Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/31959 K.2014/33539

Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, iş sözleşmesinin geçerli sebebe dayanılmaksızın feshedildiğini belirterek, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, ekonomik olumsuzlukları sebebiyle işyerindeki matbaa bölümünün kapatılması ve işçinin başka bir yerde görevlendirilmesi mümkün olmadığından iş sözleşmesinin geçerli sebeple feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan fesih edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, kanuni dayanak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler, sürüm ve satış imkanlarının azalması, talep ve sipariş azalınası, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, hammadde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini imkansız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışına şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma imkanlarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakınası gerekir.

4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 2. fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Dosya içeriğinden davacının matbaa bölüm işçisi olduğu ve işveren tarafından yapılan yazılı fesih bildiriminde; matbaada basımı yapılan evrak Vakıfbank T.A.O.'na pazarlayan şirketin faaliyet gelirleri açısından incelendiğinde 2010 yılından bu yana sürekli bir şekilde zarar ettiği, son olarak da Vakıfbank T.A.O.'nın mal alımına son vermesi sebebiyle de matbaa tesisinin ticari faaliyetlerinin nerdeyse durma noktasına geldiği,

bu tesisin ilerleyen zaman içerisinde iş hacmi, işletme giderleri ve maliyetler gözönüne alındığında aynı şekilde zarar etmeye devam edeceği, izah edilen bu sebeplerle Şirket Yönetim Kurulunun 31.5.2013 tarihinde aldığı karar ile mevcut cirolar ve karlılık rasyolarına göre Şirketin faaliyet konusunun, imalat sektöründeki faaliyetlerinden ise vazgeçilmesine ve matbaa tesisinin 30.09.2013 tarihi itibari ile kapatılmasına,

matbaa tesisinde çalışan yirmisekiz personelin faaliyet konuları ve personel yükü gözönüne alındığında personel açığı bulunmayışından ve aynca burada çalışan personellerin nitelikleri ile yaptıkları iş nazara alındığında şirket bünyesinde başka birimlerde de istihdam edilme imkanı bulunmadığından, ilgili kanunlar uyarınca ve tüm kanuni hakları ödenmek suretiyle toplu olarak işten çıkanlmalarına karar verilerek iş sözleşmesi feshedilmiştir.

Somut olayda matbaa tesisinin kapandığı ve işçilerin matbaa işçisi oldukları konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Mahkemece, işyeri belgleri üzerinde inceleme yapılmadan V.. T.A.O.'na ait rapor üzerinden yanılgılı değerlendirme ile hazırlanan bilirkişi rapora göre karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Aynı mahiyette olan ve Dairemizce temyiz incelemesi yapılan dava konusundaki işçinin kapatılan aynı matbaa tesisinde şoför olduğu ve işyerine aynı nitelikli yeni işçi alımı olmadığı işverenin zarar ettiğinin tespit edildiği bilirkişi raporuna dikkate alınarak davanın reddine dair verilen karar Dairemizce onanmıştır (22. HD 2014- 2472 Esas ) Kesinleşen bu dosya içeriğine göre matbaa tesisinin zarar ettiği ve işletmesel kararla bu sebeple kaptıldığı kabul edilmiştir.

Ancak fesih bildiriminde işverenin artık imalat işini bıraktığı kurumlara personel temini ve destek hizmeti verilmesi üzerinde yoğunlaşmasına karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda fesihten kısa süre önce veya sonra yeni işçi alımı olup olmadığı, varsa alınan işçilerin yapacakları işlerin davacının niteliklerine uygun olup olmadığı veya kısa bir eğitimle bu işleri yapıp yapamayacağı konusunda alınacak bilirkişi raporu ile tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırına ile sonuca gidilmesi bozmayı gerektirmiştir