Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/11084 K.2015/15115

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, 30.03.2014 tarihinde yerel seçimlerin yapıldığını, belediyenin önceki başkanının seçimlerin yapılmasından hemen önce 28.03.2014 tarihinde mesai bitimine yakın kamu etiğine aykırı bir biçimde sendika yönetimi menfaati düşünülerek davalı sendika ile hukuka aykırı bir biçimde toplu iş sözleşmesi imzaladığını,

hemen yerel seçim öncesinde yapılan bu sözleşmenin etik olmadığı gibi seçim sonucunda iş başına gelecek yeni belediye yönetimini zor durumda bırakacak ve seçmenlerinin oy verdiği belediyecilik anlayışını toplu sözleşme düzeninde de uygulamasını engelleyecek bir biçimde haksız ve hukuka aykırı bir tasarruf niteliğinde olduğunu, yapılan bu haksız ve hukuka aykırı tasarruf ile belediye yönetiminin üç yıllık toplu iş sözleşmesi ile karşı karşıya kaldığını, belediye seçimlerinin beş yıllığına yapıldığını, yapılan bu haksız tasarruf ile iş başına gelen yeni yönetimin görev süresinin yarısından fazlasına ilişkin bir tasarruf söz konusu olduğunu,

hukuka ve kamu idaresi etik anlayışına uymayan, kamu kaynaklarının kamu yararına uygun olmayan bir biçimde kullanılmasına yol açan üç yıl süreli toplu iş sözleşmesinin seçim gününün hemen öncesinde ve yeni yönetimin görev süresinin yarısından çoğuna müdahale niteliğinde olduğundan söz konusu toplu iş sözleşmesinin iptali için dava açma zaruretinin doğduğunu,

davalı sendika ile bir önceki toplu iş sözleşmesinin bir yıllığına yapılmışken yerel seçimlerin hemen öncesinde üç yıllık bir sözleşmenin yapılmış olmasının gelecek yeni yönetimin yetkisini kısıtlayan bir saldırı olduğunu ileri sürerek müvekkili ile davalı arasında imzalanan 28.03.2014 tarihli toplu iş sözleşmesinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğunu, davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının iptal davası açabilmesi için hata, hile, tehdit ve gabin gibi durumların gerçekleşmesi gerektiğini, toplu iş sözleşmesi özerkliğinin hem Anayasa hem de Sendikalar Kanunu'nda yer aldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dava, toplu iş sözleşmesinin iptali istemine ilişkindir.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 79. maddesine göre “Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar iş davalarına bakmakla görevli ve yetkili mahkemelerde görülür. Ancak yedinci ila on birinci bölümlerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar için, görevli makamın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.”

6356 sayılı Kanun'un 2/1-c maddesinde görevli makam “İşyeri toplu iş sözleşmesi için işyerinin, işletme toplu iş sözleşmesi için işletme merkezinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünü, aynı Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün yetki alanına giren işyerleri için yapılacak grup toplu iş sözleşmelerinde bu işyerlerinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünü, birden fazla Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün yetki alanına giren işyerlerini kapsayacak grup toplu iş sözleşmesi için ise Bakanlığı...ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır.

İş Mahkemelerinin yetkisi kamu düzenine ilişkin olup, anlaşma ile bertaraf edilemez ve genel yetki kuralları da uygulanmaz. Bu halde, yetki itirazı ilk itirazlardan olmadığından, taraflar yargılama bitinceye kadar yetki itirazında bulunabileceği gibi, mahkeme de yargılamanın her aşamasında kendiliğinden yetkisizlik kararı verebilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ç maddesine göre de, yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunması hususu dava şartlarındandır. Yine 6100 sayılı Kanun'un 115/2. maddesine göre de, dava şartı yokluğu durumunda mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir.

Somut olayda, davacı ile davalı arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinin iptali talep edilmiştir. Toplu iş sözleşmesi uygulamasından doğan uyuşmazlıklar ise 6356 sayılı Kanun'un yedinci ilâ on birinci bölümlerinde düzenlenmiştir. Bu itibarla, ... Belediyesi işyeri yönünden görevli makamın... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü olması sebebiyle kesin yetkili mahkeme... İş Mahkemesi'dir. Mahkemece, yetkisizlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: