Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/579 K.2013/1147

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanmadığını ileri sürerek feshin geçersizliğin tespiti ile işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının 2009 yılından itibaren performasının düşmeye başladığını, davacının savunmasının alındığını, iki kez savunması alınan davacının durumunda düzelme olmaması nedeniyle iş sözleşmesinin geçerli sebeple feshedildiğini, davacının asli görevinin ilaç tanıtımı yapmak olduğunu,düzenli olarak sağlık mesleği mensuplarını ziyaret etmediğini, haklı sebeple fesih sebebi varken müvekkili işyerinin davacının kıdem ve ihbar tazminatlarını alabilmesi için iş sözleşmesini geçerli sebeple feshettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesin talep etmiştir.

Mahkemece, davacının görev tanımında yer alan bazı işleri yapamadığını kendisinin de kabul ettiğini, kendisine görev olarak verilen ve görev tanımında yer alan hekim ziyareti ve davalı şirket stratejileri kapsamında Nisan, Temmuz ayında onüç kadın doğum doktorunun ziyareti istendiği, davacı tarafın bu sunum eksikliğini kabul ettiğini, doktorların farklı illerde olduğunu, bu sebeple iki doktora sunum yapabildiğini belirttiği, üç aylık sürede iki doktora sunum yapabildiğini, bu eksikliğin kendisinden kaynaklandığını kabul ettiğini, davacının görev tanımında yer alan edimleri yerine getirmede kusurlu davrandığı,

davacının performans düşüklüğüne ilişkin 2009-2010 yılı performans belgeleri sunulmamış ise de davacı tarafından alınan savunmasında bir kısım eksikliklerin kendisinden kaynaklandığının başarısız olduğunu kabul etmiş olması sebebi ile davalı işveren tarafından iş sözleşmesinin geçerli sebeple feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi

çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

Yetersizlikten kaynaklanan nedenler; işçinin ortalama benzer işi görenlere göre daha az verimli çalışması, gösterdiği niteliklerden beklenenden daha düşük performansa sahip olması, işe yoğunlaşmasının giderek azalması, işe yatkın olmaması, öğrenme ve kendisini geliştirme konusunda yetersiz kalması, sık sık hastalanması, çalışamaz duruma getirmemekle birlikte işini gerektiği şekilde yapmasını devamlı olarak etkileyen hastalığa yakalanması ve uyum yeterliliğinin azalması gibi işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen sebeplerdir.

Objektif bir performans değerlendirmesi için, personelin görev tanımı ve performans değerlendirme kriterleri önceden saptanmalı ve işçiye tebliğ edilmelidir. Değerlendirme çalışanın görev tanımına, verimine, işverenin kurumsal ilkelerine, uyulması gereken işyeri kurallarına uygun olarak objektif ve somut olarak yapılmalı ve buna yönelik performans değerlendirme formları hazırlanmalıdır.

İşyerine özgü çalışanların performanslarının değerlendirileceği, Performans Değerlendirme Sistemi geliştirilmeli ve uygulanmalıdır. Değerlendirmede işin gerektirdiği bilgi, beceri, deneyim gibi yetkinlikler, işyerine uygun davranışlar ve çalışandan gerçekleştirmesi beklenen iş ve kişisel gelişim hedefleri ile personelin bunları gerçekleştirme oranı esas alınmalıdır. Geçici nitelikte ve kısa süreli davranış ve sonuçlar değerlendirmede göz önünde bulundurulamaz.

Dosya içeriğinden, davalı işverenlikte tıbbi satış temsilcisi olarak çalışan davacının iş sözleşmesinin 2009 yılsonu, 2010 yarıyıl ve 2010 yıl sonu performans değerlendirmelerinde performansının beklentilerin altında kaldığı, ziyaret etmesi gereken sağlık mesleği mensuplarını planlanan şekilde ziyaret etmediği, görevlerini ifa etmemesi sebebiyle bölgesindeki satışların olumsuz olduğu ve şirket'in finansal olarak zarar gördüğü, görevininin asli unsurlarını yerine getirmeyerek ihlal etmesi ve söz konusu düşük performansı nedeniyle geçerli sebeple feshedildiği anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, iş sözleşmesinin feshi bildiriminde davacının performansının düşük olması, gerçekleştirmesi gerekli olan hekim ziyaretlerini gerçekleştirmediğinin bildirildiği, davacının bu konuda savunmasının alındığı, verilen hedefin gerçekleştirilecek bir hedef olmadığını belirttiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekilide temyiz dilekçesinde davacının 100'ün üzerinde sağlık mensubunu ziyaret ettiğini, bu görevin yanında davacıya farklı illerde bulunan onüç kadın doğum uzmanına bir ay içinde sunum yapması hedefinin belirlendiğini, davacının yüziki sağlık mensubuna ziyaret ve sunumunu gerçekleştirdiğini ve görevini yerine getirdiğini belirtmiştir.

Bu açıdan davacıya verilen hedefin gerçekleşebilir olup olmadığı, performans değerlendirme sisteminin objektif olup olmadığının tespiti için Eczacılık Fakültesi öğeretim üyesi olan bilirkişiden alınacak rapor çercevesinde feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığının belirlenmesi gereklidir. Eksik inceleme ile karar verilmiş olması hatalı olup, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.