Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/35433 K.2015/9836

Mahkeme, asıl davayı reddetmiş, karşı davayı ise kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı-karşı davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı-karşı davalı vekili; müvekkilinin davalıya ait işyerinde mekanik bakım sorumlusu olarak 02.04.2007-21.06.2011 tarihleri arasında en son 1.432,00 TL ücretle çalıştığını, iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini, tazminat ve alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ulusal bayram genel tatil ücreti ve fazla mesai ücretinin faizleriyle birlikte davalı-karşı davacıdan tahsilini istemiştir.

Davalı-karşı davalı vekili, davacı işçinin haklı sebep olmadan iş sözleşmesini feshettiğini, alacağı bulunmadığını, fazla çalışma yapmadığını, ulusal bayram genel tatillerde çalışmadığını belirterek, işçinin davasının reddiyle, iş güvenliği sertifika ücreti ve ihbar tazminatının faizleriyle birlikte davacı-karşı davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, davacı işçinin, davalı işverene ait işyerinde 02.04.2007-21.06.2011 tarihleri arasında 1.432,00 TL ücretle mekanik bakım ustası olarak çalıştığı, haklı sebep olmaksızın iş sözleşmesini feshettiği, fazla çalışma yapmadığı, ulusal bayram genel tatillerde çalışmadığı, ikramiye alacağının banka hesabına yatırıldığı gerekçesiyle, bilirkişi raporu doğrultusunda işçinin davasının reddine, işverenin karşı davasının kabulüne karar verilmiştir.

Kararı kanuni süresi içinde davacı-karşı davalı işçi temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı-karşı davalı işçinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşçinin ödenmeyen işçilik hakları sebebiyle iş sözleşmesini haklı olarak feshedip feshetmediği konusu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

İşçinin emeğinin karşılığı olan ücret işçi için en önemli hak, işveren için en temel borçtur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinin dördüncü fıkrasında, ücretin en geç ayda bir ödeneceği kurala bağlanmıştır. 5953 sayılı Basın İş Kanunu'nun 14. maddesinin aksine, 4857 sayılı Kanun'da ücretin peşin ödeneceği yönünde bir hüküm bulunmamaktadır. Buna göre, aksi bireysel ya da toplu iş sözleşmesinde kararlaştırılmadığı sürece işçinin ücreti bir ay çalışıldıktan sora ödenmelidir.

Ücreti ödenmeyen işçinin, bu ücretini işverenden dava ya da icra takibi gibi kanuni yollardan talep etmesi mümkündür.

Ücretin ödenmediğinden söz edebilmek için işçinin kanun ya da sözleşme ile belirlenen ücret ödenme döneminin gelmiş olması ve işçinin bu ücrete hak kazanması gerekir.

4857 sayılı Kanun'un 24. maddesinin (II) numaralı bendinin (e) alt bendinde sözü edilen ücret, geniş anlamda ücret olarak değerlendirilmelidir. İkramiye, prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil gibi alacakların ödenmemesi durumunda da işçinin haklı fesih imkânı bulunmaktadır.

Bireysel veya toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan aynî yardımların yerine getirilmemesi de (erzak ve kömür yardımı gibi) bu madde kapsamında değerlendirilmeli ve işçinin “haklı fesih” hakkı bulunduğu kabul edilmelidir.

Somut olayda, davacının 21.06.2011 tarihli ihtarname ile, “...işyerinde ayda net 1.450,00 TL ücret ve ikramiye ile çalışmakta iken, yaptığı fazla mesaî, hata tatili, dini ve milli bayram ücretleri île hak ettiği ikramiye alacaklarının ödenmemesi, yıllık ücretli izninin kullandırılmaması gibi sebeplerle iş sözleşmesini 21.06.2011 tarihi itibariyle feshettiğini,” işverene bildirdiği, fazla mesaî, hata tatili, dini ve milli bayram ücretleri île ikramiye alacaklarının ödenmemesini haklı fesih sebebi yaptığı görülmektedir.

Mahkemece, davacının haftada beş gün 08.00-18.00 saatleri arasında, bir saat ara dinlenmesinin düşülmesiyle günlük dokuz saat, haftalık kırkbeş saat çalıştığı, ulusal bayram genel tatillerde çalışmadığı kabul edilmiş ise de, davacı ve davalı tanıkları, davacının makinelerin bakımı ve tamiri işlerinde iş çıktıkça mesai saati bitimi olan 18.00'den sonrada çalıştığını, ancak sözlü anlaşma gereği bu çalışmaları karşılığı fazla çalışma ücreti ödenmediğini, haftalık ne kadar iş çıktığını bilemeyeceklerini, makinelerde arıza çıkması halinde bayram ve genel tatillerde çalıştığını beyan etmişlerdir.

Mesai bitiminden sonra ve ulusal bayram genel tatillerde ortalama ne kadar makinelerin bakımı ve tamiri işi çıktığı araştırılmamıştır.

Bu durumda, mesai bitiminden sonra ve ulusal bayram genel tatillerde ortalama ne kadar makinelerin bakımı ve tamiri işi çıktığı araştırılarak, gerektiğinde bu konuda tanıkların beyanları tekrar alınarak, sonucuna göre kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücretine hak kazanılıp kazanılmadığı ile işçinin iş sözleşmesini haklı sebeple feshi şartlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi ve karşı davanın şartlarının değerlendirilmesi gerekiren eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Öte yandan, ikramiye alacağı fesih tarihinden sonra yedi ay içinde ödendiğinden reddedilmiş ise de, tüm çalışma süresi içinde hakedilen ikramiye alacaklarının ödenip ödenmediği araştırılarak, ikramiye alacağı bulunup bulunmadığı, dolayısıyla işçinin iş sözleşmesini haklı sebeple feshi şartlarının oluşup oluşmadığı tesbit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.