Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/14174 K.2014/16933

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, iş sözleşmesinin sendikal sebeple davalı işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren iş sözleşmesinin işçinin yetersiz performansı nedeniyle geçerli sebeple feshedildiğini, sendikal sebeple feshedilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının iş sözleşmesinin sendikal sebeple feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilerek boşta geçen süre ve işe başlatmama tazminatı

Temyiz:

Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Davacının iş sözleşmesinin sendikal sebeple feshedilip feshedilmediği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 2. fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Diğer taraftan dava tarihinde yürürlükte bulunan 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. maddesinin 6. fıkrası ve 7. fıkrasına göre iş güvencesi hükümlerinden yararlanan işçinin iş sözleşmesinin sendikal sebeplerle feshedildiği noktasında ispat yükü işçide olup sendikal sebeple feshin sabit olduğu hallerde mahkemece belirlenecek iş güvencesi tazminatı işçinin bir yıllık ücretinden az olamaz.

Somut olayda, davacı iş sözleşmesinin sendikal sebeple feshedildiğini iddia ederken davalı performansı düşüklüğü sebebiyle iş sözleşmesinin geçerli sebeple feshedildiğini savunmaktadır. Bununla birlikte davalı tarafından performans düşüklüğü sebebiyle fesih ileri sürülürken, davacının savunmasının alınmadığı ve performans ölçümünün objektif kriterlerinin neler olduğunun, davacının performansının düşük olduğunun ve verilen uygun süre içinde de performansının yükseltilemediğinin ispat edilemediği ve bu itibarla geçerli sebebinin ispatlanamadığı anlaşılmaktadır.

Feshin geçerli sebebe dayanmadığının tespit edilmesinden sonra davacının sendikal fesih iddiasının yerinde olup, olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Mahkemece davacının iş sözleşmesinin sendikal sebeple feshedildiği kabul edilmiş ise de, dosya kapsamında bulunan şahit beyanı ile sendikal özgürlüklerin ihlali ile ilgili yapılan savcılık soruşturması ile başka bir mahkemeden alınan emsal bilirkişi raporu ve üyelik istifa bildirimleri dışında delil bulunmamaktadır. Bu sebeple dosya kapsamı hüküm kurmaya elverişli değildir.

Oysa davacı vekili sendikanın 551 işçiden 191 tanesini üye kaydettiğini ve işletme çoğunluğu için 220 üye sayısına ulaşması gerektiğini, 26 işçinin sendika üyeliği sebebiyle çıkarıldığını Nisan-Mayıs ayında sendikadan istifa eden 17 kişi olduğunu ve bunların çalışmaya devam ettiklerini beyan ederken davalı vekili ise, fesihten önceki ve sonraki üçer aylık dönemlerde 88 işçi alınıp 107 işçi çıkarıldığını, işletmede toplam 559 kişi çalıştığını ifade etmiştir.

Mahkemece fesihten önceki altı ay ve sonraki altı ay içinde işe alınan, işten çıkarılan işçiler olup olmadığı, bu şekilde kaç kişinin işten çıkarılıp işe alındığı, bunlar arasında sendika üyesi, T.-K. İş Sendikası üyesi olup olmadığı, varsa sayıları, üyelikten istifa edip çalışmaya devam eden ya da üyelikten istifa edip yeninden işe alınan işçi olup olmadığı, sendikanın davalı işletmesinde örgütlenmeye başladığı tarihten itibaren geçen süreç içindeki üye sayısındaki değişimin ne olduğu hususlarının açıklığa kavuşturularak dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte konunun değerlendirilip feshin sendikal sebebe dayanıp dayanmadığının belirlenmesi gerekirken yetersiz dosya kapsamına dayanılarak eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalıdır.

Son olarak mahkemece ulaşılan sonuca göre de, boşta geçen süre ücretine hak kazanılması için süresi içinde işverene işe başlatılmak için başvurulması gerektiğinin göz ardı edilmesi de isabetsizdir.