Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/35135 K.2013/29246

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek; feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, iş sözleşmesinin işletmenin, işin ve işyerinin gereklerinden kaynaklanan sebeple feshedildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş sözleşmesinin feshinde ekonomik göstergeler iş gücü fazlalığı ve personel azaltma gerekçelerinin gösterildiği, ayrıca davacının ... ve İstanbul ... mağazalarında çalışabileceğinin teklif edildiği ancak davacının bu teklifi kabul etmediği, davalının Ankara'da birden çok şubesi bulunduğu, bu şubelerde çalışan sayısının çok fazla olduğu, ... süredir davalı işverenlikte çalışan davacının İstanbul'daki işyerine gönderilmesinin makul mantıklı, hukuka uygun bir açıklaması bulunmadığı ve davacının Ankara'daki şubelerinin herhangi birisinde çalıştırılabileceği ve işverenin gösterdiği fesih sebebinin geçerli olmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı avukatı tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkanlarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini, imkansız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle ... çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, ... teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma imkanlarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda fesih bildirimine göre davacının iş sözleşmesi davalı şirkette yeniden yapılanmaya gidilmesi ve bu kapsamda davacının işyeri değişikliğini kabul etmemesi üzerine işverence geçerli sebebe dayanılarak feshedilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; davalı işveren, işlettiği mağazaların ticari başarısı ile ilgli ekonomik göstergeler değerlendirilerek mağazalarda organizasyonun yeniden yapılandırıldığını ve norm kadro sayılarının yeniden gözden geçirildiğini, davacının çalıştığı mağazada işgücü fazlalığının tespit edildiğini, mevcut konumuna uygun başka görevde istihdam edilebilmesi için ... açılacak ... veya ... mağazalarına transfer teklifinin yazılı olarak yapılmasına rağmen teklifi kabul etmediği, bunun üzerine iş sözleşmesinin yeniden yapılanma ve işyeri değişikliği teklifinin kabul edilmemesi gerekçe gösterilerek feshedildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece davalı şirketin Ankara'da birden çok şubesinin bulunduğu, bu şubelerde çalışan sayısının çok fazla olduğu, ... süre Ankara'da çalışan davacının İstanbul'daki işyerlerine gönderilmesinin geçerli bir açıklamasının bulunmadığı, Ankara'daki şubelerden herhangi birisinde çalışabileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli bulunmamaktadır.

Davalı işveren, iş sözleşmesinin feshinin alınan işletmesel karar doğrultusunda gerçekleştirilen yeniden yapılandırma ve organizasyon değişikliği sonucu oluşan geçerli sebebe dayandığını ileri sürdüğüne göre, bir işletme ekonomisti bir insan kaynakları uzmanı ve bir mali müşavirden oluşturulacak üç kişilik bilirkişi kurulundan, bilirkişilere işyerinde ve işletmede inceleme yapma yetkisi de verilmek suretiyle işveren kayıt ve belgeleri incelettirilerek davalı şirkette yeniden yapılanmaya gidilip gidilmediği, alınan işletmesel kararın uygulanması sonucu istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği,

Ankara'daki işyerlerine ... eleman alınıp alınmadığı, alınmış ise davacı ile aynı niteliklere sahip olup olmadıkları ve aynı işi yapmak suretiyle işe alınıp alınmadığı, fesihte keyfi davranılıp davranılmadığı, işletmesel kararın tutarlı olarak uygulanıp uygulanmadığı, feshin son çare

olması ilkesine uyulup uyulmadığı yönlerinde rapor alınarak feshin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmeli ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece yukarıda belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmaksızın tanık sözleri ile yetinilerek yazılı gerekçe ile sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.