Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/34846 K.2015/1232

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı ... davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, asıl işveren olan ... Genel Müdürlüğüne ait iş yerinde alt işveren diğer davalı şirkete bağlı olarak çalıştığını iş sözleşmesinin işverence haksız feshedildiğini, fazla çalışma ücret alacaklarının ödenmediğini, hak kazandığı yıllık izinlerinin kullandırılmadığını ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili, müvekkili tarafından ... Posta Dağıtım işinin diğer davalı şirkete ihale edildiğini, işçilik alacaklarından yüklenici firmanın sorumlu olması sebebi ile müvekkili aleyhine açılan davanın husumet yokluğu sebebi ile reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... vekili, davacının önceki alt işverenlere bağlı gerçekleşen çalışma sürelerine ilişkin işçilik alacaklardan müvekkilin sorumlu tutulamayacağını, davacının iş sözleşmesinin feshedilmediğini ve fiilen çalışmaya devam ettiğini, iş yerinde fazla mesai yapılmadığını, hak kazandığı yıllık izinlerinin kullandırıldığını ve taleplerin zamanaşımına uğradığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir .

Bozma ilamı

Mahkemece, yapılan ilk yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın süresi içerisinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 14.05.2013 tarihli 2013/9559 esas, 2013/10793 karar sayılı ilamı ile ". ..

1) dava ve ıslah dilekçesinde müştereken ve müteselsilen tahsil talebinde bulunulmaması nedeni ile kabul edilen işçilik alacakları yönünden davalılardan tahsiline yönelik karar tesis edilmesi hatalı olduğu, mahkemece, genel olarak haftada kaç gün saat 16.00'dan sonra çalışma yapıldığına ilişkin tanıkların ayrıntılı beyanları tespit edilmeksizin, davacının haftada altı gün 08.30-19.00 saatleri arasında çalıştığı kabul edilerek haftalık oniki saatlik fazla çalışma süresi üzerinden karar verilmesi isabetsiz bulunduğu ve ıslahtan sonra yapılan zaman aşımı savunması değerlendirilmeden sonuca gidilmeyeceği ... " gerekçesi ile hüküm bozulmuştur .

Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir Temyiz: Kararı davalı ... davacı taraflar temyiz etmiştir. Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların tüm, davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşup oluşmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Bilindiği üzere. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda "usuli kazanılmış hak" kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir.

Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir. Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir.

Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır.

Somut uyuşmazlıkta, bozma ilamı öncesinde alınan tanık beyanları ile davacının haftada altı gün çalıştığı sabittir. Öte yandan, yukarıda tarih ve numarası verilen bozma ilamı öncesinde mahkemece ilk yapılan yargılama sonucunda, davacının haftada altı gün çalıştığı kabul edilerek hak kazandığı fazla çalışma ücret alacakları belirlenmiştir.

Bozma ilamından önce verilen yapılan yargılama sırasında davalı tarafça davacının haftada beş gün çalıştığı ileri sürülmemiş, mahkeme bozma ilamı öncesinde verilen karar da davalı tarafından bu hususta temyiz edilmemiş olup, bu hususta davacı lehine usuli kazanılmış hak doğmuştur. Bu durumda, bozmadan sonra yapılan yargılama sonucunda, davacının fazla çalışma süresinin haftada beş gün çalıştığı kabul edilerek belirlenmesi usuli kazanılmış hak ilkesine aykırı ve isabetsizdir.