Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/10912 K.2015/16193

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin alt işveren ...A.Ş. nezdinde, asıl işveren ...A.Ş. yanında çalıştığını, 07.08.2007 tarihinde davalı sendikaya üye olduğunu, ...A.Ş. işletmesinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiğine yargı kararı ile karar verildiğini, ancak verilen kararda toplu iş sözleşmesindeki alacak kalemlerinden üyeliğinin işverene bildirildiği tarih olan 19.02.2008 tarihinden itibaren yararlanabileceğinin belirtildiğini, müvekkilinin üyeliğinin sendikaca işverene geç bildirildiğini ve bu suretle maddi zarara uğradığını ileri sürerek, üyelik tarihi ile bildirim tarihi arasında toplu iş sözleşmesi gereğince alması gereken ancak alamadığı maddi zararının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı sendika vekili, davacının hiçbir tarihte ...A.Ş. işçisi olmadığını, dolayısıyla davacının üye olduğu tarihten üyeliğinin bildirildiği tarihe kadar sendika ile ...A.Ş. arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmesinden yararlanabileceğini iddia etmenin mümkün olmadığını, öte yandan işçi sendikalarının, sendikal politikaları gereğince üyelik fişlerini hangi tarihte göndereceklerine kendilerinin karar vereceğini ve zamanaşımı definde bulunduklarını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacı ile davalı sendika arasındaki ilişkinin vekalet ilişkisi olduğu, davacının üyeliğinin üyelikten itibaren bir aylık makul sürede bildirilmesi gerektiği ve bu tarih ile dava tarihi arasında beş yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle zamanaşımı sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:

Dava, sendika üyeliğinin işverene geç bildirilmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Davacı ile davalı sendika arasındaki ilişki vekalet ilişkisi değil, sendika üyelik ilişkisidir.

Uyuşmazlığın kaynağı maddi olay tarihinde yürürlükte bulunan mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 2. maddesinde tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanan sendikaların amacı, yine aynı maddede, üyelerinin ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak olarak ifade edilmiştir.

Mülga 2821 sayılı Kanun'un 22. maddesinin üçüncü fıkrasında da, sendika üyeliğinin, üye kayıt fişinin sendikaya verilmesi ve sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile kazanılacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise üyeliği kesinleşen işçinin üye kayıt fişinin birer nüshasının sendikaca onbeş gün içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ve işçinin çalıştığı işyerinin bağlı bulunduğu Bölge Müdürlüğüne gönderilmesi zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Öte yandan, mülga 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu'nun 9. maddesinin ilk fıkrasına göre “Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanırlar.” Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre de “Toplu iş sözleşmesinin imzalanması tarihinde taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanlar ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanırlar.”

Dosya içeriğinden, davacının 14.11.2007 tarihine kadar ...A.Ş.'de çalıştığı ve 15.11.2007 tarihinden sonra ise ...A.Ş.'de çalıştığı, davacının 07.08.2007 tarihinde davalı sendika üyeliği sıfatını kazandığı, davalı sendika tarafından 19.02.2008 tarihinde davacının sendika üyeliğinin dava dışı ...A.Ş.'ye bildirildiği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, davacının açtığı alacak davasında, muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle davacının ...A.Ş. işletmesinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinden, üyeliğinin işverene bildirildiği tarih olan 19.02.2008 tarihinden itibaren yararlanması gerektiğinin tespiti ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fark alacaklarının tahsiline karar verilmiş ve karar 9. Hukuk Dairesi tarafından onanmıştır.

Bu maddi ve hukuki olgular ışığında, davacının yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilen ve bu dava ile de yararlanamaması sebebiyle maddi zararının meydana geldiği iddia edilen toplu iş sözleşmeleri ...A.Ş. ile davalı ... Sendikası arasında bağıtlanmıştır. Davacı ise, sendika üyeliğini kazandığı tarihte toplu iş sözleşmesinin tarafı konumunda bulunmayan işveren yanında çalışmaktadır. Ayrıca, davacının sendika üyeliğini kazandığı tarihte, çalıştığı işveren ile ...A.Ş. arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna dair kesinleşmiş mahkeme kararı da bulunmamaktadır.

Öte yandan, davacı tarafından da, aynı dönemde muvazaa iddiasında bulunulduğuna veya bu hususta dava açmak için sendikaya verilmiş bir yetki bulunduğuna dair dosya kapsamına bir delil de sunulmamıştır.