Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/21166 K.2015/34184

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı Sağlık Bakanlığı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı asıl işveren bakanlığa ait işyerinde altişverenlerin işçisi olarak 2008-06.05.2011 tarihleri arasında temizlik işlerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin askerlik sebebiyle sona erdiğini, askerlik dönüşü süresi içinde davalılara işe başlamak üzere müracaat ettiğini, işverenlerce işe alınmadığını, tazminat ve alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ve işe başlatmama tazminatının faizleriyle birlikte davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalı bakanlık vekili, zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunarak, davanın süresinde açılmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya içeriği ve bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, süresi içinde davalı bakanlık temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Taraflar arasında davacının 4857 sayılı Kanun'un 31. maddesi kapsamında işe başlatmama tazminatına hak kazanıp kazanmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 31. maddesinde, “Muvazzaf askerlik ödevi dışında manevra veya herhangi bir sebeple silah altına alınan veyahut herhangi bir kanundan doğan çalışma ödevi yüzünden işinden ayrılan işçinin iş sözleşmesi işinden ayrıldığı günden başlayarak iki ay sonra işverence feshedilmiş sayılır. İşçinin bu haktan faydalanabilmesi için o işte en az bir yıl çalışmış olması şarttır. Bir yıldan çok çalışmaya karşılık her fazla yıl için, ayrıca iki gün eklenir.

Şu kadar ki bu sürenin tamamı doksan günü geçemez. İş sözleşmesinin feshedilmiş sayılabilmesi için beklenilmesi gereken süre içinde işçinin ücreti işlemez. Ancak özel kanunların bu husustaki hükümleri saklıdır. Bu süre içinde iş sözleşmesinin Kanundan doğan başka bir sebebe dayanılarak işveren veya işçi tarafından feshedildiği öteki tarafa bildirilmiş olsa bile, fesih için Kanunun gösterdiği süre bu sürenin bitiminden sonra işlemeye başlar.

Ancak iş sözleşmesi belirli süreli olarak yapılmış ve sözleşme yukarıda yazılı süre içinde kendiliğinden sona eriyorsa bu madde hükümleri uygulanmaz. Herhangi bir askeri ve kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan işçiler bu ödevin sona ermesinden başlayarak iki ay içinde işe girmek istedikleri takdirde işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır.

Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye üç aylık ücret tutarında tazminat öder.” hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacının askerlik süresinin bitiminden sonra işverene başvuru yaparak işe başlama talebinde bulunup bulunmadığı, bulunmuş ise başvurunun kanuni süresi içinde yapılıp yapılmadığı, işverenin işten ayrılma tarihindeki şartlarda davacıyı işe başlatma imkanı olup olmadığı hususları araştırılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.