Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/762 K.2014/1368

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı şirketin Eskişehir Bölgesinde 07.12.2010-31.07.2012 tarihleri arasında çalıştığını, çalıştığı pozisyonun kapatılacağı gerekçesiyle iş sözleşmesinin feshedildiğini, yapılan feshin geçerli nedene dayanmadığını ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili, Eskişehir Bölgesi'nde yürütülen sınırlı faaliyetler için bir dönem personel istihdam edilmesinin uygun olacağına karar verilmiş ise de, fesihten bir süre önce yapılan mali değerlendirmede, davacıya ödenen ücretler ve işin yürütülmesi için kendisine tahsis edilen araç gereçlerin maliyetleri gözönüne alındığında, Eskişehir Bölgesi'nde bir çalışan istihdam edilmesini gerektirecek boyutta bir iş potansiyelinin olmadığının tespit edildiğini ve bu nedenle gerçekleştirilen feshin geçerli sebebe dayandığını savunmuştur.

Mahkemece, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin davalı işverence geçerli nedene dayalı feshedildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler, sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, hammadde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi - feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

Somut olayda, davalı işveren Eskişehir Bölgesindeki faaliyetlerin sınırlı olması nedeni ile bu bölgeden elde edilen gelirin, davacının istihdamı için ödenen ücret ve diğer maliyetleri karşılamadığını, iş sözleşmesinin Eskişehir Bölgesi satış - iş geliştirme yöneticiliğinin kapatılması nedeni ile geçerli sebebe dayalı feshedildiğini savunmaktadır.

Davacı, Eskişehir Bölgesindeki satış-iş geliştirme yöneticiliği pozisyonunun kapatılmadığını, kendisinin iş sözleşmesinin feshedilmesinden sonra aynı göreve Bursa Bölgesinde çalışan bir başka işçinin getirildiğini ileri sürmektedir

Bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucunda, davacının istihdam edilmesi için gereken maliyetin şirketin bu bölgeden elde ettiği geliri karşılamadığı, işverenin Eskişehir Bölgesinde ki faaliyetini sonlandırmadığı, bu bölgedeki faaliyetin fesihten 5 ay önce Bursa Bölgesinde çalışmak üzere işe alınan bir başka personel tarafından yürütüldüğü belirlenmiştir.

Ancak, davalı şirketin diğer illerdeki faaliyet durumu, çalışan işçi sayısı, davacının işverene ait diğer illerdeki işyerlerinde çalıştırılabileceği görevine eş değer bir pozisyonunun bulunup bulunmadığı, bu bölgelere yeni işçi alınıp alınmadığı araştırılmamıştır. Feshin son çare olması ilkesinin açıklığa kavuşturulması bakımından bu hususlarda inceleme yapılmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir: Eksik incelemeye dayalı karar verilmesi isabetsizdir.