21.09.2012 tarihli bozma kararında, "Mahkemece, aralarında işyerinin faaliyet konusunda uzman bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi kurulu aracılığıyla gerekirse işyerinde keşif yapılarak, işyerinin dava dışı ... Alkollü İçecekler San. Tic. A.Ş.'nin

ihale yoluyla satışından sonra ekonomik olarak kötü bir duruma düşmüş olup olmadığının, bu durumun davacının departmanına ve pozisyonuna etkileri, feshe neden olan bu durumun kalıcı olup olmadığı, işverenin tutarlı davranıp davranmadığı, fesih dışında tedbirler alınması ile ekonomik sebeplerin ortadan kaldırılıp kaldırılmayacağı araştırılması gerekir. Daha sonra istihdam fazlası olduğu belirlendiği takdirde, davacının davalı işverenin diğer bölümlerinde veya başka bir işyerinde değerlendirme olanağı olup olmadığı somut olarak saptanmalıdır" şeklindeki gerekçeyle araştırılması ve tespit edilmesi gerekli hususlar belirtilmiştir. Mahkemece de bozma ilamına uyma kararı verilmesiyle, bozma gereğinin yerine getirilmesi yükümlülüğü doğmuştur.

Mahkemece bozma sonrası verilen kararda, gerek davalı vekilinin keşif ve bilirkişi incelemesi için gerekli masrafları ödeme gücünün bulunmadığını beyan etmesine, gerekse emsal nitelikteki ... 4. ... Mahkemesinin 2012/213 esas dosyasında keşif sonrası düzenlenen rapor içeriğine dayanılarak keşif yapılmasının davaya bir katkısı bulunmadığı gerekçesi açıklanmış, bilirkişi incelemesi de yaptırılmayarak, bir önceki karar gibi davanın kabulüne karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesinde, “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.” hükmü düzenlenmektedir.

6100 sayılı Kanun'un delil ikamesi başlıklı 324. maddesinde de, "(1) Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. (2) Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi halde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, somut olayda feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü davalı işverene aittir. Davalı vekili keşif icrası ve bilirkişi incelemesi deliline dayanmış, davacı vekili ise 06.05.2013 tarihli dilekçesiyle, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmamasını talep etmiştir.

Duruşmanın 24.12.2012 tarihli celsesinde, bilirkişi incelemesi yapılması üzere gerekli giderin karşılanması için davalı vekiline kesin süre verilmiş ise de, kesin süreye bağlanan hukuki sonuçların ihtar edilmemesi sebebiyle verilen kesin süre geçersizdir.

Her ne kadar davalı vekilince, 03.01.2013 havale tarihli dilekçesiyle, müvekkili şirketçe karşılanmasına hükmedilen masrafların davacı tarafça karşılanması gerektiği belirtilerek itiraz edilmiş ve müvekkilinin maddi durumunun elverişli olmaması sebebiyle hükmedilen masrafları karşılayamayacağı beyan edilmiş ise de, bu beyan gösterilen delilin ikamesinden vazgeçildiği anlamını taşımadığı gibi; bu şekilde beyanda bulunulması, masrafın karşılanmamasına bağlanan hukuki sonucun usulüne uygun şekilde ihtar edilmemesi sebebiyle davalı vekiline usulüne uygun kesin süre verilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Diğer taraftan, mahkemece, feshin geçerli sebebe dayanmadığı hususunda emsal dosyada düzenlenen bilirkişi raporuna da dayanılmış ise de, dosya arasında sureti bulunan 24.01.2013 düzenlenme tarihli bilirkişi raporunda, dava dışı ... Alkollü İçecekler San. Tic. A.Ş.'ye ait Lüleburgaz ilçesinde bulunan fabrika binasında keşif yapıldığı, fabrika binası içerisinde makine ve teçhizatın bulunmadığının, fabrikanın gayrifaal durumda bulunduğunun, davalı ... Paz. ve Dağıtım A.Ş.'nin merkezinin ...'da olup, defterlerin incelenemediğinin bildirildiği anlaşılmakta olup, eldeki dosya açısından bilirkişi incelemesi yapılması zorunluluğunu gidermemektedir.

Anılan sebeplerle, öncelikle, gerekli giderlerin karşılanması için davalı vekiline, 6100 sayılı Kanun'un 324/2. maddesinde açıklanan "delil ikamesinden vazgeçmiş sayılma" yönündeki hukuki sonuç ihtar edilerek, kesin süre verilmelidir. Sonuca göre, Dairemizin 21.09.2012 tarihli bozma kararında belirtildiği şekilde, bilirkişi kurulu marifetiyle inceleme yapılarak bir karar verilmelidir. Yazılı şekilde bozma kararına uyulmasına rağmen, bozma gereğinin yerine getirilmemesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.