Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/28072 K.2016/846

Mahkeme, asıl davayı kabul etmiş, karşı davayı ise reddetmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı-karşı davalı vekili; müvekkilinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini, belirterek kıdem tazminatı ile davacıya ödenmediğini iddia ettiği hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ve fazla çalışma ücret alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı-karşı davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin işe devamsızlık yapması üzerine haklı nedenle feshedildiğini, fazla çalışmasının bulunmayıp hafta tatili , ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiş, karşı dava ile fesih tarihi itibariyle davacının zimmetinde kalan iş avansının iadesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak asıl davanın kısmen kabulüne; birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin hafta tatili çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 46. maddesinde, işçinin tatil gününden önce aynı Kanun'un 63. maddesine göre belirlenmiş olan iş günlerinde çalışmış olması koşuluyla, yedi günlük zaman dilimi içinde yirmidört saat dinlenme hakkının bulunduğu belirtilmiş, işçinin hafta tatili gününde çalışma karşılığı olmaksızın bir günlük ücrete hak kazanacağı da 46. maddenin ikinci fıkrasında hüküm altına alınmıştır. Hafta tatili gününde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda, davacının ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/75 talimat sayılı dosyası kapsamında tanık sıfatı ile verdiği ifadesinde, Pazar günlerinin davalı şirkette tatil günü olduğunu beyan ettiği görülmektedir. Bu beyan karşısında davacının hafta tatili gününde çalıştığını ispatlayamadığı anlaşılmakla, hafta tatili çalışma alacağı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

3-Taraflar arasında ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı def'i nedeniyle zamanaşımına uğrayan alacak kesiminin bulunup bulunmadığı yönünden uyuşmazlık bulunmaktadır.

Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu incelemesi mümkün değildir.

Zamanaşımı, bir maddi hukuk kurumu değildir. Diğer bir anlatımla zamanaşımı, bir borcu doğuran, değiştiren ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, salt doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bu bakımdan zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır. Bunun sonucu olarak da, yargılamayı yapan hakim tarafından yürüttüğü görevinin bir gereği olarak kendiliğinden göz önünde tutulamaz.

Borçlunun böyle bir olgunun var olduğunu, yasada öngörülen süre ve usul içinde ileri sürmesi zorunludur. Demek oluyor ki zamanaşımı, borcun doğumu ile ilgili olmayıp, istenmesini önleyen bir savunma olgusudur. Şu durumda zamanaşımı, savunması ileri sürülmedikçe, istemin konusu olan hakkın var olduğu ve kabulüne karar verilmesinde hukuksal ve yasal bir engel bulunmamaktadır.

Somut olayda, davalı vekilinin süresi içinde ıslaha karşı zamanaşımı def’i ileri sürmesi söz konusudur. Ancak söz konusu def'inin mahkemece, davanın belirsiz alacak davası olduğu nitelendirilmesi ile dikkate alınmadığı görülmektedir. Dava dilekçesi göz önüne alındığında, açılan davanın kısmi dava niteliğinde olduğu açıktır. Buna göre, ıslah tarihi itibariyle talep konusu alacakların zamanaşımına uğrayan kısımları belirlenerek sonucuna göre zamanaşımına uğramayan alacak miktarları yönünden karar verilmesi gerekmektedir. Davalı tarafın süresinde ileri sürdüğü ıslaha karşı zamanaşımı def'i dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Sonuç: