Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/21672 K.2014/25430

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, iş sözleşmesinin sendikal nedenle davalı işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren iş sözleşmesinin işçinin zorunlu organizasyon değişikliği sebebiyle geçerli sebeple feshedildiğini, sendikal sebeple feshedilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanmadığı ancak sendikal sebeple de olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilerek boşta geçen süre ve işe başlatmama tazminatı belirlenmiştir.

Temyiz:

Hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Davacının iş sözleşmesinin sendikal sebeple feshedilip feshedilmediği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 2. fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Diğer taraftan 6356 sayılı Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesinin 6. fıkrasına göre, “İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.”

Dosya içeriğine göre, Türk Metal-İş Sendikası tarafından 18.07.2012 tarihinde davalı işyerinde yetki tespit başvurusunda bulunulduğu, 13.11.2012 tarihli yetki tespit yazısına göre 130 işçiden 66 tanesini üye kaydeden sendikanın yetki aldığının tespit edildiği, bu tespite karşı işverenin dava açtığı ve Dairemizce mahkeme tarafından verilen yetkisizlik kararının bozulduğu, davanın halen derdest olduğu görülmektedir.

Bu süreç içinde 2012 yılında çıkarılan bir kısım işçinin sendikal sebeple iş sözleşmelerinin feshedildiğinin tespit edildiği ve işe iade kararlarının Dairemizce onandığı da anlaşılmaktadır. Davacının iş sözleşmesinin feshi tarihi bu işçilerin iş sözleşmesinin feshi tarihinden sonradır.

Diğer taraftan somut olayda; davacı iş sözleşmesinin sendikal sebeple feshedildiğini iddia ederken davalı organizasyon değişikliği sebebiyle iş sözleşmesinin geçerli sebeple feshedildiğini savunmaktadır. Bununla birlikte davalı tarafından ileri sürülen geçerli sebebin ispatlanamadığı ve davalının bu noktada kararı temyiz etmediği anlaşılmaktadır.

Feshin geçerli sebebe dayanmadığının tespit edilmesinden sonra davacının sendikal fesih iddiasının yerinde olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Mahkemece yapılan feshin sendikal sebebe dayanmadığına karar verilmiş ise de, sendikal sebeple fesih görünürdeki fesih nedeni arkasına gizlenen bir saike dayanmakta olup, bu saikin ortaya çıkarılması noktasında Yargıtay tarafından belirli kriterler belirlenmiştir.

Bu itibarla mahkemece fesihten önceki altı ay ve sonraki altı ay içinde işe alınan, işten çıkarılan işçiler olup olmadığı, bu şekilde kaç kişinin işten çıkarılıp işe alındığı, bunlar arasında sendika üyesi, Türk Metal-İş Sendikası üyesi olup olmadığı, varsa sayıları, üyelikten istifa edip çalışmaya devam eden ya da üyelikten istifa edip yeniden işe alınan işçi olup olmadığı,

sendikanın davalı işyerinde örgütlenmeye başladığı tarihten itibaren geçen süreç içindeki üye sayısındaki değişimin ne olduğu hususlarının açıklığa kavuşturularak olayların kronolojik gelişimi de göz önüne alınıp dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte konunun değerlendirilip feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığının belirlenmesi gerekirken yetersiz dosya kapsamına dayanılarak eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalıdır.