Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/32682 K.2013/25643

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, ... sözleşmesinin davalı işverence geçerli sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.

Davalı vekili, ... A.Ş.’deki Oyak hisselerinin ... Grubuna devri neticesinde banka yabancı sermayeli bir banka haline dönüştüğünü, organizasyon yapısı içerisinde bir takım değişiklikler gerçekleştirildiğini, bu sebeple organizasyonel küçülme kararı alındığını, bu işletmesel kararın 2009 senesi içerisinde sınırlı sayıda ilde uygulandığını, güvenlik ve verimlilik bakımından elde edilen olumlu sonuçlar görülünce ... Nakil Hizmetlerinin bağımsız bir firmadan satın alınmak suretiyle sağlanmasına karar verildiğini, bu sebeple davacının da aralarında bulunduğu ... nakil hizmetlerini yapan işçilerin banka içinde istihdam edilmeleri olanağının kalmadığını, davacının ... sözleşmesinin geçerli sebebe dayanılarak feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davacının davalı bankanın değişik birimlerinde görev yaptığı, yetkili konumuna yükseldiği, bankanın başka birimlerinde değerlendirilebileceğinden bahisle feshin son çare olması ilkesine uyulmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dairemizin 18.09.2012 gün ve 2012/8926 Esas, 2012/18568 Karar sayılı ilamı ile davacının ... sözleşmesinin fesih gerekçesine göre araştırma yapılmadığı gerekçesiyle bozulmuştur. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında ... sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı ... Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli ... sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı ... türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda; davacının işyerinde fesih tarihinde ... ... Nakil Merkez yetkilisi olarak çalıştığı, ... sözleşmesinin 10/08/2011 günlü fesih bildirimi ile banka üst yönetiminin aldığı personel sayısının optimizasyonu ve organizasyonel değişim sürecinde davacının bölümünde oluşan kadro fazlalığı sonucu davacıya önerilecek niteliklerine uygun bir görev bulunmadığı, oluşan kadro fazlalığı nedeni ile 4857 sayılı Kanun'un 17 ve 18 maddeleri gereğince feshedilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına hukukçu ve bankacı bilirkişinin hazırladığı ek rapor esas alınarak karar verilmiş ise de fesih gerekçesine ve bozma ilamına göre gereken inceleme yapılmadan hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Hükme esas alınan ek raporda ... nakil hizmetinin taşeron firmaya verilmesi ile işgücü fazlalığını muhakkak olduğu, dinlenen tanık beyanlarına göre ... yazılarından çalışanların prime esas kazançlarının gösterildiği bu tablolardan işe alınan çıkartılan işçilerin sayılarının tespitinin mümkün olmadığı, işverenin kendisinde olan savunmasını kanıtlayan kayıtları sunmadığı belirtilerek feshin son çare olması ilkesine uyulmadığından bahisle davacının ... sözleşmesinin feshinin geçersiz olduğu görüşü bildirilmiştir.

Raporda ... nakil hizmetinin taşeron firmaya verilmesi ile işgücü fazlalığının oluşacağı prensip olarak kabul edilmiş ancak işgücü fazlalığı oluştuktan sonra işverenin oluşan işgücü fazlalığını eritmek üzere fesih öncesi feshe alternatif çarelere başvurup başvurmadığı, davacı işçinin kişisel özelliklerine göre somut değerlendirmede bulunulmamıştır. Ayrıca ... dan gönderilen dönem bordroları dosya içine alınmadan rapor düzenlenen rapora itibarla hüküm kurulması hatalıdır.

Davalı bankanın ... nakil hizmetlerinin bağımsız bir firmadan satın alınmasına yönelik alınan karar sonrası işyerinden aynı karar kapsamında ... sözleşmesi feshedilen işçilerin açtığı işe iade davalarından feshin geçerli nende dayandığı gerekçesiyle davanın reddine dair ... 10. ... Mahkemesinin 2010/253-2010/681 E- K ; ... 6. ... Mahkemesinin 2010/276-2010/856 E – K ; ... 3. ... Mahkemesinin 2010/254-2011/298 E-K sayılı kararları dairemizce yapılan inceleme sonunda onanarak kesinleşmiştir.

İşverenin fesih bildiriminde ifade edilen organizasyonda yapılan yeni düzenlemelerin neler olduğuna ilişkin işletmesel karar getirtilmeli, ayrıca davacı ve diğer çalışanların işyeri şahsi sicil dosyası, görev tanımları ve çalıştıkları bölümleri gösteren kayıtlar ile fesihten önce ve sonrasını kapsayacak şekilde işçi alımı ve çıkarılmasını gösteren işyeri Sosyal Güvenlik

Kurumu bildirgeleri celbedilerek, bu kararın tutarlılık ve ölçülülük denetimi kapsamında tutarlı şekilde uygulanıp uygulanmadığı, işyerinde verimliliğin artırılması amacıyla bir yeniden yapılanmaya gidilip gidilmediği, davacının kadrosunun gerçekten kaldırılıp kaldırılmadığı, bu şekilde bir istihdam fazlalığının doğup doğmadığı davacının kıdemi, eğitim durumu ve diğer niteliklerine göre aynı veya başka bir birimde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, yukarıda belirtilen emsal dava dosyaları da dosya içine alınarak işyerinin faaliyet alanını ve ... organizasyonunu bilen uzman bilirkişiler aracılığı ile inceleme yapılarak feshin belirtilen ilkelere göre geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı belirlenmelidir. Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.