Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/33726 K.2016/4880

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalıya ait işyerinde mağaza müdürü olarak çalışmaya başladığını, 03.11.2010 tarihinde davacının iş akdinin haklı sebeple feshedildiğinin bildirildiğini, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, bakiye ücret alacağı, prim Alacağı, fazla mesai ücreti, dini ve milli bayram ücreti, genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti alacağının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu dikkate alınarak davacının alacaklarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar taraflarca süresinde temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalının takas def'inin dikkate alınıp alınamayacağı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Takastan bahsedilmek için, her şeyden önce iki ayrı kimsenin karşılıklı olarak birbirlerinden alacaklı olmaları gerekir. Henüz doğmamış veya takas anında sona ermiş alacaklar takas edilemez.

Takas, karşılık dava olarak ileri sürülebileceği gibi, def'i olarak da ileri sürülebilir. Takasın def'i olarak ileri sürüldüğü davada, takas ve mahsup sonucu kalan ve hüküm altına alınan miktar üzerinden yargılama harcı alınacak, takas ve mahsup def'i sebebi ile reddedilen miktar üzerinden ileri süren yararına vekâlet ücreti ve yargılama giderine karar verilecektir.

Takas borcu sona erdiren sebeplerden biridir. Henüz doğmamış veya takas anında sona ermiş alacaklar takas edilemez. Takas edilecek alacaklar aynı nitelikte, aynı türden olmalıdır. Borçlar doğdukları anda aynı türden olabileceği gibi, sonradan da aynı türden olabilirler. Ancak takas hakkının kullanıldığı anda, mutlaka aynı türden olmaları zorunludur. Takası için gerekli olan bir diğer şart da alacağın muaccel olmasıdır.

Alacaklı tarafından zaman itibarıyla ifası istenebilir bir borç olması gerekir. Takas edilecek alacağın muaccel olması, buna karşılık asıl alacağın (karşı taraf asıl alacağının) sadece ifa edilebilir bulunması yeterlidir. Takas hakkını ileri sürenin alacağı, dava edilebilir bir alacak olmalıdır. Takası ileri süren tarafın alacağının tartışmalı olması, takas ileri sürülmesine engel değildir.

Alacağı tartışmasız olan taraf bu takasa itiraz edebilir ve kendi alacağını dava edebilir. Takası ileri süren tarafın bunun için dayandığı alacak, talep ve dava edilebilir bir alacak olması gerekir. Bunu istisnası zaman aşımına uğramış borçlarda görülür. Zaman aşımına uğramış borç talep ve dava edilebilir olamamasına karşın, alacaklı buna takas için dayanabilir.

Somut olayda; dosya içerisine davalı tarafça 25.05.2009 tarihli maas avans porotokolu sunulduğu buna gore davacıya ileride dogacak maaşından kesilmek sureti ile 13.234,00 TL ödendiği, bunun ise toplamda 31 taksit halinde davacının maaşından kesileceğinin taraflarca kabul edildiği, davalı tarafça cevap dilekçesinde Ekim-Kasım ücretlerinin davacın avans borcuna takas mahsup edildiğinin beyan edilmiştir.

Ayni zamanda davalı tarafça 25.05.2009 günlü maaş avans protokolü ile ödenen 13.234,00 TL için icra takibi yapıldığı, davacının itiraz ettiği, itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasının Ankara 5. İş Mahkemesine 2011/1047 esas sayılı dosyasında yargılamasının devam ettiği, anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda söz konusu protokol nazara alınarak ücret alacağı bulunmadığı belirtilmiş ve mahkemece ücret alacağı reddedilmiş ise de başka bir yargılamaya konu edilmiş alacağın iş bu dosyada ücret alacağından mahsup edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Yıllık izin alacağı bulunup bulunmadığı uyuşmazlık konusudur. Davacıya ait son ücret bordrosunda yıllık izin ücreti başlığı altında tahakkuk bulunduğu görülmekle, 03.11.2010 tarihinden sonrasına ilişkin banka kayıtları celp edilmeli sonucuna göre karar verilmelidir.