Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/26625 K.2016/10044

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının,... Belediyesinde çalışmaktayken 5747 Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılması Hakkında Kanun'un (Ek 2) geçici 2. maddesi hükmü gereği kapatılan Belediyelerde çalışan işçilerin bir kısmının... Bakanlığına devredilmesiyle beraber Ağustos 2010 tarihinde ...

Müdürlüğüne devredildiğini, davacının davalı Bakanlığa devredilmeden önce üyesi olduğu ... arasında yürürlükte olan 01.01.2009 - 31.12.2010 tarihli toplu iş sözleşmesine tabi olduğunu, bu sebeple devirden sonra davalı Bakanlıkça davacıya söz konusu toplu iş sözleşmesinde yer alan... ve... hakların uygulunmaya devam ettiğini, ancak bahse konu toplu iş sözleşmesinin yürürlük süresinin 31.12.2010 tarihinde sona erdiğini, davacının devirle beraber çalıştığı iş kolunun da değiştiğini ve bu sebeple devredildiği Bakanlığın faaliyet alanı olan ve İşkolları Yönetmeliğinin 10 sıra numarasında yer alan ". ve ..." işkoluna geçtiğini,

söz konusu işkolunda kurulu olan... Sendikasına üye olduğunu,... Sendikasının uzun süren yetki ihtilafından sonra davalı bakanlıkla sendika arasında 29.03.2013 tarihinde 01.07.2012-30.06.2015 yürürlük tarihli 1.dönem İşletme toplu iş sözleşmesinin bağıtlandığını, 5747 Sayılı Kanun ile ...

Bakanlığına devredilmiş olan davacının tabi olduğu toplu iş sözleşmesinin yürürlüğünün bittiği 31.12.2010 tarihinden itibaren 31.12.2012 tarihine kadar "2011 Yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçevesi Anlaşma Protokolü"nün ücret zamlarının uygulanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının bahse konu protokol hükümlerinden yararlanmasının hukuken mümkün olmadığını, talebin reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının tabi olduğu toplu iş sözleşmesinin yürürlüğünün bittiği 31.12.2010 tarihinden itibaren tabii olduğu yeni toplu iş sözleşmesinin yürürlük tarihi olan 01.07.2012 tarihine kadar 2011 yılı Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolünün ücret zamlarının davacıya uygulanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 106. maddesinde tespit davası yoluyla mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesinin talep edilebileceği, tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunması gerektiği ve maddi vakıaların, tek başına tespit davasının konusunu oluşturamayacağı hususları düzenlenmiştir.

Tespit davasında, sadece tespit hükmü verilebilir. Tespit davasında verilen karar ile hukuki ilişkinin varlığı veya yokluğu kesin olarak tespit edilir.

Bir tespit davasının kabule şayan olabilmesi için, kanunla belirtilen istisnalar dışında bu davanın konusunu oluşturan hukuki ilişkinin var olup olmadığının mahkemece hemen tespit edilmesinde davacının güncel bir hukuki yararının bulunması gerekir.

Davacının hukuki ilişkinin derhal tespitinde hukuki yararının varlığı için öncelikle davacının bir hakkı veya hukuki durumu güncel halihazır ve ciddi bir tehditle karşı karşıya olması gerekir. Bu tehdit çoğunlukla davalının davranışları ile ortaya çıkar. Bu tehdidin davacı için bir tehlike oluşturabilmesi, bu tehdit sebebiyle, davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olmasına ve bu hususun davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunmasına bağlıdır.

Dava açılmasında hukuki yarar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. bir dava şartı olarak düzenlenmiştir.

Tespit davasına konu edilen alacaklar bakımından tespit talep edilebilmesi için, davacının tespit hükmü kurulmasını talep etmesinde güncel ve korunması gereken hukuki yararının bulunması gerekmektedir.

Somut olayda, davacının talebinin eda davasına konu edilebileceği, eda davası açılmadan sadece tespit istenmesinde güncel ve hukuki bir yararın bulunmadığı anlaşılmakla davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: