Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/5647 K.2015/17134

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işyerinde 08.02.1995-23.09.2005 tarihleri arasında çalıştığını, 2005 yılı prim alacağının ödenmediğini belirterek prim alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında ödenen primin miktarı yönünden uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır. Kanunda ücretin ekleri düzenlenmemiş olsa da, 5754 sayılı Kanun'la değişik 32. madde ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü ödemelerin banka hesabına yatırılması öngörülmüş olmakla ücretin eki niteliğindeki ödemelerin bir kısmı İş Kanununda ifadesini bulmuştur.

İşçinin mal veya hizmet üretiminde daha istekli hale gelmesi ve başarısının artması için işverence ödül niteliğinde verilen ek ödeme prim olarak adlandırılabilir. Prim ödemesinde amaç, işçinin daha verimli bir şekilde çalışmaya özendirilmesidir.

İşçinin prime hak kazanması için işyerinde prim ödemesini gerektiren dönemin sonuna kadar çalışmamış olması gerekmez. İşyerinde çalışılan süreyle sınırlı olmak üzere işçinin prim talep hakkı vardır.

Dosya kapsamına göre davalı işyerinde prim uygulamasının olduğu, davacıya her yıl değişen miktarlarda prim ödendiği anlaşılmaktadır. Ancak ödenmesi gereken prim miktarı yönünden alanında uzman bilirkişi vasıtasıyla işyeri kayıtları üzerinde inceleme yapılarak sonuca gidilmesi gerekmektedir. Şayet bilirkişi vasıtasıyla işyeri kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu davacının hak kazandığı prim miktarının tespiti mümkün olmadığı takdirde ise davacıya önceki yıllarda ödenen prim miktarlarının ortalaması alınarak davacının hak kazandığı prim alacağının tespiti gerekir. Eksik inceleme ile prim alacağının hüküm altına alınması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

3-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 25. ve 26. maddeleri uyarınca hakim, hâkim, dava veya cevap dilekçesinde bildirilen vakıalarla bağlı olup, tarafların bildirmediği vakıaları kendiliğinden inceleyemez ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz. Tarafların talep sonuçları ile bağlıdır, ondan fazlasına veya başka şeye karar veremez.

Davacı taraf dava dilekçesinde prim alacağının brüt miktarı belirtilerek talepte bulunmuştur. 6100 sayılı Kanun'un 25. ve 26. maddelerine aykırı olarak hükme esas alınan bilirkişi raporunda yazılı prim alacağının brüt miktarı yerine net miktarının hüküm altına alınması hatalıdır.

Sonuç: